Кіріспе

Кең жолақты ашық қолжетімділік телекоммуникация саласындағы саяси талқылаудың маңызды мәселесі болып табылады. Ол кең жолақты телекоммуникациялық инфрақұрылымға ие компаниялардың (мысалы, кабельдік операторлардың) физикалық инфрақұрылымы жоқ бәсекелес компанияларға өз желілеріне қол жеткізуді қамтамасыз етуге міндетті болуы керек пе, жоқ па дегенді қарастырады. Бұл мәселе АҚШ-та 1998 жылы AT&T корпорациясы елдегі ең ірі кабельдік оператор TCI-ді сатып алу жоспарын жариялағанда күрт өршіді. Оған қалалық және жергілікті билік органдары, соттар, Федералды байланыс комиссиясы (FCC), Конгресс, бизнес, салалық қауымдастықтар, тұтынушылардың мүдделерін қорғайтын ұйымдар және тағы да басқалар қатысты. Осыған ұқсас мәселелер Нидерланды, Венгрия және Канада сияқты басқа елдерде де туындады. АҚШ-та кабельдік операторлар өз желілеріне басқа бәсекелес компаниялардың қол жеткізуін қамтамасыз етуге міндетті болған жоқ. Алайда, физикалық инфрақұрылымы бар жергілікті телефон операторлары немесе негізгі жергілікті байланыс операторлары мұндай міндетті орындады. Бұл асимметриялық реттеу схемасы екі саланың бизнесі біртіндеп үйлескенде және олардың арасындағы шекара жойылғанда проблемаға айналды. Бұл индустриялық ландшафттың өзгеруі, көбінесе конвергенция деп аталады, кең жолақты интернет-провайдерлер нарығында орын алды. Жағдайды ушықтырған нәрсе – жергілікті телефон операторларына ашық қолжетімділік міндеті жүктелгенімен, кабельдік операторлар көшбасшылық позицияны сақтап қалды. Кең жолақты жоғары жылдамдықты интернет телекоммуникация қызметтері үшін әлемдік табысқа жетті. Бұл қызмет бизнестің клиенттермен байланыс орнатуы үшін маңызды болып табылады және тұрғындар үшін қажеттілікке айналып, сәнді құрал емес, стандартты қоғамдық қызмет мәртебесіне ие болып келеді. Интернетке қосылудың диал-ап немесе спутниктік түрлері де қолданыста болғанымен, кең жолақты интернет телекоммуникацияның ең ыңғайлы және жылдам түрі болып табылады. Кең жолақты ашық қолжетімділік осы қызметтің танымалдығын арттырып, сұраныстың өсуіне ықпал етеді. Кабельдік операторларды бәсекелестерге өз инфрақұрылымына қосылуға міндеттеу туралы пікірталас Bell Operating Company (BOC) мәселесіне ұқсас, ол аймақтық Bell Operating Company-ларына бөлінді. Кабельдік операторлардың бәсекеден оңай қашуына себептер көп, мысалы, бәсекелестердің өздерінің негізгі желілерін салуға жеткілікті қаржысының болмауы немесе жабдықтарды орналастыруға қажетті кеңістіктің жетіспеуі. Соңғы бірнеше жылдан бері президент Барак Обама осы мәселелерді шешуге тырысып келеді. 2011 жылдың 10 ақпанында ол сымсыз интернетке қол жеткізуді кеңейту жоспарларын жариялады. Бұл жоспар американдықтардың 98 пайызына немесе одан да көп бөлігіне жоғары жылдамдықты сымсыз қызметтерді ұсынуды көздейді. Бұл жоспардың мақсаты – американдықтардың білімін арттыру, бизнес пен табысқа жетуге көмектесу және мемлекеттік қызметкерлерге ең озық технологияларды қолдау. Кең жолақты ашық қолжетімділік тұрғысынан алғанда, жоспарды жоғары жылдамдықты интернет желісінің жетекші операторлары іске асырады. Алайда, бұл жаңа қызмет көрсетушілерге немесе кішігірім компанияларға қалай көмектеседі деген сұрақ туындайды. Егер елге жетекші компаниялар арқылы интернет берілсе, шағын компаниялар пайда таба ала ма? Кең жолақты ашық қолжетімділік бәсекелестікке қызмет көрсетудің қалай ұсынылатыны туралы көптеген сұрақтарды тудырады, мысалы, жаңа компанияға сатылатын түйіспелі қолжетімділік қызметтері. Бұл қайталауға қиын қызметтерді қамтиды. Бұл тұжырымдама қызмет провайдерлерінің өз клиенттеріне ұсынатын теледидар, дауыс және интернет қызметтерін біріктіріп, бір пакетке салмаққа ұқсас. Кез келген бәсекелес компания негізгі оператордың орталық кеңсесінде кеңсе кеңістігін жалға алады, желіге қосылатын жабдықты орналастырады немесе басқа да қатысты қызметтерді сатып алады. Компания сол шарттарды өз желісі мен құрылғыларын пайдалануды сұраған бәсекелес компанияға ұсына алады. Жаңа қатысушы негізгі оператордан түйіспелі негізде қолжетімділік сатып алуға құқылы. Түйіспелі қызметтерді алу жаңа қатысушыға өз желісіне инвестиция салуға мүмкіндік береді және барлығын көтерме бағамен сатып алуға жұмсалатын қаражатты азайтады. Олар өз жабдықтарын пайдалана алады және оларды негізгі оператордың жабдықтары мен бағдарламалық қамтамасыз етіліміне жұмсаудың қажеті жоқ.