Кіріспе
Мұхаммед Сайфур Рахман (6 қазан 1932 - 5 қыркүйек 2009) - Бангладештегі экономист және саясаткер. Ол Бангладеш ұлттық партиясының жетекшісі және Бангладештің ең ұзақ қызмет еткен қаржы министрі болды. Ол 1980-1981 жылдар аралығында, 1991-1996 және 2001-2006 жылдар аралығында үш түрлі үкіметте 1976 жылдың желтоқсанынан 2006 жылдың қазанына дейін министрлік өмірінде 12 ұлттық бюджетті ұсынды. Ол алғашқы үш жыл сауда және коммерция министрі, одан кейін 12 жыл қаржы және жоспарлау министрі болды. 2005 жылы Рахман Бангладештің ең жоғары мемлекеттік құрмет белгісі Экушей Падақпен марапатталды. Жас кезінде ол 1952 жылы Бенгалия тілінің қозғалысына қатысқан. Дака университетінде оқыған кезінде Салимулла мұсылман залының вице-президенті болды. Бангладештің дипломдалған бухгалтерлер институтының президенті және Бангладештің Біріккен Ұлттар Ұйымының президенті болды.
Mohammad Saifur Rahman (6 October 1932 – 5 September 2009) was a Bangladeshi economist and politician. He was a leader of the Bangladesh Nationalist Party and the longest serving Finance Minister of Bangladesh. He delivered 12 national budgets in three terms between 1980 and 1981, 1991–1996 and 2001–2006 over a ministerial life spanning from December 1976 until October 2006 in three different governments. He was Trade & Commerce Minister for the first three years, and thereafter Finance and Planning Minister for 12 years. In 2005, Rahman was awarded Ekushey Padak, the highest state honor of Bangladesh. As a young man, he participated in the Bengali Language Movement of 1952, part of a growing nationalism. He was vice president of Salimullah Muslim Hall while at University of Dhaka. and served as the president of the Institute of Chartered Accountants of Bangladesh, and president of the United Nations Association of Bangladesh.
Мансап
Рахман 1949 жылы Моулвибазар мемлекеттік орта мектебін бітіріп, 1951 жылы Сильхет МК колледжінде орта білім алды. 1953 жылы Дакка университетінің B. Com (Hons) дәрежесін бітірген. Келесі жылы ол Лондонға барып, дипломдалған бухгалтер болып біліктілік алу үшін оқыды; ол Англия мен Уэльстегі дипломдалған бухгалтерлер институтынан сертификат алды. Ол ақша, қаржы және даму экономикасы бойынша маман болды.
Саясат
Рахман 1978 жылы сол кездегі президент Зиаур Рахманның жақтастары болған Джатиатабади Ганатантрик Даль деп аталатын саяси коалицияға қосылды. Партия 1978 жылы қыркүйекте Бангладеш ұлттық партиясы (БНП) болып ресмиленді. Сайфур Рахман Бангладеште рекордтық 12 бюджет дайындады; ол 1990-шы жылдардың басында Бангладештиң экономикасын ашу және ірі экономикалық реформаларды жүргізу үшін мақталды. Ол парламенттік демократия қалпына келтірілгеннен кейін экономиканың кеңеюіне ықпал етті. Ол Бангладештің министрі ретінде 14 жыл қызмет етті. Рахман БНП-мен бірге 2001 жылғы жалпы сайлауда жеңіске жетті. Сайфур Рахман өзінің партиясы атынан Моулвибазар 3 сайлау округінде дауыс беріп, жалпы дауыс санының 52 пайызын жеңіп алды. Силхет 1 сайлау округінде Сайфур Рахман жалпы дауыс санының 53 пайызын жинап, Ауами лигасының қарсыласын жеңіп алды. Конституция бойынша Сайфур сайлауалды сессияны өткізу үшін өзінің бір сайлау округін бос қалдыру керек еді. Ол Моулвибазар 3 орынды тастап кетуді шешті, кейін оны ұлы М. Насер Рахман, сондай-ақ Бангладеш ұлттық партиясының өкілі қайтарып алды. Олардың үш ұлы мен бір қызы болды. 2003 жылы Дюри қатерлі ісік ауруынан қайтыс болды. Оның ұлы М. Насер Рахман саясатқа кіріп, 2001 жылы сайлауда әкесі тұрған Мүлвибазар 3 сайлау округін жеңіп алды. Оның кіші ұлы атақты саяси қайраткер, бұрынғы министр, марқұм Чодхури Камал Ибн Юсуфтың қызымен тұрмысқа шықты. Сайфурдың жалғыз қызы Сайфа Рахман, бұрынғы министр және дипломат Мұстафизұр Рахман Сиддикидің ұлы Әмер Сиддикиге үйленді.
Өлім
Рахман 2009 жылы 5 қыркүйекте Брахманбария ауданында үйі Моулвибазар ауданынан Дакаға бара жатқанда жол апатынан қайтыс болды. Көліктен есінен танып қалған ол ауруханаға жеткізілгеннен кейін қайтыс болды. Жұма күні ол Сылхетте болған, онда ол Шах Жалал мен Шах Параңның ғибадатханаларына барып, кейін Мүлвибазарға жол тартты. Рахман үшін жалпы бес рет жаназа намазы оқылды, біріншісі Гүлшан Азад мешітінде, содан кейін БНП кеңсесінде, Парламент ғимаратында, Шахи Идға Майданда және Мүлвибазар мемлекеттік орта мектебінде өтті. БНП үш күндік аза тұтуды бастады. Рахманның денесі Баһармардаң ауылындағы әйеліне жақын жерлеу рәсімінен кейін жерленді.
Мұра
Сайфур Рахман 1990 жылдары ҚҚС, салық реформалары мен еркін нарық саясатын енгізу арқылы Бангладештің экономикалық трансформациясы мен либерализациясының сәулетшісі болды. Қаржы министрі А. М. А. Мухит Рахманның өлімін "ұлт үшін үлкен шығын" деп атады.