Кіріспе
Сүтқоректілердің түрлері Қызыл маңдайлы газель (Eudorcas rufifrons) - Африканың орталығында Сенегалдан солтүстік-шығыс Эфиопияға дейін кеңінен, бірақ тепе-тең емес таралған газель. Ол негізінен Сахел аймағында, Сахарадан оңтүстікке қарай Африканың тар белдеуінде тұрады, онда құрғақ шалғынды алқаптар, орманды саванналар мен бұталы далалар жақсы көреді. Бір беделді адам Шығыс Африкадағы Томсонның қазылғасын (Э. thomsoni) қызыл маңдайлы қазылғастың бір түріне жатады деп санайды. Қызыл маңдайлы газель бұрын Eudorcas тұқымдасына кіретін Gazella тұқымдасының мүшесі деп саналған, ал Eudorcas тұқымдасы жалпы мәртебеге ие болғанға дейін. Eudorcas rufifrons centralis W. Schwarz, 1914 шығыс Чад қызыл маңдайлы шаян E. r. hasleri Pocock, 1912 солтүстік Нигерия қызыл маңдайлы шаян. Э. Р. Канури Шварц, 1914 Канури қызыл маңдайлы шағала Э. Р. Лаевипс Сундевалл, 1847 Нубия қызыл маңдайлы шағала Э. Р. Руфифронс Грей, 1846 Сенегал қызыл маңдайлы шағала
The red fronted gazelle (Eudorcas rufifrons) is widely but unevenly distributed gazelle across the middle of Africa from Senegal to northeastern Ethiopia. It is mainly resident in the Sahel zone, a narrow cross Africa band south of the Sahara, where it prefers arid grasslands, wooded savannas and shrubby steppes. One authority considers Thomson's gazelle (E. thomsoni), of East Africa, a subspecies of red fronted gazelle. The red fronted gazelle was formerly considered a member of the genus Gazella within the subgenus Eudorcas before Eudorcas was elevated to generic status. Eudorcas rufifrons centralis W. Schwarz, 1914 – eastern Chad red fronted gazelle
E. r. hasleri Pocock, 1912 – north Nigeria red fronted gazelle. E. r. kanuri Schwarz, 1914 – Kanuri red fronted gazelle
E. r. laevipes Sundevall, 1847 – Nubian red fronted gazelle
E. r. rufifrons Gray, 1846 – Senegal red fronted gazelle
Сипаттама
Қызыл маңдайлы еркек және әйел газельдер бірдей мөлшерде, екеуінің де иілген мүйіздері бар. Оның бүкіл денесі ашық қызыл қоңыр түсті, ал асты мен артқы беті ақ. Оның қара жолағы тік, жұқа (биік), ал ұшы шынтақтан артқы аяғына дейін созылады. Оның бетінде ақ жолақтардың жұбы бар, олар көзден ауыз бұрышына дейін созылады, олар қызыл газельдің бетінен төмен қарай созылатын ақшыл жолақтардан гөрі анық көрінеді, бұл жануарды көбінесе онымен шатастырады. Оның қара түстес құйрығы бар. Қызыл маңдайлы газельдердің орташа дене салмағы жас жас бұғылар үшін ересектерге дейін, ал иық биіктігі жас адамдар үшін ересектерге дейін. Қызыл маңдайлы газельдің сипаттамаларын Ваза ұлттық паркі 1989 жылдың қыркүйегі мен 1993 жылдың желтоқсаны аралығында анықтады. Дене ұзындығы, мүйіз ұзындығы, бас ұзындығы, дене салмағы, дене түсі және құйрықтың ұзындығы 141 қызыл маңдайлы газельдің өлекселерінен өлшенді.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Қызыл маңдайлы газель Буркина-Фасо, Камерун, Орталық Африка Республикасы, Чад, Эритрея, Эфиопия, Мали, Мавритания, Нигер, Нигерия, Сенегал, Оңтүстік Судан және Суданның жерінде өседі. Ол жартылай құрғақ шалғынды алқаптар, саванналар, саванналық орманды алқаптар және бұталы алқаптар сияқты мекендерінде кездеседі. Егер жер жабық болса, ол кең жайылымдар мен тасталған ауыл шаруашылығы жерлеріне бейімделе алады. Ол әр түрлі мекендер арасында маусымдық түрде қозғалады. Қызыл маңдайлы газель жалғыз, жұппен немесе алтыдан аспайтын шағын топта тұрады. Ол негізінен жайылымшы, сонымен қатар ағаштар мен бұталардың жапырақтарын қарайды. Олардың басты жыртқыш жануарлары - арыстандар, барс, гепардтар, гиеналар және африкалық жабайы иттер.
Көбею және даму
Қызыл маңдайлы газель 184189 күн жүктілік кезеңінен кейін бір жас көгершінге ие болады. Жас бұғы үш айлық болғаннан кейін сүтінен ажыратылады. Тез туысқан Томсонның газельінің негізінде әйелдер тоғыз айлық шағында көбейе алады, ал еркектер 18 айлық шақта жетіле алмайды. Тұтқында 14,5 жылға дейін өмір сүреді. Жабайы табиғатта жыл бойы көбейеді. "Қосылатын" түрлерге тән, нәрестелерді аналары жасырып, емшектейді.
Мәртебе
Қызыл маңдайлы қазылдардың жалпы саны шамамен 25000-ға жуық деп есептеледі, ал олардың саны азайып келеді. Қызыл қасқырдың қатерлі ісіктері: заңсыз аң аулау, тіршілік ортасының бұзылуы және үй малымен бәсекелесу. Малдың қорасын асыра жайылуы оны басқа жерге, сондай-ақ егіншілік үшін жерді тазартуды да қажет етеді. Қазіргі кезде олардың саны азайып, олардың тіршілік ету аймағының басым бөлігінде таралған. Халықаралық табиғат қорғау одағы оның қорғалу мәртебесін "қауіпті" деп бағалады. Бұл түрдің 15% -ға жуығы оның барлық аймақтарында қорғалған аймақтарда кездеседі: W ұлттық паркі (Нигер, Буркина-Фасо, Бенин), Ваза ұлттық паркі (Камерун), Закума ұлттық паркі (Чад), Диндер ұлттық паркі (Судан) және Маново Гунда Сент-Флорис ұлттық паркі (Орталық Африка Республикасы). Олар сондай-ақ Гембуль табиғи қорығында және Сенегалдың Джудж ұлттық құс қорығында қайта енгізілген.