Кіріспе

Американдық жазушы, футуролог және бизнесмен

Элвин Юджин Тоффлер (4 қазан 1928 жыл - 27 маусым 2016 жыл) – американдық жазушы, футуролог және бизнесмен. Ол бүкіл әлемдегі мәдениеттерге тигізетін әсеріне ерекше назар аударған, цифрлық революция мен коммуникациялық революцияны қоса алғанда, қазіргі заманғы технологиялар туралы жазған еңбектерімен танымал. Ол әлемдегі көрнекті футурологтардың бірі саналады. Тоффлер Fortune журналының редакторы болды. Оның алғашқы жұмыстары технология мен оның салдарына арналған, ол мұны "ақпараттық артық жүктеме" деп атады. 1970 жылы оның болашақ туралы тұңғыш ірі кітабы – "Болашақ соққысы" жаһандық бестселлерге айналып, 6 миллионнан астам данада сатылды. Ол және оның әйелі Хайди Тоффлер (1929–2019), көптеген жазбаларында онымен бірлесіп жұмыс істеген, 1980 жылы қоғамдағы өзгерістерге реакцияны зерттеуге көшті. Онда ол клондау, жеке компьютерлер, Интернет, кабельдік теледидар және ұялы байланыс сияқты технологиялық жетістіктерді болжады. Олардың тағы бір бестселлері – "Powershift" (1990) арқылы оның кейінгі назары 21-шы ғасырдағы әскери техниканың күшеюіне және жаңа технологиялардың таралуына аударды. Ол Toffler Associates басқару кеңесшілік компаниясын құрды, сондай-ақ Рассел Сейдж қорының қонақ ғалымы, Корнелл университетінің қонақ профессоры, Жаңа әлеуметтік зерттеулер мектебінің оқытушысы, Ақ үйдің тілшісі және бизнес кеңесшісі болды. Тоффлердің идеялары мен жазбалары әлемдік бизнес және үкімет басшыларының, оның ішінде Қытайдың Жао Цзянь және AOL негізін қалаушы Стив Кейстің ой-өрісіне маңызды ықпал етті.

Ерте өмір

Элвин Тоффлер 1928 жылдың 4 қазанында Нью-Йорк қаласында дүниеге келді және Бруклинде өсті. Ол Роуз (Албаум) мен Сэм Тоффлердің ұлы болды, олар Америкаға көшіп келген поляк еврейлері еді. Оның кіші әпкесі болған. Олардың алғашқы фабрикалық жұмыстарында Хайди алюминий қорыту зауытында кәсіподақ өкілі болды, ал Алвин диірменші және дәнекерлеуші болып жұмыс істеді. Кешкі уақытта Алвин өлеңдер мен көркем әңгімелер жазатын, бірақ оның ешқайсысы да жетік болмағанын түсінді. 1959 жылы олар Нью-Йоркке оралды, ол кезде Fortune журналы Альвинді еңбек тақырыбында жазуға шақырды, кейіннен бизнес және басқару туралы жазуды тапсырды. Тоффлер IBM компаниясымен компьютерлердің әлеуметтік және ұйымдық әсері туралы зерттеулер жүргізу және мақала жазу үшін жұмысқа алынды, бұл оның алғашқы компьютерлік "гуруларымен" және жасанды интеллект зерттеушілерімен байланысқа түсуіне әкелді. Xerox оны өзінің ғылыми-зерттеу зертханасы туралы жазуға шақырды, ал AT&T стратегиялық кеңес алу үшін оған жүгінді. Бұл AT&T жұмысы телекоммуникациялар туралы зерттеуге әкелді, ол компания басшылығына компанияны он жылдан астам уақыт бұрын таратуды ұсынды. 1960 жылдардың ортасында Тоффлерлер 1970 жылы жарық көрген «Болашақ шок» кітабына арналған бес жылдық зерттеуді бастады. Кітап әлі күнге дейін басылып келеді және ондаған тілге аударылған. Ол цифрлық дәуірдің бір салдары "ақпараттық артық жүктеме" екенін айтты, бұл тағы бір оның авторлық термині. 1990 жылы ол әйелі Хайдидің көмегімен «Күштер ауысымы» кітабын жазды. Оның білім берудің болашағы туралы пікірлері, олардың көп бөлігі «Болашақ шок» кітабында келтірілген, жиі цитаталанады. Алайда, психолог Герберт Гержуойдың сөзі жиі дұрыс емес цитаталанады: «Ертеңгі күні сауатсыз адам – оқи алмайтын адам емес, үйренуге үйренбеген адам болады». Мансабының басында, басқа елдерге саяхаттағаннан кейін, ол осы басқа мәдениеттерден келген қонақтардың жаңа және көптеген әсерлерін байқады. Ол сұхбат барысында кейбір келушілердің "бұл жаңа ортаға байланысты адасып, мазасыз болып" қалатынын түсіндірді, бұл оның мәдени шокқа реакция деп сипаттады. Осы мәселеден ол болашақтағы тағы бір проблеманы болжады, ол – мәдениеттің "жаңа ортасы сізге келіп, жылдамдықпен жеткенде". Ол көптеген адамдар түсінбесе, осы ел ішіндегі мәдени өзгеріс осыған ұқсас реакцияға, яғни "болашақ шокқа" әкеледі деп ойлады, ол туралы өзінің кітабында жазды. «Үшінші толқын» кітабында Тоффлер үш түрлі қоғамды сипаттайды, олардың негізінде «толқындар» тұжырымы жатыр: әр толқын ескі қоғамдар мен мәдениеттерді ығыстырып шығарады. Ол «Бірінші толқынды» аграрлық революциядан кейінгі қоғам ретінде сипаттайды, ол алғашқы аңшы-жинаушы мәдениеттердің орнын басты. «Екінші толқынды» ол өнеркәсіптік революция кезеңіндегі қоғам деп атайды (шамамен 17-шы ғасырдың соңынан 20-шы ғасырдың ортасына дейін). Бұл кезеңде дәстүрлі отбасыны әлсіреткен қалалық өнеркәсіптік халық санының өсуі, сондай-ақ фабрика сияқты білім беру жүйесі мен корпорацияның өсуі байқалды. Тоффлер былай деді: blockquote Екінші толқын қоғамы – өнеркәсіптік және жаппай өндіріске, жаппай таратуға, жаппай тұтынуға, жаппай білім беруге, жаппай ақпарат құралдарына, жаппай демалысқа, жаппай ойын-сауыққа және жаппай қырып-жою қаруларына негізделген. Осыларды стандарттаумен, орталықтандырумен, шоғырландырумен және синхрондастырумен біріктірсеңіз, біз бюрократия деп атайтын ұйымдастыру стиліне жетесіз. Тоффлерлер бірқатар геосаяси оқиғаларды болжады деп мәлімдеді, мысалы, Кеңес Одағының ыдырауы, Берлин қабырғасының құлауы және Азия-Тынық мұхит аймағындағы болашақ экономикалық өсім. 1980 жылы Тед Тернер CNN арнасын құрды, ол Тоффлердің үш негізгі телеарнаның үстемдігінің аяқталуын болжауынан шабыт алғанын айтты. Тернердің компаниясы, Тернер радиосы, 1995 жылы Тоффлердің «Жаңа өркениет құру» кітабын жариялады. Кітап жарық көргеннен кейін көп ұзамай бұрынғы Кеңес президенті Михаил Горбачев Сан-Францискода «Жаңа өркениетке қарай» тақырыбында жаһандық басқару конференциясын өткізді, оған Тоффлерлер, Джордж Буш, Маргарет Тэтчер, Карл Саган, Абба Эбан және Тернер сияқты ондаған әлемдік қайраткерлер қатысты. Мексикалық миллиардер Карлос Слим оның еңбектерінен әсер алып, жазушының досы болды. 1960 жылдардан бері адамдар жаңа технологиялардың әсерін және әлеуметтік өзгерістерді түсінуге тырысып келеді, бұл мәселе Тоффлердің жазбаларын ғылыми, экономикалық және қоғамдық саясат шеңберінен тыс кеңінен ықпалды етті. Оның еңбектері мен идеялары әртүрлі сынға ұшырады, көбінесе футурологияға қарсы қолданылатын аргументтермен: болашақты болжау мүмкін емес. Музыкант Кертис Мэйфилд «Болашақ шок» атты диско әнін шығарды, кейіннен ол Герби Хэнкокпен электро нұсқасында жазылды. Тоффлер «Financial Times» газетіндегі сұхбатында «әлемдегі ең танымал болашақ зерттеуші» деп сипатталды. 2006 жылы «Халық күні» газеті оны қазіргі Қытайды қалыптастырған 50 шетелдіктердің қатарына қосты. Ол 1980 жылдардың басында «Үшінші толқын» тақырыбын талқылау үшін конференциялар өткізді, ал 1985 жылы кітап Қытайда ең көп сатылған екінші кітап болды. Ньют Гингрич 1970 жылдарда Тоффлерлермен жақын қарым-қатынас жасады және «Үшінші толқын» оның ойлауын зор дәрежеде әсер еткенін және «біздің заманымыздың маңызды еңбектерінің бірі» болғанын айтты.

Жеке өмір

Тоффлер Хайди Тоффлерге (туған Аделаида Элизабет Фаррелл), ол да жазушы және болашақты зерттеуші, үйленген. Олар Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласындағы Бел-Эйр ауданында тұрған, ал бұрын Коннектикут штатының Рединг қаласында тұрған. Алвин Тоффлер 2016 жылғы 27 маусымда Лос-Анджелестегі үйінде ұйықтағанда қайтыс болды. Өлім себебі жарияланбады. Ол Вествуд еске алу саябағына жерленген.