Кіріспе

Италиялық математик және сәулетші Антонио ди Туччо Манетти (1423 жылы 6 шілде - 1497 жылы 26 мамыр) - Флоренциядан шыққан итальяндық математик және сәулетші. Ол Данте тозақының орналасуы, пішіні мен көлемін зерттеуімен ерекше танымал. Манетті өзі бұл тақырыпқа қатысты зерттеулерін ешқашан жарияламаса да, поэманың алғашқы қайта өрлеу Флоренция редакторлары Кристофоро Ландино мен Жироламо Бенивиени өзінің зерттеулерінің нәтижелерін "Илаһи комедияның" тиісті басылымдарында жариялады. Манетти өзінің "Сүйек ағаш ұстасы" атты қысқа әңгімесімен де танымал. Оның үстіне, оның Филиппо Брунеллескидің өмірбаянын жазғаны туралы кеңінен талқыланып, талданып келеді. Манетти Флоренцияның жеті Arti Maggiori гильдиясының бірі - Arte di Por Santa Maria (сонымен қатар Arte della Seta деп те аталады) мүшесі болды. Ерікті саудагерлердің отбасында туған Манетти керемет білім алып қана қоймай, көптеген қызығушылықтарын дамыта алатын бос уақытпен кездесті, оның ішінде математика, геометрия, астрономия және философия. Соңғы құжаттарда 1466 жылы Манетти Spedale degli Innocenti операсының құрамына кіргені айтылады. 1887 жылы бұл еңбектің үш жаңа басылымы жарық көрді. Бірінші және бір мезгілде ең танымал басылымды Гаэтано Миланези редакциялады, ол қолжазбаны Манеттиге жатқызды. Миланези өз басылымында орфографияны да заманауилендірді, бұл оның жұмысына сынға әкелді. Маглиабеккиананың тағы бір басылымын 1887 жылы Карл Фрей редакциялады және ол дәрістерде қолданылуға арналған. Басқа басылымдармен салыстырғанда, бұл түпнұсқаға ең жақын аударма деп аталады. Ол Моренидің нұсқасының неміс кітап дүкендерінде сирек кездесетіндігін қайта жариялаудың себебі ретінде айтады. Манеттидің Данте "Ад" шығармасының нұсқасы Галилео Галилей мен оның 1588 жылы Данте "Ад" шығармасына қатысты дәрістері арқылы көптің назарына түсті. Галилейдің Манеттидің шығармаларына деген сүйіспеншілігін Веллетеллоның туған қаласы Луккамен саяси қақтығысқа байланысты анықтауға болады.

Тоң ағаш шебері

"Сырлы ағаш шебері" (IT. : Novella del Grasso Legnajulo) - беффи дәстүріндегі әзіл-сықақ кітап. Бұл оқиға 1409 жылы Флоренцияда қоғамдық өмірдің ықпалды адамдары арасында орын алады. Бұл ертегі оқырманды Флоренциядағы суретшілер мен қолөнершілердің әлеуметтік сахнасына таныстырады, сонымен бірге Брунеллескиді күмәнді батыр ретінде көрсетеді. Бұл адамдар көбінесе бірге түскі тамақ ішеді, бірақ бір түнде Манеттто есімді ағаш ұстасы топтан тыс қалады. Ерлер мұны Манетттоның қарапайым ақыл-ойы бар деп сипаттаған кемсітуі ретінде түсіндіреді. Ерлер Манетттоға кешкі асқа шақырудан бас тартқаны үшін жаза ретінде ойын ойнауға шешім қабылдайды. Филиппо Брунелески Манетті басқа адамға айналған деп сендіру идеясын ойлап тапты, ол басқа адамдарды осыған сенуге жеткілікті қарапайым екеніне сендіргеннен кейін. Брунелески өз жоспарын жүзеге асырып, Манетттоны шынымен басқа адамға айналғанға сендіреді. Тарих Манетттоның ішкі шатастығын, ағаш ұстасына жасалған әзілдің психологиялық аспектілеріне назар аударады. Әңгіменің соңында Мането Венгрияға барып, бірнеше рет Флоренцияға оралады. Ол өзіндік мағынасын терең түсінуді қолға алды және тіпті жылмайып қалды, өйткені Брунелески бірнеше жылдан кейін өзін ойлап тапқан адам ретінде көрсетті. Әңгімеде әзілдің қатыгездігіне назар аудармай, оның Манетоға қалай пайдасы тигені туралы айтылады.

Зибалдон

Зибальдон Манетти - Антонио Манеттидің басқа авторларға қатысты жазған жазбаларының жинағы. Ол Флоренциядағы Ұлттық кітапханада орналасқан және Герарди ди Кремонаның "Архандрье кітабы", "Иммаго Мундия", "Делла Имагель дель Мондо ди Санто Изидеро", Филиппо Виланидің "Де Оригин Цивитас Флорентина", Донато Аццьяйолоның "Шарлемен өмірі" сияқты еңбектерді қамтиды. Бұл шығармалар Манеттидің кең ауқымды қызығушылықтарын көрсетеді, олар сәулет өнерінен астрономияға дейін және математика, география және Данте өнерінен тұрады.