Кіріспе
Жаңа Зеландияның 49 дизельдік локомотивтер класы Жаңа Зеландияның DX класындағы локомотивтер қазіргі уақытта Жаңа Зеландияның ұлттық темір жол желісінде жұмыс істейтін 49 Co Co дизельді электрлік локомотивтер түрі. Барлық локомотивтер KiwiRail компаниясына тиесілі. GE Transportation компаниясы АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы Эри қаласында құрған, олар Жаңа Зеландияға 1972 және 1976 жылдар аралығында әкелінді. Бұл сынып GE U23C моделінің тар калибрлі нұсқасы General Electric U26C моделіне негізделген. Локомотивтер NZR тарихындағы ең табысты сатып алулардың бірі болып саналады. Локомотивтер енгізілгеннен бері бірнеше рет жаңартылды және қазір үш кіші сынып бар: DXB, DXC және DXR.
The New Zealand DX class locomotive is a type of 49 Co Co diesel electric locomotives that currently operate on New Zealand's national railway network. All locomotives are owned by KiwiRail. Built by GE Transportation in Erie, Pennsylvania, United States, they were introduced to New Zealand between 1972 and 1976. The class is based on the General Electric U26C model, a narrow gauge version of the GE U23C model. The locomotives are regarded as one of the most successful purchases in NZR's history. The locomotives have seen several upgrades since their introduction and three sub classes now exist: the DXB, DXC and DXR.
Кіріспе
DX класы Солтүстік аралдың негізгі магистральдық желісінде (NIMT) қозғалыс жүргізу үшін қуатты локомотивке деген талапқа жауап ретінде енгізілді. Оларды енгізуге дейін желідегі ең ауыр жүк және жолаушылар пойыздары оларды DA класының екі мүшесі тартуды талап етті. DX класы екі DA класына қарағанда ауыр және жылдам пойыздарды тарта алатын, бірақ олар екі DA класына қарағанда 70 киловатттан аз өндірді, өйткені DX класының бір локомотивінің салмағы 97,5 тонна, ал DA класының екі локомотивінің салмағы 162 тоннаны құрайды. 1969 жылдың желтоқсан айында DX класы деп аталатын тендерлер ашылды. DX класының алғашқы 15 локомотивін 1970 жылы 24 тамызда тапсырыс берілді. Олар Жаңа Зеландияда General Electric компаниясы салған алғашқы локомотивтер болды және жаңа Зеландияда қолданылған ең қуатты локомотивтер болды.
Жіктеу
Жаңа локомотивтердің жіктелуі "DX" класы деп жарияланды. Олардың енгізілуі Жаңа Зеландия темір жолдары мен Инженерлер, өрт сөндірушілер және тазалаушылар қауымдастығы (содан кейін NZR локомотив қызметкерлерін білдіретін кәсіподақ) арасындағы қосымша жалақы туралы дауға әкелді. Одақ күшті локомотивтер мүшелері үшін аз жұмыс істеуді білдіреді деп, 1972 жылы шілдеде қосымша жалақы алу үшін NZR-ді Үкіметтік темір жол индустриялық трибуналына алып барды. Қосымша жалақы "ат күші жәрдемақысы" деп аталды. Солтүстік аралдың барлық жерінде көпірлер біртіндеп нығайып, әсіресе NIMT-тің қуатын одан әрі арттыру үшін 1975 және 1976 жылдары сыныптың тағы 34 мүшесі енгізілді. Бұл класты Палмерстон Солтүстік Гисборн желісінде және Мастертон мен Вудвилл арасындағы Уайрарапа желісінің солтүстік бөлігінде алғаш рет қолданды. Сонымен қатар, сол кездегі электрлендірілген Отира туннеліне DX класындағы локомотивтермен тәжірибелер басталды. Алғашқы сынақтар сәтті болмай, 1991 жылы жүргізілген сынақтарда локомотивтерді арнайы ауа қабылдау құбырларымен өзгерту және желдету желдеткіштерін қосу DX класын электрлік локомотивтерсіз пайдалануға мүмкіндік береді. және оны желідегі басқа учаскелерге сүйрейтін екі адам. Бұл қызметтер қазір тек DXC кіші класы арқылы жүзеге асырылады. Бұл сынып сондай-ақ жалпы жүк тасымалы операцияларына қатысады және TranzAlpine және Coastal Pacific жолаушылар пойыздарын тасымалдау үшін мерзімді түрде қолданылады. Солтүстік аралда DXB субкласы Фонтерраның Whareroa фабрикасына жақын Hāwera MNPL-де сүт пойыздарын тасымалдаудың негізгі тасымалдаушылары болды, әдетте бұл пойыздарды Вангуидің солтүстігіндегі 1 Westmere Bank 35-тен жоғары тасымалдау үшін жұппен жұмыс істеді. Бұл класты локомотивтер Солтүстік аралдың төменгі бөлігінде басқа жүк тасымалдарына қатысады, әдетте жеке немесе басқа локомотивтермен бірнеше рет жұмыс істейді. Кішкентай саны, соның ішінде екі DXR-дің де, Солтүстік аралдың жоғарғы бөлігінде орналасқан, негізінен ECMT-де жалпы жүк тасымалы үшін пайдаланылған. Жаңа DL класты локомотивтер сол аймаққа бөлінгеннен кейін, бұл локомотивтер 2011 жылдың соңында Оңтүстік аралға ауыстырылды. Сондай-ақ, бұл сынып EF локомотивтері қол жетімді болмаған немесе электрлендіруге техникалық қызмет қажет болған кезде орталық NIMT пойыздарын тасымалдау үшін мерзімді түрде пайдаланылды. Олар Палмерстон-Норт пен Веллингтон арасындағы Капитал-Коннекс қызметінің негізгі тасымалдаушылары болды. 2013 жылдың қазан айында KiwiRail DL класының екінші партиясын іске қосуға байланысты Оңтүстік аралда алты DXB қайта тағайындады, Солтүстік аралда үшін қалдырды. Бұл локомотивтердің барлығы, оның ішінде 2013 жылдың қазан айына дейін Оңтүстік аралдағы бөлімшелер, 2014 жылдың наурыз айында DL локомотивтерін ауыстыру үшін Солтүстік аралға қайта берілді, өйткені DL класы асбестке оң әсер еткеннен кейін уақытша қызметтен шығарылды. 2020 жылдың наурызынан бастап барлық бөлімшелер Оңтүстік аралда жұмыс істейді.
Нөмірлеу
DX класы бастапқыда 2600-2648 аралығында нөмірленген, бұл NZR практикасына сәйкес, қуаты (2600 л.с.) 1979 жылы компьютерлік жол қозғалысын бақылау жүйесі (TMS) енгізілгеннен кейін, сынып қайта нөмірленді. DX класы 5 санынан басталатын төрт цифрлы сандарды алды, онда төртінші сан санның тексеру цифрсы болып табылады. Локомотивтер ретімен нөмірленді, DX 2600 DX5016 (6-сы тексеру цифр) және DX 2648 DX5517 болып қайта нөмірленді. 500x, 515x, 534x және 549x нөмірлері қолданылмаған, өйткені бұл нөмірлер жарамды тексеру цифрларын тудырмайды, ал DX 2639 ешқашан TMS нөмірін алған жоқ, өйткені ол сол кезде кері қайтарылған болатын. DXB және DXC кластары бастапқы TMS нөмірлерін сақтады, ал DXR класы 8-ден басталатын жаңа TMS нөмірлерін алды, олардың DX нөмірлеріне қарамастан нөмірленді. DX5045 2002 жылы Te Wera-да қайтыс болған оқиғадан кейін жаңартылып, қайтадан қызметке қосылған кезде DXB алгоритмін (5520) пайдалана отырып, жаңа TMS нөмірін алды (қызметке қайта енгізілген кезде DXB жіктеуіші қазір DXC субсыныбын белгілеу үшін пайдаланылды).
Ливреясы
Кіргізілгеннен кейін DX класының барлық мүшелері локомотивтің ұзын капотының жоғарғы жағынан төмен қарай қисықтайтын және оның соңғы жағына қарай жүретін хром сары сегментінен басқа, қызғылт сары боялған локомотивтің корпусынан тұратын ливреямен боялды. Жасылдан қызылға бөлінетін сызық локомотивтің жартысында орналасқан. Бұл бояудың себептері анықталмаған. Бұл ливрея Стенли Кубриктің "Серіктес апельсин" фильмінен кейін "Серіктес апельсин" деп аталды. Богиелер мен отын резервуарлары жалпақ сұр түске боялды және Солтүстік Американың автоматты қосқыштары орнатылды. Олар тез арада NZR типті вертолеттің күшейтілген нұсқасына ауыстырылды. 1977-1986 жылдар аралығында бүкіл сынып Халықаралық қызыл, сұр және сары түсті "Фруктовый салат" ливреясына боялды, оны сыныптың көпшілігі онжылдықтың соңына дейін киді. Бұл ливреяда жол нөмірлері үлкен ақ нөмірлермен локомотивтердің бүйірлерінде көрсетілді, DX 2612 бірінші болып боялды. Содан бері DX класының мүшелері Cato Blue (қызыл емес, көк түсті жеміс салат), Bumble Bee (қара және сары), Corn Cob (жасыл және сары) және KiwiRail 1-ші және 2-ші кезеңдеріндегі схемалар (сұр, қызғылт сары немесе қызыл және сары) сияқты ливерлерді алды. Жеміс салат, Като көк, Бэмбл Би және Корн Коб ливерьінде DX-тер жоқ.
Жаңартулар
Локомотивтер 1988 жылы жаңартылды, жүргізушіге көрінуді жақсарту үшін бір адаммен жұмыс істеуді енгізді, бастапқы екі кішкентай терезелердің орнына үлкен бір алдыңғы терезе орнатылды.
Өрт сөндіру
2013-2016 жылдар аралығында DXC класы өрт сөндіруге жабдықталды, өйткені Пайк өзеніндегі кен апатын тергеу жөніндегі комиссия талаптарының өзгеруіне байланысты ТрансАльпинде Мидленд желісіндегі Отира туннелі арқылы жүруге, сондай-ақ Түнгі және Оңтүстік магистральдық желілердегі кез-келген басқа жолаушылар пойыздарында. Осыған байланысты Отира банкирлерінің саны үштен беске дейін өсті, бұл жүйесіз кез келген локомотивті тоқтатуға мүмкіндік береді. 2016 жылдың ортасында банкирлер саны 5-тен 4-ке дейін қысқарды. 2016 жылы 32 бірлік өрт сөндіру жүйесімен жабдықталды.
Кіші сыныптар
DX-ның екі кіші класы бар: DXB және DXC. DXB және DXC сыныптамалары флотта жасалған өзгерістерді көрсетеді. Бұларға ауыр тартқыш, жаңартылған қозғалтқыштар, жаңа кабиналар (кейбіреулері DFT стилімен төменгі капоттарды алды) және жоғары қуатты тарту моторлары кіреді. DXB белгісі локомотив Brightstar электронды сүйреуді басқару жүйесімен жабдықталғандығын, ал DXC локомотив қосымша модификацияланған ауа қабылдау ("шаты") және Brightstar-ды қоса алғанда, барлық басқа жаңартулармен жабдықталғандығын білдіреді. 15 түпнұсқа партияның 13-і DXB стандартына жаңартылды (DXC 5039 және DXC 5520 (туған 5045) ерекшеліктер), ал DXC стандарттарына жаңартылған кейінгі партиялардың көпшілігі DX 2639 (есебі қызметтен шығарылғаннан бері). Жалпы алғанда, DXC субкласы Оңтүстік аралға тағайындалады, өйткені өзгертілген ауа қабылдаулар Мидленд желісін, көмір пойыздарын (жоғарыда қараңыз), әсіресе бұрын электрлендірілген Отира туннелі бөлімінде жұмыс істеуге пайдалы, ал DXB субкласы негізінен Солтүстік аралға тағайындалды. DL класының алғашқы жиырма локомотивтерін енгізуден кейін төрт DXB Оңтүстік аралдағы негізгі оңтүстік желісінде жалпы жүк тасымалы қызметіне қайта тағайындалды, ал DXC класының локомотивтері Солтүстік аралда күрделі жөндеуден кейін жөндеу жұмыстары кезінде пайда болды. GE жай DX класын U26C деп белгілейді, жаңа жаңартулар C26 MMI (2750 hp DXB / DXC) және C30 MMI (3250 hp DXB / DXC) деп белгіленеді.
DXR класы
1993 жылы New Zealand Rail Limited DX5362 автокөлігін жаңа DXR класына қайта құруды қолға алды. DX5362 1989 жылдың басынан бері Хатт цехтарында қызметтен шығарылған, сынық қаңқасы болғандықтан, қайта құру бағдарламасына қолайлы кандидат болды. Жұмыс локомотивке жаңа GE 7 FDL дизельді қозғалтқышымен, 5.17 қатынасы бар тракциялық қозғалтқыштармен, 4.55 стандартты DX қатынасымен және "Universal Cab" жаңа дизайнымен, қысқа төменгі капотпен және бұрыштырақ түрде орнатуға басталды. "R" (DBR класы сияқты) қолданылуы жаңа локомотивтің қайта құрылған DX екенін білдіреді. Жаңадан қайта құрылған DX 1993 жылы DFT 7008 прототипімен бірге қызметке кіргенде DXR8007 нөмірін алды. Бастапқыда Жаңа Зеландия темір жолының DF класының DFT класына қайта құру бағдарламасына ұқсас DXR класындағы барлық локомотивтерді DXR спецификациясына қайта құруы көзделді, бірақ 1993 жылдың соңында New Zealand Rail Limited (Tranz Rail деп қайта аталды) жекешелендірілгеннен кейін жаңа басшылығы шығындарға байланысты DX класындағы жаңа қайта құруларды жүргізбеуді шешті. Алайда бір локомотив Tranz Rail жылдарында осы бастапқы DXR ерекшеліктеріне қайта құрылды, DX5310 2001 жылы 1995 жылы Bay Express-ті сүйретіп жүргенде Пукэхоуда сызықтан шығып кеткеннен кейін қайтадан қызметке оралды. Ол жаңа DXR стильіндегі кабинаны алмады, сондықтан ол 2010 жылы DXC стандарттарына дейін қайта қаралғанға дейін өзінің бастапқы DX сыныптамасын сақтады. 2003 жылы Tranz Rail компаниясын сатып алғаннан кейін жаңа басшылығы 2000 жылы Крайстчерчте болған соққыдан зақымдалғаннан кейін сақталған DX5235 қайта құруға рұқсат берді, ол DXR 8022 болды. Жаңа DXR-де карбоди капотының кішігірім айырмашылықтары және "Universal Cab" MkII нұсқасы болды, ол DXR8007-ге қолданылған бұрынғы MkI нұсқасынан қорапты болды. Жаңа DXR қайта құру DXR8022 болып жіктелді (DXR801 жарамды тексеру цифрларын жасамағаны үшін) және 2005 жылдың соңында пайдалануға берілді. Стандарттау мақсатында 8022-ге сәйкес келетін DXR8007 қайта құру туралы шешім қабылданды, сондықтан 8007 қайтадан 2006 жылы Хатт цехтарында қайта құрылды. Әр қайта құру кезінде GE 8022 (және 8007 қайта жіктелді) C30 8Mi моделі ретінде жіктеді. Жаңа Зеландия темір жолы қайта құрастырған DXR8007 GE-нің C30 7M моделі ретінде жіктелді. 2007 жылы DXR8022 биоотын сынағына қатысқан локомотивтердің бірі болды, ол алты ай бойы 5 пайыз биодизель мен 95 пайыз кәдімгі дизель отын қоспасын қолданды. DL класындағы локомотивтер қолданысқа енгізілгеннен кейін екі DXR Оңтүстік аралға көшірілді және қазір Миддлтон мен Пиктон арасында қолданылады. 2010 жылы DL класының енгізілуіне дейін DXR класы Жаңа Зеландияда жұмыс істеген ең қуатты дизельді электрлік локомотивтер класы болды, ол 2010 жылы DXR-дің қуаттылығынан асып түсті.
DXE класы
2018 жылдың ортасында 15 DX класты локомотивтер күрделі жөндеуден өтіп, электронды жаңартуды қабылдауы керектігі туралы хабарланды. Локомотивтер 3,300 л.с. GE 7FDL 12 EFI дизельді қозғалтқышымен электронды отын құюмен күрделі жөндеуден өткізіледі. Сондай-ақ, оларға Brightstar қозғалтқышын басқару жүйесінің соңғы нұсқасы, жаңа қозғалтқышты басқару және сымдарды орнату, жаңа жоғары сыйымдылықтағы отын резервуары және жаңа батарея қораптары беріледі. жаңадан жасалған ұзын капотқа ие болады (DXR-ге ұқсас) парашютпен жабдықталған, ал қысқа капот төмендетеді. 2021 жылдан бастап 5212 және 5454 күрделі жөндеуден өтіп, EFI негізгі қозғалтқышымен жабдықталды. 5391 қазіргі уақытта күрделі жөндеуден өтіп жатыр және үшінші болып қабылданады.
Қайтарып алулар
2021 жылы DX класының екі локомотивы қызметтен шығарылды. Біріншісі, DX 2639 1977 жылы 23 наурызда сағат 16:00-де Ньюмаркет станциясына жақын Парнелл туннеліне оңтүстікке қарай апатқа ұшырады. Локомотив Веллингтоннан Оклендке қарай жүретін жүк пойызын сүйретіп бара жатқанда, ол ДА 1426 көлігімен сүйретілген Оклендтен Хеленсвиллге қарай жүретін жолаушылар пойызына бетпе-бет соқты. Бұған себеп - сигнал беру кезінде адам қатесі. DX 2639 кейіннен есептен шығарылды және 1978 жылдың қыркүйегінде, бір жылдан аз уақыт қызмет еткеннен кейін, жойылды. Екінші DX-ті қайтарып алу DXC5500, ол қазір жойылған DXE жобасы үшін алынып тасталды. Қазіргі уақытта локомотив тек шасси ретінде Хатт цехтарында сақталады. Локомотивтің қайтадан салынып, қайтадан пайдалануға берілуі мүмкін емес. Stadler DM класына жатқызылған жаңа локомотивтерді жасау тендерінде жеңіп алды.