Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дүниежүзілік католик шіркеуінің бір бөлігі Ұлыбританиядағы католик шіркеуі - Рим папасымен бірлесіп, дүниежүзілік католик шіркеуінің бір бөлігі. Саяси одаққа сәйкес келетін шіркеулік юрисдикция болмаса да, бұл мақалада католик шіркеуінің материктік Британияда және Солтүстік Ирландияда 1707 жылы Корольдіктер одағы арқылы Ұлыбритания Корольдігінің құрылуынан бері географиялық өкілдігі туралы айтылады.
Part of the worldwide Catholic Church
The Catholic Church in the United Kingdom is part of the worldwide Catholic Church in communion with the Pope. While there is no ecclesiastical jurisdiction corresponding to the political union, this article refers to the Catholic Church's geographical representation in mainland Britain as well as Northern Ireland, ever since the establishment of the UK's predecessor Kingdom of Great Britain by the Union of the Crowns in 1707.
Католикке қарсылық
1570 жылы папа Пий V-тің Regnans in Excelsis паптық буласынан бастап 1766 жылға дейін папалар ағылшын монархиясының заңдылығын мойындамады және оны құлатуды талап етті. Патша мен үкімет католиктерді күдікті ретінде қарастырды. Ұлыбритания Корольдігі 1707 жылы құрылған кезде католиктер Англия мен Шотландияда айтарлықтай түрде кемсітілді: Британ аралдарының барлық патшалықтарында олар дауыс беруден, парламентте отырудан және білімді мамандықтардан шеттетілді. Бұл дискриминациялық заңдар 1801 жылы Ұлыбритания мен Ирландияның жаңа Біріккен Корольдігін құрған 1800 жылғы Одақ актісінен кейін де жалғасты. Сол кезде католиктердің азаттық жолы қолдау тапқанмен, ол әлі жүзеге аспаған еді, әсіресе протестанттардың басымдығы әлі де күшінде болған Ирландияда. 1707 жылғы Одақ туралы келісімде, Елдестік туралы актінде сияқты, ешқандай "папист" таққа отыра алмайды деп айтылған. Католиктердің азаматтық құқықтарын шектеу 1778 жылғы Папистер актісімен ғана өзгерді, бұл оларға меншікке ие болуға, жерді мұра етуге және Британ армиясына кіруге мүмкіндік берді, дегенмен бұл шара 1780 жылғы Гордон төңкерістерінің кері әсерін туғызды, бұл католиктерге қарсы сезімнің тереңдігін көрсетті.
Starting with Pope Pius V's papal bull Regnans in Excelsis in 1570 and lasting until 1766, popes did not recognise the legitimacy of the English monarchy and called for its overthrow. The Crown and government responded by treating Catholics as suspect. By the time of the creation of the Kingdom of Great Britain in 1707, Catholics were discriminated against in England and Scotland in significant ways: in all the kingdoms of the British Isles, they were excluded from voting, from sitting in Parliament, and from the learned professions. These discriminatory laws continued after the Acts of Union 1800, which created the new United Kingdom of Great Britain and Ireland in 1801. At that time, Catholic emancipation was gathering support but was not yet a reality, particularly in Ireland, where the Protestant Ascendancy was still in full force. The Treaty of Union of 1707, like the Act of Settlement, had stated that no "Papist" could succeed to the throne. Restrictions on the civil rights of Catholics only began to change with the passing of the Papists Act 1778, which allowed them to own property, inherit land and join the British Army, although even this measure resulted in the backlash of the Gordon Riots of 1780, showing the depth of continuing anti Catholic feeling.
Еріту
1790 жылдан кейін мыңдаған католиктер француз төңкерісінен қашып, Ұлыбритания Наполеон соғыстарында Португалия мен Испанияның католик мемлекеттерімен, сондай-ақ Киелі орынның өзімен одақтасқанда жаңа көңіл-күй пайда болды. 1829 жылы саяси ахуал Парламентке Рим католиктеріне тең азаматтық құқықтарды, соның ішінде дауыс беру және көпшілік мемлекеттік лауазымдарды атқару құқығын беретін Рим католиктеріне көмек көрсету туралы 1829 жылғы заңды қабылдауға мүмкіндік беретін дәрежеде өзгерді. Англиядағы католик шіркеуінің құрамына дәстүрлі ("қатысушы") католик отбасыларындағы 50 000-ға жуық адам кірді. Олар әдетте бейтаныс болып жүрді. Олардың діни қызметкерлері әдетте 1793 жылы француз төңкерісінен ағылшын босқындары құрған Семинариядан келген. Жоғарыда айтылғандай, негізгі мүгедектер 1829 жылғы Католиктік көмек туралы заңмен алынып тасталды. 1850 жылы папа католик шіркеуінің иерархиясын қалпына келтіріп, Англияға қайтадан өзінің католик епископтарын берді. 1869 жылы жаңа семинария ашылды. Тағы бір үлкен топқа Ұлы Ирландия ашаршылықтан қашып келген өте кедей ирланд иммигранттары кірді. Олардың саны 1841 жылы 224 000 - ден 1851 жылы 419 000 - ға дейін көтерілді, олар порттарда және өнеркәсіп аудандарында, сондай-ақ Шотландияның өнеркәсіп аудандарында шоғырландырылды. Үшінші топқа Англия шіркеуінен танымал адамдары, әсіресе, Джон Генри Ньюман және Генри Эдвард Мэннинг (1808-1892) интеллектуалдары кірді. Мэннинг Вестминстердің екінші архиепискобы болды. Келесі ең көрнекті көшбасшы Герберт Воган (1832-1903), 1892 жылы Маннингтің орнын басып, Вестминстер архиепискобы болды және 1893 жылы кардиналды болды. Меннинг папаның, әсіресе папаның қателіксіздігі туралы ілімнің, ең күшті жақтастарының бірі болды. Кардинал Ньюман бұл ілімді мойындады, бірақ оны сол кезде ресми түрде анықтау ақылға қонымсыз деп ойлады. Мэннинг әлеуметтік әділдікке қатысты католиктік заманауи көзқарасты насихаттады. Бұл көзқарастар папа Лео XIII-нің Rerum novarum паптік энцикликасында көрініс тапқан, ол қазіргі католиктік әлеуметтік әділдік ілімінің негізіне айналды. Қалалық аудандарда негізінен ирланд элементтеріне қызмет көрсету үшін үкімет субсидиялаған католик шіркеу мектептері құрылды. Мэннинг ирландтық католик жұмысшыларының атынан сөйлеп, 1889 жылғы Лондон порттарының ереуілін реттеуге көмектесті. Ол Вестминстерде жаңа собор салып, көбінесе ирландтар тұратын діни қауымдардың өсуіне ықпал еткені үшін атақ-даңққа ие болды.
After 1790, a new mood emerged as thousands of Catholics fled the French Revolution and Britain was allied in the Napoleonic Wars with the Catholic states of Portugal and Spain as well as with the Holy See itself. By 1829, the political climate had changed enough to allow Parliament to pass the Roman Catholic Relief Act 1829, giving Catholics almost equal civil rights, including the right to vote and to hold most public offices. The Catholic Church in England included about 50,000 people in traditional ("recusant") Catholic families. They generally kept a low profile. Their priests usually came from St Edmund's College, a seminary founded in 1793 by English refugees from the French revolution. The main disabilities, as referenced above, were lifted by the Catholic Relief Act of 1829. In 1850 the pope restored the Catholic hierarchy, giving England its own Catholic bishops again. In 1869 a new seminary opened. Another, larger group comprised very poor Irish immigrants escaping the Great Irish Famine. Their numbers rose from 224,000 in 1841 to 419,000 in 1851, concentrated in ports and industrial districts as well as industrial districts in Scotland. A third group included well known converts from the Church of England, most notably the intellectuals John Henry Newman and Henry Edward Manning (1808–1892). Manning became the second Archbishop of Westminster. The next most prominent leader was Herbert Vaughan (1832–1903), who succeeded Manning as Archbishop of Westminster in 1892 and was elevated to the cardinalate in 1893. Manning was among the strongest supporters of the pope and especially of the doctrine of papal infallibility. In contrast Cardinal Newman acknowledged this doctrine but thought it might not be prudent to define it formally at the time. Manning promoted a modern Catholic view of social justice. These views are reflected in the papal encyclical Rerum novarum issued by Pope Leo XIII, which became the foundation of modern Catholic social justice teaching. Catholic parochial schools, subsidised by the government, were set up in urban areas to serve the largely Irish element. Manning spoke for the Irish Catholic labourers and helped settle the London dock strike of 1889. He gained acclaim for building a new cathedral in Westminster and for encouraging the growth of religious congregations largely filled by the Irish.
Қайтадан құлшылық етушілер
Бірқатар танымал адамдар католик шіркеуіне айналды, соның ішінде Сент-Эдмунд Кампион, Сент-Маргарет Клитероу, Король Чарльз II, Король Джеймс II және VII, Сент-Джон Генри Кардинал Ньюман, Генри Эдвард Кардинал Мэннинг, Монсеньор Роберт Хью Бенсон, Август Пугин, Эвелин Уо, Мюриел Спарк, Джерард Мэнли Хопкинс, Зигфрид Сассон, Г. К. Честертон, Рональд Нокс, Грэм Грин, Малкольм Муггерридж, Кеннет Кларк және Джозеф Пирс. Патшалық отбасының мүшелері, мысалы Кэтрин, Кент герцогинясы және бұрынғы премьер-министр сэр Тони Блэр де католик шіркеуіне көшті, Блэрдің жағдайында ол 2007 жылдың желтоқсанында қызметтен кеткеннен кейін. Уолсингэмдегі біздің ханымның жеке ординариясы құрылғаннан бері осы жолмен католикалық шіркеуге 3000-нан астам бұрынғы англикан қабылданды.
A number of prominent individuals have converted to the Catholic Church, including St Edmund Campion, St Margaret Clitherow, King Charles II, King James II and VII, St John Henry Cardinal Newman, Henry Edward Cardinal Manning, Monsignor Robert Hugh Benson, Augustus Pugin, Evelyn Waugh, Muriel Spark, Gerard Manley Hopkins, Siegfried Sassoon, G. K. Chesterton, Ronald Knox, Graham Greene, Malcolm Muggeridge, Kenneth Clark, and Joseph Pearce. Members of the Royal family such as Katharine, Duchess of Kent and former Prime Minister Sir Tony Blair have also converted to the Catholic Church, in Blair's case in December 2007 after he had left office. Since the establishment of the Personal Ordinariate of Our Lady of Walsingham, over 3,000 former Anglicans have been received into the Catholic Church by this path.
Ұйым
38 шіркеулік округтер мен 3104 приходтар бар.
There are 38 ecclesiastical circumscriptions and 3,104 parishes.
Статистика
2011 жылы Ұлыбританияда шамамен 5,7 миллион католик (9,1%) болды: Англия мен Уэльсте 4 155 100 (7,4%), Шотландияда 841 053 (15,9%) және Солтүстік Ирландияда 738 033 (40,76%). Солтүстік Ирландияның көп бөлігінде католицизм басым дін болып табылады. Шотландияның кейбір аудандарында католиктер саны басқа діндерден көп, соның ішінде ең көп халықты қамтитын: Глазго қаласында католиктер Шотландия шіркеуінің мүшелерінен көп (27% -ға қарсы 23%). Шотландияның 2011 жылғы санағына сәйкес, католиктердің Шотландия шіркеуінің мүшелерінен көп болатын басқа кеңес аймақтары Солтүстік Ланнаркшир, Инверклид және Батыс Данбартоншир. 2011 жылы YouGov сауалнамасына сәйкес, британдық католиктердің 70% -ы әйелдің аборт жасатуына рұқсат етілуі керек деп санайды. Католиктердің 90%-ы контрацепция құралдарын кеңінен қолдануды қолдады. 2015 жылғы YouGov сауалнамасына сәйкес, діни британдық католиктердің 50%-ы бір жынысты некелерді қолдады, ал 40% оған қарсы болды. Pew Research Center сауалнамасына сәйкес, Ұлыбританиядағы католиктердің 78% -ы бір жынысты некелерді қолдайды, ал 21% -ы оған қарсы. Сол сауалнамада Ұлыбритания католиктерінің 86% қоғам гомосексуализмді қабылдауы керек деп санайды, ал 12% қоғам гомосексуализмді қабылдамауы керек деп санайды.
In 2011, in total there were roughly 5.7 million Catholics (9.1%) in the United Kingdom: 4,155,100 in England and Wales (7.4%), 841,053 in Scotland (15.9%), and 738,033 in Northern Ireland (40.76%). In large parts of Northern Ireland, Catholicism is the dominant religion. Also in a few Scottish council areas Catholics outnumber other religions, including in the most populous one: Catholics outnumber members of the Church of Scotland in Glasgow City (27% versus 23%). Other council areas in which Catholics outnumber members of the Church of Scotland are North Lanarkshire, Inverclyde, and West Dunbartonshire, according to the 2011 Scottish Census. In 2011 according to a YouGov poll, 70% of British Catholics believed a woman should be able to have an abortion. Some 90% of Catholic worshippers supported contraceptives being widely available. According to a 2015 YouGov poll, 50% of religious British Catholics supported same sex marriage and 40% opposed it. According to a Pew Research Center poll 78% of UK Catholics support same sex marriage while 21% oppose it. The same poll maintains that 86% of UK Catholics believe society should accept homosexuality, while 12% believe society should not accept homosexuality.
Негізгі дереккөздер
Мюллет, Майкл. Ағылшын католицизмі, 16801830 (2006) 2714 бет Ньюман, Джон Генри. Англиядағы католиктердің қазіргі жағдайы туралы дәрістер (Нотр-Дам баспасы университеті, 2000) 585 бб; 1889 жылғы 6-шы басылымға негізделген
Mullet, Michael. English Catholicism, 1680–1830 (2006) 2714 pages
Newman, John Henry. Lectures on the Present Position of Catholics in England (University of Notre Dame Press, 2000) 585pp; based on 6th edition of 1889