Кіріспе
Құс түрлері Тікұшақ құс (Ailuroedus maculosus) - Квинслендтің солтүстігінде, Молукканың шығысында және Жаңа Гвинеяда кездесетін боверқұстың (Ptilonorhynchidae) бір түрі. Ол құс тұқымдасына жататын болса да, құс үйін құрмайды. Бүкіл кең таралған және кең таралған, бұл маңдайлы құс IUCN Қызыл тізімінде қауіп төндіретін түрлердің ең төменгі қатерлі түрі ретінде бағаланады. Бұл - жаңбырлы орманның құсы, оның жоғарғы жағы зөңрөңгүл түсті, қара көздің астында қара дақ, ал төменгі жағы жіңішке түсті, көк жасыл түсті. Ол солтүстік Квинслендтің (Кейнс аймағы) ылғал тропиктерінде мекендейді, сондықтан ұқсас жасыл мысықпен жапсарыспайды.
The spotted catbird (Ailuroedus maculosus) is a species of bowerbird (Ptilonorhynchidae) which can be found in north Queensland, the eastern Moluccas and New Guinea. Although it is a member of the bowerbird family it does not build a bower. Widespread and common throughout its large range, the spotted catbird is evaluated as Least Concern on IUCN Red List of Threatened Species. It is a chunky rainforest bird with emerald green upperparts, a black spot below the dark red eye, and green olive underparts with extensive pale spotting. It inhabits the Wet Tropics of northern Queensland (Cairns region), and thus does not overlap with similar green catbird.
Таксономия
Түлкілі құс - Ailuroedus тұқымдасының он түрінің бірі. Австралияның екі мекендейтін түрінің арасындағы айқын айырмашылық - құлақтарының қара қаптамасының болмауы және А. кассиростристің арқалық нүктелерінің азаюы. Молекулалық дәлелдер Айлуроедус - басқа бовербирдтердің бауырлас тобы, Австралия бовербирдтерінің сегіз түрінің ішінде моногамды және боверді немесе жұптасу үшін сот орнын құрмайтын жалғыз тұқымға айналады. Басқа құстар көп әйел алады және әр түрлі формадағы құстар жасайды немесе жұптасу үшін сатылар жасайды. Бір зерттеуде, құстың миы, оның дене көлеміне қарағанда, бауэрді құрайтын түрлерге қарағанда кішірек екені анықталды. 2016 жылға дейін A. maculosus A. melanotis-тің (содан кейін оны да тапты құс деп атады) немесе A. crassirostris (жасыл құс) түрінің бір түрі деп саналды.
Тіршілік ету ортасы
Түлкілі құс - австралиялық папуалық түр. Бұл құс тропикалық жаңбырлы ормандарда кездеседі және оның таралу аймағында кең таралған. Бұл құстар тропикалық орманды ерекше жақсы біледі. Австралияның ылғалды тропиктерінде олар тік бұлақ беткейлері бар жақсы көгалданған жерлерде, сондай-ақ Каламус түйіскен ормандарда ұя салады және жыл сайын сол жерде ұя салады. Олардың мекендеу аумағы 12 гектар, ал азық-түлік 68 метр қашықтықта орналасқан. Солтүстік Квинслендтегі Атертон таулы алқаптарында өсімдіктерді қайта өсіруге тырысулар болды. Бұл тіршілік ортасының әртүрлі болуына әкеліп соқты. Бұл әрекеттер тіршілік ортасына тән түрлерге пайдалы болмауы мүмкін. Жаңбырлы ормандардың бөлініп-бөлініп кетуі орман құстарына тіршілік ортасын қамтамасыз ету үшін дәліздерді жасайды. Бұл дәліздер шеткі әсерлерге ұшырайды және жаңбырлы ормандарда өмір сүретін түрлер оларды пайдаланбайды. Алайда, олар Австралияда жаңбырлы ормандардың қайта өсіп келе жатқанына байқалған.
Сипаттама
Қаңқалы құстың ұзындығы 26-30 см. Олардың қанаттары жіңішке ақ түсті, ал құйрығы ақ түсті, ұшы жасыл түсті. Оның көзі қызыл, құйрығы қалың, қаймақ түстес. Олардың түсі әр түрлі пропорциялы екі түстің қоспасынан тұратын қауырсын түстерінің үлгісіне ие басқа бауэрқұстардан ерекшеленеді. Қасқырдың сырлы қауырсын түстері ата-анасының қамқорлығына көмектеседі, өйткені ол қасқырдың қоршаған ортаға араласуына көмектеседі, бұл аталық және аналық құстарға ұя салуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, бұл маңдайшалы құстарға азық іздеуге көбірек уақыт бөлуге мүмкіндік береді. Олардың дауыстары мысықтай қатты айқайлайды. Олар мұрыннан "Мына мен келдім" деген дауысты шығарады.
Мінез-құлық
Бұл құстың ерекшелігі туралы мынадай сөздер айтылған: "Жол бойынан бір бұтаға кіргенде, жүз метр қашықтықтағы құстың дауысын естиміз. Құс келесі бірнеше минут ішінде бірнеше рет шақырады, әр жолы жақындап келеді, ақырында құс кісінікіне жақын бұтаққа жетіп, ол жерде ол өзінің хара шақыруын жалғастыра береді, ал көршісін мұқият бақылайды. Бірнеше минуттан кейін құстың жұбайы бірінші құстың шақыруына жауап ретінде келеді".
Диета
Жапырақты құс негізінен жеміс жейді. Олар әр түрлі биіктікте азық іздеп жүргенін байқаған. Олар көбінесе жерде азық іздеп, күшті аяқтары мен күшті сабымен диаметрі 10 мм-ден аз, құрылымды қорғалмаған жемістерді жейді. Сонымен қатар, олар диаметрі 13-21 мм аралығындағы үлкен, құрылымды қорғалмаған жемістерді жейді. Олардың жарқын жасыл түстегі қауырсындары жаңбырлы ормандағы қоңыр және қара түсті құстардың қораларына қосылудан сақтайды. Олар құрма, жапайы інжір, шөптесін жемістерін және барлық жұмсақ жемістерді жейді. Сонымен қатар, олар құрт-құмырсқалар мен жәндіктерді, сондай-ақ жаңа шыққан балдырлар мен жапырақтарды жейді. Сондай-ақ, жер бетіндегі ұяларға шабуыл жасап, тіпті ұядан алынған ұяшықтардан балаларына тамақ беретінін байқаған. Бір зерттеуде, құстар тонаған 66 ұяның 87,9%-ында ақшаның таңбалары жасанды жұмыртқалардың таңбаларына ұқсас болды. Сонымен қатар, бұл құстар тұман ауларына түсіп қалған құстарды жейді.
Жұптасу
Бовербаулар тұқымдасының Ailuroedus туысы боверды құрамайтын моногамды жұптардан тұрады. Аталық пен аналық та барлық мақсатты аумақты қорғайды. Тіпті, бір мезгілден артық тұқым шашуға қабілетті, бірақ бұл моногамия екі ата-ананың ұрықты сәтті өсіру қажеттілігінен туындайды деп есептеледі. Ұрықтану кезеңі тамыздан наурызға дейін.
Жұмыртқа
Әдетте екі, бірақ мүмкін үш жұмыртқа бар, олар жылтыр, қаймақ түстес және овал пішіндес. Бұл жұмыртқалар бір-бірінен 48 сағат аралықта бір-бірінен ауыспалы күндері қойылады. Аналық - жұмыртқаларды жалғыз инкубатор.