Кіріспе

Stupendemys - құрттар тұқымдасына жататын тұщы судағы бүйірлік мойынды құрттардың құрып кеткен тұқымдасы. Бұл - 2 метрден аса ұзындықтағы қаптамасы бар тұщы судағы ең үлкен күріш. Оның қалдықтары Оңтүстік Американың солтүстігінде, 13-5 миллион жыл бұрын, Орта Миоцен кезеңінен Плиоцен кезеңінің басына дейінгі жыныстарда табылған. Еркек торғайлардың қабығының алдыңғы шеттерінен өсіп келе жатқан сүйекті мүйіздері бар екені белгілі, ал жас ересек адамның окаменелісі табылғаны бұл торғайлардың қабығы жасына қарай тегістелетінін көрсетеді. 2021 жылы сипатталған окаменелі бас сүйегі Ступендемистің жалпы азық беретінін көрсетеді.

Тарих және атау

Stupendemys тұңғыш рет 1976 жылы Роджер К. Вуд MCNC 244 үлгісіне негізделген, сол жамбас сүйегі, скалапула-коракоид және мойын омыртқасы бар үлкен көлемді қаптың медиалдық бөлігі. Вуд сонымен қатар Stupendemys-ге қатысты бірнеше басқа үлгілерді сипаттады, оның ішінде MCZ ((P) 4376. Бұл үлгіде қаптаманың көп бөлігі, бөлшекті пластрон және басқа сүйектер сақталған. Бұл қалдықтар 1972 жылы Венесуэладағы Гарвард университетінің палеонтологиялық қазба жұмыстары кезінде ашылған. 2006 жылы Боквентин мен Мело екінші түрді, Stupendemys souzai, Бразилиядағы Акре штатындағы Солимонес формациясынан алынған материалға негізделген, сонымен қатар алып Канинимис мекендеген. 2020 жылдың ақпан айында Cadena және оның әріптестері 1994 жылдан бері жалғасып келе жатқан Урумако формациясындағы әдеттегі қазба жұмыстары кезінде табылған материалды сипаттайтын мақала жариялады. Материалға салыстырмалы түрде толық шатыр кіреді, ол тұқым үшін жаңа ең үлкен өлшемін белгілейді және аллотип ретінде тағайындалды, яғни үлгі холотиптің қарама-қарсы жынысына жатады. Венесуэлада төменгі жақ сүйегінің қалдықтары да табылды, ол 2020 жылғы зерттеуде Канинемисті Ступендемиске бөлуге пайдаланылды. Авторлар сондай-ақ S. souzai-ді S. geographica-ның синонимі деп санайды. Алайда, Колумбияның Татакоа шөлінде көбірек қазбалар табылды және Кадена мен оның әріптестері 2021 жылы ресми түрде сипаттады, соның ішінде алғашқы түпкілікті бас сүйегінің қалдықтары, сондай-ақ жас немесе ерте ересек үлгілердің алғашқы қалдықтары (қапшақтың ұзындығы 1 метрден аз). Ла-Виктория формациясында ересек әйелдің қалдықтары мен Канимейстің көбірек қалдықтары табылды. Stupendemys атауы "көрікті" дегенді білдіретін "көрікті" және латынша "emys" сөзінің бірі болып табылады.