Кіріспе
Испаниядағы Рим католик шіркеуінің епархиясы Таразона епархиясы (Dioecesis Turiasonensis) - Испанияның солтүстік-шығысында, Сарагоса, Сория, Наварра және Ла Риоха провинцияларында орналасқан католик шіркеуінің латын епархиясы, Арагон, Кастилия Леон, Наварра және Ла Риоха автономды қауымдастықтарының бір бөлігін құрайды. Епархия Сарагосаның шіркеулік провинциясының бір бөлігін құрайды, сондықтан Сарагоса архиепископлығына жатады.
The Diocese of Tarazona (Dioecesis Turiasonensis) is a Latin diocese of the Catholic Church located in north eastern Spain, in the provinces of Zaragoza, Soria, Navarre and
La Rioja, forming part of the autonomous communities of Aragón, Castile Leon, Navarre and La Rioja. The diocese forms part of the ecclesiastical province of Zaragoza, and is thus suffragan to the Archdiocese of Zaragoza.
Епископтық орын
Таразона қаласы көрнекті жерде орналасқан, оның айналасын Квейльс өзені өтетін әдемі жазық қоршап тұр.
Собор
Магдалина шіркеуі ежелгі собор болған, бірақ оның көрнекті орнына наразы болған маврлар оларды қаланың шетіндегі шіркеуді пайдалануға мәжбүр етті. Мигель қалдырған жазбаларда бұл жердің орналасқан жеріне байланысты Санта-Мария-де-ла-Идриа, де-ла-Вега немесе де-ла-Хуэрта деп аталды. Оны Педро де Атарестің анасы және Гарсия Санчестің әйелі Тереза Кахал қосты және 1152 жылы басталды. Архитектурасы жағынан бұл византиялық және готика стильдерінің бірігісі, оның кіреберісі биік портикпен және кірпішпен өңделген биік мұнарасы бар. Ортаңғы кемесі тік аркалармен бүйірлік аралықтардан жоғары көтеріліп, кең трансептке қосылады. Терезелерде готика платереске орын береді, бірақ Қасиетті Лоренс, Қасиетті Андрей, Розарий, Қасиетті Петр, Қасиетті Иоанн Крестительдің бас кесуіне, Куәландыру, Португалияның Қасиетті Елизаветасы, Тазарту және Ұлы Джеймс, готика рередоларда және қабірлерде басым. Епископ Монкада екі Петр соғысында қираған әдемі монастырды қайта құруға тырысты, бірақ 1529 жылы бұл аяқталмады.
Басқа шіркеулер
Магдалина шіркеуінен басқа, қарапайым готикалық нефті бар Санкт-Михаил шіркеуі және Концепция монахшалары да ерекше. Қасиетті Франциск шіркеуін 1214 жылы Ассизидің қасиетті Франциск өзі құрған, ал Франсиско Хименес де Циснерос 1495 жылы Ла Пьедад шіркеуінде Толедоның архиепископы болып тағайындалды. Ежелгі Азуда епископтық сарайы биікке көтеріліп, әдемі көрініске ие. Епископ Педро Перес Кальвильо 1386 жылы Арагон губернаторы Джордан Перес де Уриестен сатып алып, оны епископтыққа әкелді. Қасиетті Гаудиосқа арналған епархиялық семинарияны 1593 жылы епископ Педро Сербуна құрды. Жақында ол күрделі жөндеуден өтті. Бұл жерде Педро де Атарес құрған цистерциан аббатшылығы Нюстра-Сеньора-де-Веруэла монастырын және қазір иезуиттердің новациатын атап өту керек; сонымен қатар, Папа Николай V (1449) кезінен бастап коллегиаттық шіркеу ретінде саналатын Борья шіркеуі, Папа Александр VI қолдау көрсеткен және қорғаған; және Калатаюдтың ежелгі коллегиаттық шіркеуі, Санта-Мария-де-Медиавилла, оның приоры митралық декандар болып саналды.
Рим дәуірі
Туриасо ежелгі Кельтибер провинциясының басты қалаларының бірі болды, ал епархияның шегінде көптеген ежелгі қалалар кездеседі: Билбилис (Калатайуд); Аквае Билбитанорум (Альхама); Атакум (Атека); Аугустобрига (Муро); Боверка (Бувьека); Бурсао (Боржа); Каскантум (Касканте); Гракурис (Корелла); Монобрига (Мунебрега); және Вергегиум (Вердежо). Плиний Үлкені Таразонаны кельтиберлердің басты қалаларының бірі деп атаған, ал оның тұрғындары азаматтық артықшылықтарға ие болған. Оның гербінде "Түбал-Кейн мені құрды, Геркулес қайта құрды" деген ұран бар. Таразонадағы христиан дінінің шығу тегі туралы нақты ештеңе белгілі емес. Сарагосаға жақын орналасқандықтан, оған ертеректе Ұлы Яковтың шәкірттері барған деп болжанады, бірақ V ғасырға дейін Таразона епискобы туралы сенімді мәлімет жоқ.
Визигот кезеңі (5-ден 7-ға дейінгі ғасырлар)
Леонның есімі 449 жылы епископ болып аталған, бірақ оның тарихы белгісіз. Таразона бривиарі оның 390 жылы өмір сүргенін айтады, бірақ басқа деректер оны 9 ғасырда өмір сүрген деп санайды. Идацийдің айтуынша, Лео Базилий бастаған көтерілісте қаза тапты, онда багандалар соборға бас сауғалап, көптеген адам қаза тапты. 530 жылы епископ болған, Асаненсе монастырының бұрынғы монахы және қасиетті Викторианның шәкірті. Ол арийлерге қарсы күресті, туған қаласы Эскорон қаласында қайтыс болды. Оның сүйектері Асаненсе монастырына аударылды, ал король Санчо Рамирес оларды Монтеарагонға әкетті. Қасиетті Браулиус өзінің "Қасиетті Эмилиан өмірінде" Таразона епискобы Дидим туралы айтады. Епископ Стефан Толедоның үшінші (589 ж.) және Сарагосаның екінші (592 ж.) кеңестеріне қатысты; Флоридий Гундемар (611 ж.) кеңестеріне қатысты; Эльпидий Толедоның төртінші және бесінші (633 және 636) кеңестеріне қатысты; Антерий (683 ж.) оны Толедоның он үшінші (683 ж.) кеңесінде өкілдік етуге дияконды жіберді; Непотиан Толедоның он бесінші және он жетінші (688 және 694) кеңестеріне қатысты. Ол вестготтар дәуірінің соңғы епискобы болған көрінеді.
Мори дәуірі (8-ғасырдың басында 1119)
Маврлар Таразонаны алған кезде, олар оны ұзақ уақыт бойы ұстап тұруға мүмкіндік алды, өйткені ол Дуро мен Эбро өзендерінің арасындағы Сьерра-дель-Монкайо маңындағы бекіністі орналасқан. Бұл кезеңнен Атиллан және Калатайдтық Иниго әулиелері шыққан.
Қайта жаулаудан кейін (қазіргі 1119)
Арагон патшасы Альфонсо I 1119 жылы Таразонаны иеленді және Мигель Корнелді епископ етіп тағайындады. Кастилия королі Альфонсо VII Таразонаны иеленуге тырысып, белгілі бір де Буджедоны соттың қарауына кіргізді; бірақ де Буджедо көп ұзамай өкінді, сотты оның заңды иесіне, Мигельге қайтарып берді және Вальпоста монастырына кетіп қалды. 1139 жылы шақырылған және легат Гвидоның төрағалығымен өткен Бургос кеңесі Таразонаның юрисдикциясынан Сория қалаларының көпшілігін алды, бірақ оның орнына Калатайдтың архидиакондығын берді. Мигель Корнел көліктің нағыз қалпына келтірушісі болды. Ол отыз үш жыл билік жүргізді (1118 - 1151), және Таразона, Калатайд және Тудела бөлімдерін құрды. Оның заманында Фитеро мен Веруэла монастырлары құрылды. Оның орнын Фронтин есімді үш епископ басқарды: Хуан (11731194); Гарсия, Лас-Навас-де-Толоса шайқасына қатысқан (1212), және Гарсия II, Жеңімпаз Джеймстің кеңесшісі (эль-Конквистадор). Таразонада өткен ұлттық кеңес түрінде Джеймстің Кастилиялық Леонорамен некелері олардың арасындағы қарым-қатынас есебінен жарамсыз деп танылды. Францискандар, Мерседерия, Доминикан және Троица, цистерциан және Кедей Клар монастырлары осы уақытта епархияда құрылды. Мигель Хименес де Уреа 1309 - 1316 жылдар аралығында епископ болған, оны Арагон королі Джеймс II қорғаған, ал Педро Перес Кальвильо кезінде Арагонның Педро IV Церемониоз (el Ceremonioso) мен Кастилияның Педро Жәбіршіл арасындағы соғыс болды. Таразона қираған, соборды кастильдіктер арамдаған. Епископ сарайы өртеніп, оның орнына араб губернаторларының сарайы ла Худа, кейде Альказар де Геркулес деп те аталады.