Кіріспе
Португалиялық тарихшы, жазушы, редактор (1947 2019) Теотонио Росарио де Соуза (18 ақпан 1947 20 ақпан 2019) - Португалиялық тарихшы және Альто-Порворимдегі Ксавье тарихи зерттеулер орталығының (XCHR) негізін қалаушы директоры. 1995 жылдан бастап Португалияда тұратын де Соуза 1999 жылдан 2014 жылға дейін Лусофон университеті тарихы кафедрасының меңгерушісі және төрағасы болды. 1983 жылдан бастап Португалияның тарих академиясының және 2000 жылдан бастап Лиссабон географиялық қоғамының мүшесі болды.
Teotónio Rosário de Souza (18 February 1947 – 20 February 2019) was a Portuguese historian and the founder director of the Xavier Centre of Historical Research (XCHR), at Alto Porvorim. Based in Portugal since 1995, de Souza was Head and chair, Department of History in the Universidade Lusófona de Humanidades e Tecnologias from 1999 to 2014. He was also a fellow of the Portuguese Academy of History since 1983, and of the Sociedade de Geografia de Lisboa since 2000.
Ерте және жеке өмір
Гоа католик тектес, де Соуза Гоаның Бардез талукасындағы Гоаның Моира ауылында дүниеге келген. Ол ауылдың бесінші вангодд (клан) -ына жататын және 1618 жылы христиан дініне кіргеннен кейін Диого де Соуза болған Гуд Сарасват брахманы Шантаппа Каматтың 12-ші буын ұрпағы болған. Теотонио де Соуза португалдық колониялық билік кезінде көбінесе Гоада білім алған. Ол 26 жыл бойы Гоан иезуиттерінің қатарында болды. Ол 1995 жылы діни қызметкерлікті қалдырды, ол Ельвира Коррея де Соуза есімді португалдық әйелге үйлену үшін Киелі орыннан лайықтануға рұқсат алды.
Тарихқа
1979 жылы Теотонио де Соуза өзінің докторлық диссертациясын жазды, Ортағасырлық Гоа: әлеуметтік-экономикалық тарих. Ол Оңтүстік Азиядағы португал билігі Гоада XVI және XVII ғасырларда жалпы өркендеуге әкелген деген пікірге қарсы шықты. Оның еңбегінде "Алтын Гоа" португал билігінің алғашқы ғасырларындағы барокколық шіркеу архитектурасына сілтеме жасап, өнер тарихшылары кеңінен танымал еткен сөз болды. Де Соуза португал және ағылшын тілдерінде көптеген кітаптар мен ғылыми мақалалардың авторы және редакторы болды. Оның кейбір естеліктері "Гова мен үшін" атты кітапқа жинақталған. Оның зерттеулерінің сүйікті саласы колониялық және колониядан кейінгі тақырыптарға, әсіресе Азиядағы португалдарға қатысты. Оның бұл саладағы беделін кейде Интернетте оның жеке басын ұрлаған адамдар ұрлап алады. 2005 жылы АҚШ-та орналасқан Christianaggression веб-сайтында "Гова инквизициясы" атты мақаланың авторлығы оған тиесілі деп жазылған. Содан бері басқа да қоғамдық сайттар оны келтіріп отыр. 60 жасқа толған күні де Соузаға "Метахистория: тарихқа сұрақ қою" атты мерекелік қағаз берілді. Онда бүкіл әлемдегі тарихшылар мен әлеуметтік ғалымдар ұсынған жеке құрметтер мен 43 зерттеу жұмыстары бар. Лиссабонның лузофондық университеті оған сол мерекенің алтындарымен марапаттады, оның зерттеулері, оқытуы және лузофонияны сын тұрғысынан бағалауы мен насихаттауы үшін. 70-жылдардың басынан бастап веб-сайттың күш-қуатына сенетін және тарихи дереккөздерді цифрландыруды қорғаушы, ол Гоадағы журналист Фредерик Норонхамен серіктесіп, 1997 жылы Гоа Research Net-ті құрды, бастапқыда Goanet серверінде орналастырылды, ал 2005 жылдан бастап Yahoo! Топтар. Сондай-ақ, 2017 жылдың мамыр айынан бастап Facebook және Mendeley-де филиалдары бар. 2008 жылдың қараша айынан бастап Теотонио Р. де Соуза Гоаның күнделікті Herald газетінде, Гоа мен Португалияны бұрынғы және қазіргі уақытта байланыстыруға тырысатын бөлімде колонка жазушы болып табылады. 2012 жылдан бастап "The Goan Everyday" газетінде оппозициялық мақалалар жазады. Сондай-ақ, ол Goan Observer үшін жазады және 2018 жылдың сәуір айынан бастап Португалияның Pátria сандық газетінде колонка жүргізеді. Оның көптеген жазбаларына Academia сайтында онлайн-консультация жасауға болады. edu, Scribd, ResearchGate және ReCil Lusófona - Лиссабондағы Universidade Lusófona de Humanidades e Tecnologias онлайн ғылыми қоймасы. Оның "Гова: постколониализмнен шығу тарихи зерттеулер" (1961-2014) атты кітабы - Гоаның азаттықтан кейінгі дамуына арналған мәдени-тарихи талдау.
Академиялық және ғылыми-зерттеу қызметі
Teotónio de Souza 2014 жылдың қазан айынан бастап Universidade Lusófona кафедралық профессоры лауазымынан зейнеткерлікке шықты, ол 1996 жылдан бастап, Lusófona университеті әлеуметтік және адамгершілік ғылымдар, білім беру және әкімшілік факультетінің ғылыми және педагогикалық кеңестерінде тарих оқыту мен зерттеу мүдделерін өкілетті мүшесі ретінде білдірді. М.Ф. Тарих пәнінен, филологиядан сабақ берді. және саяси ғылымдар және дипломатиялық қатынастар саласындағы докторлық диссертациясын оқыды, сондай-ақ "Колониялық және колониядан кейінгі қоғамдар" және Лиссабондағы Лусофона университеті, Әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдар факультетінің CPES (Centro de Pesquisa e Estudos Sociais) естеліктерімен байланысты зерттеулер бағытын басқарды. Ол ACSEL (Associação dos Cientistas Sociais do Espaço Lusófono) журналының бас редакторы болды және CPES (Әлеуметтік зерттеулер мен зерттеулер орталығы) зерттеу нәтижелерін жариялаған FLUXOS E RISCOS журналының бас редакторы ретінде көмектесті. Ол сондай-ақ Иммигранттар мен босқындар зерттеулер журналының редакциялық кеңесінің мүшесі болды.