Кіріспе
тікшелі қанатшасы (ТМ) - ішкі құлақтың кохлеасындағы екі акселелярлық мембрананың бірі, екіншісі - базилярлық мембрана (БМ). Анатомияда "текториал" дегеніміз - қаптама жасау. ТМ спиральді лимба мен Кортидің спиральді органынан жоғары орналасқан және кохлеяның бойлық ұзындығы бойымен BM-ге параллель созылады. Радиалды түрде МТ үш аймаққа бөлінеді, олар - лимбальдық, ортаңғы және шеткі аймақтар. Бұлардың ішінде лимбальды аймақ ең жұқа (трансверсальды) болып табылады және оның ішкі жиегі спиральді лимбаға жалғастырылған. Шекаралық аймақ ең қалың (арғы жағынан) және ортаңғы аймақтан Хенсен жолағымен бөлінеді. Ол сенсорлық ішкі шашты клеткаларға және Корти ағзасының электрлік қозғалыс сыртқы шашты клеткаларына жабылады және акустикалық ынталандыру кезінде ішкі шашты клеткаларды сұйықтық жұптасу арқылы, ал сыртқы шашты клеткаларды олардың ең биік стереоцилияларымен тікелей байланысы арқылы ынталандырады.
The tectoria membrane (TM) is one of two acellular membranes in the cochlea of the inner ear, the other being the basilar membrane (BM). "Tectorial" in anatomy means forming a cover. The TM is located above the spiral limbus and the spiral organ of Corti and extends along the longitudinal length of the cochlea parallel to the BM. Radially the TM is divided into three zones, the limbal, middle and marginal zones. Of these the limbal zone is the thinnest (transversally) and overlies the auditory teeth of Huschke with its inside edge attached to the spiral limbus. The marginal zone is the thickest (transversally) and is divided from the middle zone by Hensen's Stripe. It overlies the sensory inner hair cells and electrically motile outer hair cells of the organ of Corti and during acoustic stimulation stimulates the inner hair cells through fluid coupling, and the outer hair cells via direct connection to their tallest stereocilia.
Құрылымы
ТМ 97% судан тұратын гель тәрізді құрылым. Оның құрғақ массасы коллагеннен (50%), коллагенді емес гликопротеиндерден (25%) және протеогликандардан (25%) тұрады. TM, α текторин, β текторин және отогелин түрінде ішкі құлаққа тән үш гликопротеин экспрессияланады. Бұл белоктардың α текторині мен β текторині коллаген талшықтарын жүйелі түрде ұйымдастыратын жолақшыл матрицаны құрайды. ТМ басқа клеткалық гельдерге (мысалы, отолиттік мембраналарға) қатысты құрылымдық күрделілігінің артуына байланысты оның механикалық қасиеттері едәуір күрделі. Олар эксперименттік түрде радиалды және бойлық анизотроптық және вискоэластикалық қасиеттерді көрсетеді.
Функция
Текториалдық мембрананың естудегі механикалық рөлі әлі толық түсінілмеген және дәстүрлі түрде кохлеяның көптеген модельдерінде назардан тыс қалдырылған немесе кемдетілген. Алайда, жақында жүргізілген генетикалық, механикалық және математикалық зерттеулер сүтқоректілердің денсаулығы үшін TM маңызды екенін көрсетті. Жеке гликопротеиндер экспрессиясы жоқ тышқандарда есту қабілетінің бұзылуы байқалады, оның ішінде, ең бастысы, β- текторин экспрессиясы жоқ Tecb−/− тышқандарда жиілік селективтілігінің жақсаруы байқалады. ТМ-нің механикалық қасиеттерін зерттеу кезінде ТМ-нің оқшауланған бөліктерінің дыбыстық маңызды жиіліктердегі қозғалыс толқындарын қолдау қабілеті көрсетілді. Бұл ТМ-нің таза кохлеадағы энергияның бойлық таралуына қатысы болуы мүмкін деген болжамға жол ашады. МТИ зерттеулері ТМ-ді адамның құлағының әлсіз дыбыстарды есту қабілетімен байланыстырады. ТМ ішкі құлақтың сезім жасушаларына кальций иондарын сақтау арқылы әсер етеді. Кальцийді қатты дыбыстармен немесе кальций келаторларын енгізу арқылы сарқып алса, сезім жасушаларының реакциясы төмендейді. Текториалды мембрана кальцийін қалпына келтіргенде, сезгіш жасушалардың қызметі қалпына келеді.
, mechanical and mathematical studies have highlighted the importance of the TM for healthy auditory function in mammals. Mice that lack expression of individual glycoproteins exhibit hearing abnormalities, including, most notably, enhanced frequency selectivity in Tecb−/− mice, which lack expression of β tectorin. In vitro investigations of the mechanical properties of the TM have demonstrated the ability of isolated sections of TM to support travelling waves at acoustically relevant frequencies. This raises the possibility that the TM may be involved in the longitudinal propagation of energy in the intact cochlea. MIT research correlates the TM with the ability of the human ear to hear faint noises. The TM influences inner ear sensory cells by storing calcium ions. When calcium store is depleted by loud sounds or by the introduction of calcium chelators, the responses of the sensory cells decrease. When tectorial membrane calcium is restored, sensory cell function returns.