Кіріспе

Инфосфера - планетадағы барлық білімнің жиынтығы, ол ақпараттың, деректердің, білімнің және қарым-қатынастың метафизикалық әлемі, оны инфоргтар (немесе ақпараттық организмдер) деп аталатын ақпараттық тұлғалар мекендейді. Инфосфера - ақпарат пен сфераның бірігуі. Киберкеңістіктің бір мысалы болғанымен, инфосфералар таза онлайн ортамен шектелмейді; олар офлайн және аналогты ақпаратты қоса алады.

Тарих

Инфосфераны алғаш рет 1970 жылы Кеннет Э. Боулдинг қолданған. Ол оны өзінің жүйесіндегі алты "сфераның" бірі ретінде қарастырған (басқалары - социосфера, биосфера, гидросфера, литосфера және атмосфера). Боулдинг:Инфосфера әңгіме, кітап, теледидар, радио, баяндамалар, шіркеу қызметтері, сабақтар мен дәрістерден, сондай-ақ жеке байқау арқылы физикалық әлемнен алынған ақпараттан тұрады. Бұл өз алдына социосфераның сегменті болып табылады және ол басқа сегменттерге үстемдік етуді талап етеді. Кез келген дамудың негізінде білім алу процесі болып табылады және ол негізінен ақпарат ағынының желісіне байланысты деп айтуға болады. 1971 жылы бұл термин "Time" журналының кітап шолуында Р. З. Шепардтің: "Балық суды немесе құстар ауаны тұжырымдай алмайтыны сияқты, адам өзінің инфосферасын, журналистика, ойын-сауық, жарнама және үкімет клишелерінен тұратын электрондық және типографиялық смогтың қоршау қабаттарын түсінеді. 1980 жылы оны Альвин Тоффлер өзінің "Үшінші толқын" кітабында қолданды, онда ол былай деп жазды: "Біз не нәрсеге сенгіміз келсе де, біз біздің инфосферамызды түбегейлі өзгертіп жатырмыз, әлеуметтік жүйеге жаңа қарым-қатынас қабаттарын қосамыз. Үшінші толқынның пайда болуы екінші толқынның бұқаралық ақпарат құралдары, пошта және телефонмен үстемдік еткен кезеңін үмітсіз примитивті етеді. Тоффлердің анықтамасы пайғамбарлық болып шықты, өйткені 1990 жылдары инфосфераны қолдану Интернеттің, қоғамның және мәдениеттің ортақ эволюциясы туралы болжау үшін бұқаралық ақпарат құралдарынан тыс кеңейді. Стивен Ведро өзінің "Цифрлық Дхарма" кітабында былай деп жазады: "Француз философы, діни қызметкер Пьер Тейяр де Шарденнің жалпы адам ойлауының, өнертабысының және рухани ізденісінің ортақ ноосферасы деп атағаннан пайда болған Инфосфера кейде біздің физикалық, психикалық және эфирлік денемізді қамтитын өрісті тұжырымдауға қолданылады; ол біздің армануымызға және мәдени өмірімізге әсер етеді. Біздің дамып келе жатқан жүйке жүйесіміз, 1960 жылдардың басында Маршалл Маклюанның алдын ала айтқандай, ғаламдық масштабқа дейін кеңейді. 1999 жылы бұл терминді Лучано Флориди биосфера негізінде барлық ақпараттық субъектілер (ақпараттық агенттерді қоса алғанда) құрайтын, олардың қасиеттері, өзара әрекеттесулері, процестері және өзара қарым-қатынастары бар бүкіл ақпараттық ортаны белгілеу үшін қайта түсіндірді. Флориди былай деп жазады:<blockquote>[Т] физикалық ортаны компьютерлік сипаттау мен басқару, синтетикалық әлемнің цифрлық құрылысымен бірге, ақыр соңында, төртінші қолдану саласымен байланысты, ол деректердің, ақпараттың, идеялардың, білімнің, сенімдердің, кодталған тәжірибелердің, естеліктер, суреттердің, көркемдік интерпретацияларының және басқа да ақыл-ой шығармаларының энциклопедиялық макрокосмосының жаһандық инфосфераға айналуымен бейнеленеді. Инфосфера - бұл кез келген семиотикалық және физикалық медиада кодталған, мазмұны қандай да бір мөлшерде, типологияда немесе логикалық құрылымында шектеусіз кез келген деректерді, ақпаратты және білімді қамтитын қызметтер мен құжаттардың бүкіл жүйесі. Сондықтан ол әріптік-сандық мәтіндерден (яғни әріптер, сандар және диакриттік таңбаларды қоса алғанда) және мультимедиа өнімдерінен статистикалық деректерге, фильмдер мен гипертекстерден бастап толық мәтіндік банктерге және суреттер жинақтарына, математикалық формулалардан дыбыстар мен бейне клиптерге дейін жетеді.

Халықтық мәдениетте қолдану

Терминді Дэн Симмонс ғылыми фантастикалық сагада пайдаланды Hyperion (1989) болашақта Интернет қандай болатынын көрсету үшін: миллиардтаған желілерден тұратын параллель, виртуалды орын, әр түрлі масштабтағы "жасанды өмірмен", жәндікке (кіші бағдарламаларға) тең келетін нәрседен бастап құдайға (жасанды интеллекттерге) тең келетін нәрсеге дейін, олардың мотивациялары әртүрлі, адамзатқа көмектесуге де, оған зиян келтіруге де тырысады. Futurama анимациялық комедиясында Инфосфера - ғарышқа ұшып бара жатқан үлкен сфера, онда сөйлеуші, ұшып бара жатқан милар ғаламдағы барлық ақпаратты сақтауға тырысады. IBM Software Group 2008 жылы өзінің Ақпараттық басқару бағдарламалық жасақтамалары үшін InfoSphere брендін құрды.