Кіріспе
Имерхеви (, İmerhev) - Түркияның Артвин провинциясындағы Шавшат ауданының солтүстігіндегі, Грузиямен шекаралас жатқан аңғар. Бұл аймақта 15 ауыл бар, онда грузиндер тұрады.
Imerkhevi (, İmerhev) is a valley in the north of the Şavşat district in the Artvin Province of Turkey, along the border with Georgia. There are 15 villages in this area, inhabited by ethnic Georgians, who speak a local dialect of the Georgian language.
Тарих
Имерхеви тарихи тұрғыдан Шавшетиді құрайтын субөңірлердің бірі болды, бұл Имерхеви өзенінің жоғарғы ағысында орналасқан ортағасырлық грузин феодалдығы, Нигалидің шығысында, Арсиани жотасының батысында (Ялnızçam) және солтүстікте Аджарамен шектеледі. Бұл аумақтар 16 ғасырда Осман империясы жаулап алғаннан кейін, Имерхеви (Имерхев) санжаққа айналды және оның халқы біртіндеп ислам дінін қабылдады. Аумақты Ресей империясы 1878 жылы Берлин келісім-шарты арқылы иеленді. Шавшети мен Имерхеви Батум облысының құрамында Шавшето Имерхевский округіне (участок) ұйымдастырылды. 1886 жылы округте 18 319 адам тұратын, оның 41,2% -ы грузиндер, 51,3% -ы түркіленген грузиндер және 7,0% -ы армяндар. Бірінші дүниежүзілік соғыстың (1914-1918 жж.) және Грузияның қысқа уақытқа созылған тәуелсіздігі (1918-1921 жж.) салдарынан 1921 жылғы Мәскеу және Карс келісімдеріндегі аумақтық қайта ұйымдастыруға сәйкес Имерхеви Түркияның бір бөлігі болды.
Turkified Georgians, and 7.0% Armenians. Following the turmoil of World War I (1914–1918) and the short lived independence of Georgia (1918–1921), Imerkhevi became a part of Turkey according to the territorial rearrangements in the 1921 treaties of Moscow and Kars.
Халық саны
Имерхеви халқының басым көпшілігі этностық грузиндар, олар бұрын Диобани деп аталатын Мейданчик айналасындағы 14 елді мекенде тұрады. Бұл елді мекендердің түрік тіліндегі ресми және грузин тіліндегі ресми емес атаулары бар. Олар: Балыклы (Цкалсимери), Маден (Баджгирети), Демирчи (Даба), Дерейчи (Дасамоба), Эрикли (Агара), Чукур (Чихори), Себези (Жваришеви), Чаглайан (Хевцвирили), Чаглыпинар (Хохлеви), Есильце (Манатба), Оба (Убе), Дутлу (Сюревани), Ягли (Закиети), Тепебашы (Циоси) және Чичекли (Цетилети). Имерхевиандар - түрік қоғамына тығыз араласқан суннит мұсылмандары. Олардың барлығы дерлік грузин және түрік тілдерінде екі тілді. Бұл аймақта сөйленетін грузин диалектісі Имерхевиан (Имерхеули) деп аталады және көршілес Аджария тілімен көптеген ортақ ерекшеліктері бар. Түркияның грузин қауымдастығында сақталып отырған кейбір ішкі айырмашылықтарды көрсететін Имерхевиандар Борчка аймағындағы грузилерден басқа шығу тегін айтады, олар Аджардың инклюзивті болмысын қабылдады. Жергілікті мәдениетті зерттеушілердің назарына алғаш рет 1910 жылы Шевшетиде экспедиция кезінде Имерхеви өзенінің бойындағы бірнеше ауылдардан халық әдебиеті мен этнографиялық ақпаратты жинаған Николас Марр әкелді.