Кіріспе
Американдық әлеуметтанушы және психолог (1948 жылы туған)
Шерри Тёркл (18 маусым 1948 жылы туған) – американдық әлеуметтанушы. Ол Массачусетс технология институтының ғылым және технологияны зерттеу профессоры, Эбби Рокфеллер Маузе атындағы кафедра меңгерушісі. Гарвард университетінде әлеуметтік зерттеулер саласында бакалавр, содан кейін әлеуметтану және жеке психология саласында доктор ғылымын алды. Қазір ол психоанализ және адам мен технология арасындағы өзара әрекеттесуді зерттейді. Ол адамның технологиямен қарым-қатынасының психологиясы туралы, әсіресе адамдардың компьютерлік құрылғылармен қалай байланыс жасайтыны туралы бірнеше кітап жазды. Оның "Эмпатия күнделігі" атты естелік кітабы сыншылар тарапынан жоғары бағаланды.
Жазбалар
Екінші өзінде ол компьютерлердің құралдар емес, әлеуметтік және психологиялық өміріміздің бір бөлігі екендігі туралы жазады. Ол технология "біз не істеймізде ғана емес, қалай ойлаймызда да өзгерістерге ықпал етеді" деп жазады. Ол Жан Пиаже психологиясы туралы әңгімені балалардың компьютерлерді қалай үйренетінін және бұл олардың санасына қалай әсер ететінін талқылау үшін пайдаланады. "Екінші өзім" сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, "өте толық және амбициялық зерттеу" деп бағаланды. "Экрандағы өмір" кітабында Түркл жаңа технологиялардың, әсіресе компьютерлердің, біздің адам ретінде ойлау және өзімізді қабылдау әдісімізге қалай әсер ететінін талқылайды. Ол компьютерлердің бізге қалай әсер ететінінің әртүрлі жолдарын және оның бізді "киберкеңістіктің" кең таралған қолданысына қалай жеткізгенін көрсетеді. Түркл MUD (компьютерлік фантастикалық ойын) ішінде әртүрлі жеке тұлғаларды қабылдау емдік болуы мүмкін деп ұсынады. Сондай-ақ, ол MUD-ты пайдалану кезінде туындайтын мәселелерді қарастырады. Түркл технологияға қатысты әйелдердің "сызықты емес" көзқарасын айтады, оны "жұмсақ меңгерілу" және "бricolage" деп атайды (сызықты, абстрактілі ойлау мен компьютерлік бағдарламалаудың "қатты меңгерілуіне" қарама-қарсы). Ол балалардың интернетте өздерін ересектердей көрсетуінен туындайтын қиындықтарды талқылайды. Сонымен қатар, Түркл әлеуметтік роботтар сияқты "қарым-қатынас артефакттарының" психологиялық және әлеуметтік әсерін, сондай-ақ осы және басқа да технологиялардың адам өмірі мен жалпы тірі нәрселерге деген көзқарасты қалай өзгертетінін зерттейді. Мұның салдары ретінде қарым-қатынастағы нақты тәжірибенің құндылығы төмендеуі мүмкін. Сеймур Папертпен бірге ол "Эпистемологиялық плюрализм және нақтының қайта бағалануы" атты ықпалды мақала жазды. Түркл психоанализ және мәдениет туралы көптеген мақалалар жазды, сондай-ақ адамдардың технологиямен, әсіресе компьютерлермен қарым-қатынасының "субъективті жағы" туралы жазды. Ол роботтарды, цифрлық үй жануарларын және симуляциялық жаратылыстарды, әсіресе балалар мен қарттарға арналғандарын, сондай-ақ ұялы байланыс технологияларын зерттеумен айналысады. Түрклдің профилі The New York Times, Scientific American және Wired Magazine сияқты басылымдарда жарияланды. Ол CNN, NBC, ABC және NPR үшін технологияның әсері туралы маңызды медиа сарапшысы, соның ішінде Nightline және 20/20 сияқты бағдарламаларда пайда болды. Түркл жылдам дамып келе жатқан технологияның адамның әлеуметтік мінез-құлқына тигізетін зиянды әсерін бағалауды бастады. Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other кітабы 2011 жылы жарық көрді, және ол осы тақырыпты талқылағанда осы зиянды әсерлерге байланысты танымал технологиялық құрылғыларды пайдалануды шектеу қажеттігі туралы айтады.
In Life on the Screen, Turkle discusses how emerging technology, specifically computers, affect the way we think and see ourselves as humans. She presents to us the different ways in which computers affect us, and how it has led us to the now prevalent use of "cyberspace." Turkle suggests that assuming different personal identities in a MUD (i. e. computer fantasy game) may be therapeutic. She also considers the problems that arise when using MUDs. Turkle discusses what she calls women's "non linear" approach to the technology, calling it "soft mastery" and "bricolage" (as opposed to the "hard mastery" of linear, abstract thinking and computer programming). She discusses problems that arise when children pose as adults online. Turkle also explores the psychological and societal impact of such "relational artifacts" as social robots, and how these and other technologies are changing attitudes about human life and living things generally. One result may be a devaluation of authentic experience in a relationship. Together with Seymour Papert she wrote the influential paper "Epistemological Pluralism and the Revaluation of the Concrete." Turkle has written numerous articles on psychoanalysis and culture and on the "subjective side" of people's relationships with technology, especially computers. She is engaged in active study of robots, digital pets, and simulated creatures, particularly those designed for children and the elderly as well as in a study of mobile cellular technologies. Profiles of Turkle have appeared in such publications as The New York Times, Scientific American, and Wired Magazine. She is a featured media commentator on the effects of technology for CNN, NBC, ABC, and NPR, including appearances on such programs as Nightline and 20/20. Turkle has begun to assess the adverse effects of rapidly advancing technology on human social behavior. Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other was published in 2011 and when discussing the topic she speaks about the need to limit the use of popular technological devices because of these adverse effects.
Ерте өмір және білім
Шерри Тёркл 1948 жылдың 18 маусымында Бруклинде дүниеге келген. 1965 жылы Абрахам Линкольн орта мектебін үздік бітіргеннен кейін, ол Радклифф колледжінде оқуын бастады және 1969 жылы әлеуметтану бакалавры дәрежесін алды. Содан кейін 1973 жылы социология бойынша магистр, ал 1976 жылы Гарвард университетінен социология және жеке тұлға психологиясы бойынша докторлық дәрежесін алды. Оқу жылдарында Францияда өткізген уақытынан шабыттанған ол Францияда диссертациялық зерттеу жүргізді, "фрейдистік ой-сана мен қазіргі француз революциялық қозғалыстары арасындағы байланыс туралы жазды".
Экрандағы өмір
Life on the Screen (1995) атты еңбегінде Тёркл адамдардың компьютерді пайдалану эволюциясын және бұл машинаның қолданушыларға тигізетін терең әсерін зерттейді. Әлемдегі миллиондаған адамды байланыстыратын компьютер, біздің ойлау және өзімізді қабылдау әдісімізді өзгертіп жатыр. Бастапқыда жазуға және басқалармен байланысуға көмектесетін құрал ретінде ойластырылған, қазір ол бізге басқа адамдармен өзара әрекеттесе алатын виртуалды әлемдерді ұсынатын құралға айналды. Кітапта күнделікті компьютермен өзара әрекеттесуіміздің санамызға және өзіміз туралы ойларымызға қалай әсер ететіні талқыланады. Атап айтқанда, осы виртуалды әлемдермен, әсіресе тіл арқылы өзара әрекеттесу, біртұтас өзіндік сананы көптеген жекеліктерге бөліп жіберуі мүмкін. Тёркл сондай-ақ адам мен компьютер арасындағы шекараның нашарлауына байланысты адамдық идентитітіміздің қалай өзгеретінін және адамдардың адам мен машинаны ажыратудағы қиындықтарын талқылайды. Бұрын адамдардың машиналарға ұқсамайтынына сенеді, себебі адамдарда сезімдер болады, ал машиналарда жоқ. Бірақ технология жетілдікке жеткен сайын, компьютерлер адамға көбірек ұқсап, бұл шекараларды қайта қарау қажет болды. Адамдар енді өз саналарын машиналармен салыстырады және қандай да ұялмай немесе ыңғайсыздық сезінбей олармен еркін сөйлейді. Тёркл нағыз өмір мен имитациялық өмірді анықтаудағы және ажыратудағы біздің этикалық принциптерімізге күдікпен қарайды.
Әңгімелесуді қайтару
Әңгімелесуді қайтару және цифрлық дәуірдегі әңгімелеудің күші (2015) – Түрклдің жеке және тұлғааралық қарым-қатынастардың эволюциясын зерттейтін еңбегі. Кіріспесінде Туркл Генри Дэвид Тороның «Уолден» кітабынан кітап құрылымына нұсқау ретінде мысал келтіреді: «Менің үйімде үш орындық болды; біреуі – жалғыздыққа, екеуі – достыққа, үшеуі – қоғамға арналған». Осылайша, кітап үш негізгі бөлімге бөлінеді: жеке қарым-қатынасқа арналған бір орындық, достық, отбасы және романтикалық қарым-қатынастардағы әңгімелесудің маңыздылығын қарастыратын екі орындық, сондай-ақ мектеп, жұмыс және саясат сияқты жағдайлардағы тұлғааралық қарым-қатынасқа арналған үш орындық. Түркл мектептерден, компаниялардан, отбасылардан мәліметтер жинап, пайдаланушыларды «жай ғана байланыс үшін әңгімелесуден бас тартуға» мәжбүрлеген статистикалық және психоаналитикалық кедергілерді талдайды. Жеке немесе жеке тұрғыда өзара әрекеттесу қабілеті – эмпатияның кіліті, ал Туркл жалғыздықтың да осы үшін маңызды екенін айтады. Қайшылыққа толы жайт, Түркл технологиялардың жалғыздық сезімін жеңуде және жақын әлеуметтік байланыстарды сақтаудағы рөлін көрсетеді. Азиз Ансари «Әңгімелесуді қайтару» туралы: «Біздің қарым-қатынас және байланыс жолдары үнемі өзгеріп отыратын, және әрқашан жақсыға қарай емес, Шерри Түркл қажетті сақтық пен ақылға қонымды үнмен не болып жатқанын түсіндіруге көмектеседі» деді.
Құжаттар мен есептер
Шерри Тёркл, Уилл Таггарт, Кори Д. Кидд және Оливия Дасте. (Желтоқсан 2006). "Балалар мен қарттармен қарым-қатынас құратын артефакттар: киберсеріктестіктің күрделілігі", Connection Science, 18(4):347–361. Шерри Тёркл, (шілде 2006). "Жаңа туындап келе жатқан роботтық мәдениет: серіктестікке жаңа қатыстықтар", AAAI техникалық есептер сериясы. Шерри Тёркл. (қаңтар 1996). "Біз кімбіз? Модернистік есептеуден постмодернистік симуляцияға қарай жылжып келеміз, онда жеке тұлға – көптеген, тараған жүйе", Wired Magazine, 4.01 нөмірі, қаңтар 1996.
Сұхбаттар
Лиз Элс, Шерри Тёркл. "Интернетте өмір сүру: достарымнан сұрауым керек", New Scientist, № 2569, 20 қыркүйек 2006. (сұхбат; толық мақала үшін жазылу қажет) Colbert Report, 17 қаңтар 2011. Фишетти, М. (2014). ЖЕЛІЛІК примат. Scientific American, 311 (3). 82–85 беттер. Рас Робертс. EconTalk подкасты, 15 наурыз 2021.
Colbert Report, Jan. 17th, 2011. Fischetti, M. (2014). THE NETWORKED PRIMATE. Scientific American, 311 (3). 82–85. Russ Roberts. EconTalk Podcast 15 March 2021.
Марапаттар мен құрметтер
Түркл Гуггенхайм стипендиясының, Рокфеллер гуманитарлық стипендиясының және Гарвардтың жүз жылдық медалінің иегері, сонымен қатар Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі. 2015 жылдың мамырында Түркл Франклин және Маршалл колледжінен ғылым докторының құрметті дәрежесін алды. 2016 жылдың маусымында Конкордия университетінен құрметті доктор дәрежесін алды. 2018 жылы Forbes журналы оны "Американың технология саласындағы 50 ең беделді әйелі" тізіміне қосты.
Жеке өмір
Ол 1977 жылдан 1985 жылға дейін Сеймур Папертпен және 1987 жылдан 1998 жылға дейін Ральф Уиллардпен тұрмыс құрды.