Кіріспе
Папалық бриф немесе брит - пападан шыққан ресми құжат.
A papal brief or breve is a formal document emanating from the pope.
Тарих
Евгений IV понтификтісінің басында (1431 жылдың 3 наурызынан 1447 жылдың 23 ақпанына дейін) болған брифтердің енгізілуі үлкен бұқалардың жоғалуы мен аз қиын мандаменталардың жалпы қабылдануы үшін жауапты болған үлкен қарапайымдық пен экспедиция үшін бірдей құштарлықтан туындады. Брейф (лат. breve - қысқа) - кейбір бұрынғы формальдылықтарды жоққа шығаратын паптық хат. Хатты әдетте жабық, яғни бүктелген, және қызыл балауызмен папалық Балықшының сақинасымен бекітілген пергаментке жазған. Папаның аты бірінші және жоғарғы жағында, әдетте үлкен әріптермен жазылады, мысалы: "PIUS PP III", және папалық бұқаларда қолданылатын үшінші тұлғадағы ресми сәлемдесудің орнына, қысқаша бірден тікелей түрін қабылдайды, мысалы, "Dilecte filiCarissime in Christo fili, сөйлем адресаттың қадір-қасиетіне және мінез-құлқына бейімделген. Хаттың кіріспесі жазудың себебі мен себебін айтып, оған кейіннен нұсқаулар беріледі, онда ешқандай ескертулер немесе басқа да формулалар келтірілмейді. Соңында күн айдың күнімен және жылмен бірге мөрді атап көрсетіледі, мысалы, мынадай түрде: "Datum Romae apud Sanctum Petrum, sub annulo Piscatoris die V Marii, MDLXXXXI, pont. "Норти ано прмо" (Біздің жыл). Мұнда келтірілген жыл, ол даталық қысқаша пайдаланылады, кез келген нақты жағдайда 25 желтоқсаннан басталатын туған жыл ретінде түсінілуі мүмкін. Алайда бұл абсолютті ереже емес, кейде осы мәселеде айтылатын кең ауқымды мәлімдемелерге сенуге болмайды, өйткені кейбір жағдайларда қарастырылған жылдар қарапайым күнтізбелік жылдар, яғни қаңтар айының бірінші күнінен басталатын жылдар екені анық. Дәл осындай біркелкіліктің жетіспеушілігі, әдетте, бикелерді он бірінші ғасырдың ортасынан он сегізінші ғасырдың аяғына дейін санау кезінде байқалады: Папалық бикелер 25 наурыздан бастап, Мәсіхтің Мәсіхті жариялау салтанаты басталғанда, Инкарнация жылдарына сәйкес саналды. Папа Евгений IV-тің қысқаша нұсқауларын енгізгеннен кейін, мандамента түріндегі бұқаларды қолдану айтарлықтай аз болды. Дегенмен, көптеген мақсаттарда бұқалар қолданыла берді, мысалы, канонизацияларда, бұл жағдайда арнайы нысандар сақталады, папа ерекше жағдайда өз атына қол қояды, оның астында бірнеше кардиналдардың қолтаңбаларын және де бірнеше кардиналдардың қолтаңбаларын, сондай-ақ епископтарды тағайындау, белгілі бір игіліктерге көтерілу, кейбір некеге шығу және т. б. Бірақ аспаптың нақты түрін таңдау жиі ерікті түрде болды. Мысалы, Англия королі Генрих VIII-ге ағасының жесірі Катерина Арагондықпен некеге тұруына мүмкіндік беретін диспенсацияны беру кезінде Папа Юлий II екі түрдегі диспенсация шығарды, біреуі қысқаша, көрінеу асығыспен жасалды, ал екіншісі бұқа кейін жіберілді. Сол сияқты, ағылшын католиктерінің іргетасы 1850 жылы қысқаша түрде қалпына келтірілсе, папа Лео XIII билігінің бірінші жылы Шотландияның католиктер епископатын құру үшін бұқаны қолданды. 1773 жылы қысқаша шешіммен тоқтатылған Иса қоғамы да 1818 жылы бұқамен қалпына келтірілді. XVI ғасырдан бастап, қысқашалар өте оқыс римдік қолмен ыңғайлы өлшемдегі пергамент табағына жазылған, ал тіпті жібек күзетшісі бар балауыз және балықшының сақинасының бедері 1842 жылы қызыл сиямен бірдей құрылғыларды бекіткен мөртаңбамен ауыстырылды. Ал бұқалар, екінші жағынан, папа Пий IX-тің өліміне дейін, үлкен көлемінен, қорғасыннан жасалған мөрден және римдік даталау әдісінен басқа ортағасырлық көптеген ерекшеліктерді сақтады. 1050 жылдан бастап Реформацияға дейін Cancellaria Apostolica-да қолданылған жазу бүкіл христиан әлемінде танымал болған әдеттегі кітапшыдан айтарлықтай айырмашылығы болмаса да, папалық бұқаларды оқып-үйренгендер, тіпті он алтыншы ғасырдан кейін де, "scrittura bollatica" деп аталатын архаикалық және өте жасанды жазу түрін қолдануды жалғастырды. Бұл дәстүр бойынша, бұқаның қолына әдеттегі қолжазба түрінде "транссумпация" (көшірме) жазылған. Бұл жағдай Папа Лео XIII-тің сайлаудан кейін көп ұзамай motu proprio арқылы тоқтатылды: бұқалар қысқаша хаттарға қолданылатын бірдей, оқымды рим жазуымен жазылды, ал пошта арқылы жеткізуден туындайтын қиындықтарды ескере отырып, ескі қорғасын мөрдің орнына көптеген жағдайларда қызыл сиямен бірдей құрылғысы бар қарапайым мөр басылды. Минутанти, арнайы римдік куриалдар, брифтер дайындаумен айналысады, ол "Брифтер кардинал хатшысы" деп аталатын палат кардиналдың төрағалығымен жеке бөлімді құрайды. ХХ ғасырдың басында Князьдерге хаттар мен латын хаттары хатшылығы мемлекеттік хатшы кардиналдың басшылығына берілгенде, бұл үлкен бөлімнің кеңсе�...