Кіріспе

Саботаждан туындаған теміржол апаты Мацукаваның жолдан шығуы (松川事件) 1949 жылы 17 тамызда сағат 03:09-да Тохоку магистральдық жолаушылар пойызының канаягава мен Мацукава станциялары арасында жолдан шығып, ауғалып, үш экипаж мүшесі қаза тапты. Митака және Шимояма оқиғаларымен бірге бұл соғыстан кейінгі кезеңде үкімет Жапон Коммунистік партиясы мен Жапон Ұлттық Теміржол одағына айып таққан диверсия туралы айыптаулар бойынша үш үлкен қылмыстық істің бірі болды. 1953 жылы жиырма адам тұтқындалып, он жетісі сотталды (соның төртеуі өлім жазасына кесілді), бірақ ақырында бәрі апелляциялық шағымда ақталды, ал іс 1970 жылы нақты себепті анықтамай жабылды. 2009 жылы Фукусима университеті оқиғаның егжей-тегжейін жазған мұрағат файлдары жария етілгенін хабарлады. Мацукава зауытының және Жапон ұлттық темір жолының он жұмысшысы тұтқындалып, саботаж жасаумен өлтірді деген айып тағылды.

Сот

Фукусима аудандық сотының 1950 жылы 6 желтоқсанда шығарған алғашқы үкімі кезінде барлық жиырма сотталушы кінәлі деп танылды, негізінен полиция тергеу кезінде мәжбүрлеп мойындаған. Олардың бесеуі өлім жазасына, ал бесеуі өмір бойына түрмеде отыруға сотталды. Қалған он адам 3,5 жылдан 15 жылға дейін сотталды. 1955 жылы 22 желтоқсанда Сендай жоғары сотының апелляциялық үкімі бойынша айыптылар өздерінің мойындауларынан бас тартып, кінәсіз екендерін мойындады, ал қалған 17 адам тағы да кінәсіз деп танылды. Төртеуін өлім жазасына, ал екеуін өмір бойына түрмеге кесілді. Айыпталушылардың ісіне әдеби журналға эссе жазған автор Хиротсу Кадзуо қатысты, бұл Ясунари Кавабата, Наоя Шига, Санецу Мушанокодзи, Сейчо Мацумото, Эйджи Йошикава және басқалар сияқты жетекші зиялылар мен әдебиет қайраткерлерінің қолдауына әкелді. 1959 жылдың 10 тамызында бұл мәселе Жапонияның Жоғарғы Сотына жетті, ол оны қайта қарау үшін Сендай жоғары сотына жіберді. Осы аралықта айыпталушының алибиін растайтын құжаттың бұрынғы сот процестерінде прокурор тарапынан жасырынып қалғаны белгілі болды. Сот-медициналық сараптамалар апат болған жерде табылған кілт бұғазының өлшемі дұрыс емес екенін және оны апатқа себепкер ретінде қолдануға болмайтынын көрсетті. 1961 жылдың 8 тамызында Сендай жоғары сотында қайтадан сот жүргізіліп, барлық айыпталушылар кінәсіз деп танылды. Прокуратура бұл шешімге наразылық білдірді, бірақ 1963 жылдың 12 қыркүйегінде Жоғарғы Сот үкімді бекітті. Сот ісін жүргізу 1970 жылға дейін созылып, жапон үкіметі айыптыларға айыпсыз тұтқындалғандары және түрмеге жабылғандары үшін өтемақы төледі.

Танымал мәдениетте

Мацукава оқиғасы туралы бірнеше фильм түсірілді, соның ішінде 1961 жылы Сацуо Ямамото режиссері Кен Уцуидің қатысуымен "Мацукава Жикен" атты фильм түсірілді. 45 миллион иен өндіріс шығындары толығымен қайырымдылықпен жиналды.