Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орегон штатында өлім жазасына кесілген американдық сериялық кісі өлтіруші Дуглас Франклин Райт (25 наурыз 1940 жыл - 6 қыркүйек 1996 жыл) - 1969 және 1991 жылдар аралығында Орегон штатында кем дегенде жеті адамды өлтірген американдық сериялық кісі өлтіруші. Ол осы кісі өлтірудің үш түрі үшін өлім жазасына кесіліп, 1996 жылы Орегон штатының түрмесінде өлім жазасына кесілді. Ол 1962 жылдан бері Орегон штатында өлім жазасына кесілген алғашқы адам болды. Ол сондай-ақ Орегон штатында өлімге ұшырату инъекциясы арқылы өлім жазасына кесілген алғашқы адам болды.
American serial killer executed in Oregon
Douglas Franklin Wright (March 25, 1940 – September 6, 1996) was an American serial killer who murdered at least seven people in Oregon between 1969 and 1991. He was sentenced to death for three of these murders and was executed in 1996 at the Oregon State Penitentiary, becoming the first person to be executed in Oregon since 1962. He was also the first person executed in Oregon by lethal injection.
Ерте өмір
Райт 1940 жылы 25 наурызда Айова штатының Спирит-Лейк қаласында дүниеге келген. Әкесі арақшыл, анасы оны мүлдем елемейтін. Психологиялық есептерге сәйкес, Райт бала кезінде бірнеше рет физикалық және жыныстық зорлық-зомбылыққа ұшырады. Ол мектепті тастап кетті және Калифорнияда 5 жасар баланы жыныстық қатынасқа түскені үшін теңіз жауынгерлер қатарынан шығарылды. Райт 70-тен астам баланы жыныстық қатынасқа түскенін мойындады. 1960 жылдардың басында Райт бірнеше ұрлық үшін тұтқындалып, сегіз жылға бас бостандығынан айырылды.
Wright was born on March 25, 1940, in Spirit Lake, Iowa. His father was an alcoholic and his mother neglected him. According to psychological reports, Wright endured repeated physical and sexual abuse as a child. He became a high school dropout and was kicked out of the Marines for sexually assaulting a 5 year old boy in California. Wright admitted to a probation officer that he had sexually assaulted more than 70 young boys. In the early 1960s, Wright was arrested for multiple burglaries and was sentenced to eight years in prison.
Өлтірулер
1969 жылы 4 қыркүйекте Райт Орегон штатының Портленд қаласында 71 жастағы Маргарет Розенберридің үйіне кірді. Ол оның отбасының досы еді, олар оны жақсы білетін. Үйге кірген соң Райт Розенберри мен оның немересі, 27 жасар Гейл Снеллингті өлтіреді. Пистолетпен қаруланған ол Снеллингті екі рет атып өлтірді және Розенберриді үш рет атып өлтірді. Содан кейін ол Снеллингтің 5 жасар ұлын ұрлап, оны сол аймақтағы бірнеше мотельге алып барып, оған жыныстық қатынас жасаған. Уайт ақырында баланы босатып жіберді. Полиция Райт үшін аңшылық бастады, ол бір айдан астам уақыт бойы оларды елемеді. Ол Банкс қаласындағы бильярд залында бір адамды атып өлтіргеннен кейін тұтқындалды. Райт Розенберри мен Снеллингті өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, 35 жылға бас бостандығынан айырылды. Оларды не үшін өлтіргенін сұрағанда, Райт әрқашан өз ұлын қалайтынын айтты. Райт үлгі тұтқын болып саналды және 1982 жылы шарт бойынша босатылды. Алайда босатылғаннан кейін ол бірнеше рет қарулы тонау жасап, жолға шыққан кез келген адамды өлтіремін деп қорқыта бастады. 1984 жылы 23 мамырда Райт Портлендтен 10 жасар Люк Тредуэйді ұрлап әкетеді. Ол Тредвейді жолдасы үйіне бара жатқанда көшеден ұстап алған. Содан кейін ол Тредуэйді өзінің пәтеріне апарып, келесі 36 сағат бойы оған қол сұғады. Ол 25 мамыр күні таңертең Тредуэйді өлтіріп, алты рет атып өлтірді. Райт кейіннен денені алып тастады, ал оқиға 12 жылдан астам уақыт бойы шешілмеген. 1984 жылы Райт қарулы тонау үшін тұтқындалып, 30 жылға бас бостандығынан айырылды. 1991 жылдың маусым айында босатылды. Райт оларды Портлендтен Уорм-Спрингс индейлер резервациясының шалғай аймағына алып барып, тамақ сатып алды. Содан соң ол айдалаға барып, оларға спиртті ұсынды. Ерлер ішімдік ішкен кезде Райт Нельсонның басын тапаншамен атып өлтіреді. Генри машинадан секіріп шығып, қашып кетеді, ал Райт оған оқ атып өлтіреді. Генри тас жолға жетіп, Портлендке оралды, ол жерде полицияға хабар берді. Генри мен тағы бір куәгер полицияны тікелей Райтке алып барды, ол ұсталды. 1993 жылы 25 маусымда Райт үш адам өлтіргені үшін ауыр қылмыс жасады деп айыпталды. Райт былай деп түсіндірді: "6 қыркүйек күні таңертең мен о дүниеден кетемін, мен үшін бұл мәңгілік. Өткендегі зорлық-зомбылықтан арылып, жаман адаммын, өмірім бойы жамандықты ғана істедім, ал кетер алдында бір жақсылық жасағым келді. Мен Люк Тредуэйдің өліміне жарық түсіргім келеді, өйткені ол маған қатты әсер етті". Ол сондай-ақ, егер ол олардың бастамаларын жабу үшін, Тредвейдің отбасын оның өлім жазасына қатысуға шақырды, бірақ олар бас тартты.
On September 4, 1969, Wright broke into the home of 71 year old Margaret Rosenberry in Portland, Oregon. He was a friend of her family and was known to them. Upon entering the home, Wright murdered Rosenberry and her granddaughter, 27 year old Gail Snelling. Armed with a pistol, he killed Snelling via two fatal gunshot wounds to the head and fatally shot Rosenberry three times. He then abducted Snelling's 5 year old son, taking him to several motels in the area where he sexually assaulted him. Wright eventually let the boy go. Police launched a manhunt for Wright, who evaded them for over a month. He was ultimately captured after shooting a man at a billiards hall in Banks. Wright was found guilty of the murders of Rosenberry and Snelling and was sentenced to 35 years in prison. When asked why he killed them, Wright said he had always wanted a son of his own. Wright was considered a model prisoner and was paroled in 1982. However, upon his release, he committed several armed robberies, threatening to kill anyone who got in his way. On May 23, 1984, Wright abducted 10 year old Luke Tredway from Portland. He grabbed Tredway off the streets as he walked home from a friend's house. He then drove Tredway back to his apartment and molested him for the next 36 hours. He murdered Tredway at dawn on May 25, fatally shooting him six times. Wright then disposed of the body, and the case went unsolved for over 12 years. In 1984, Wright was arrested for the armed robberies and was sentenced to 30 years in prison. In June 1991, he was released. Wright drove them out of Portland to a remote area on the Warm Springs Indian Reservation and bought them food. He then drove to the desert and offered them alcohol. As the men drank the alcohol, Wright fatally shot Nelson in the head with a pistol. Henry jumped out of the car and escaped while Wright fired at him. Henry managed to get to the highway and returned to Portland, where he alerted the police. Henry and another witness led the police straight to Wright, and he was apprehended. On June 25, 1993, Wright was convicted of aggravated murder for the three killings. Wright elaborated: "On the morning of September 6 I'm going to be gone, and as far as I'm concerned I'm gone forever. I'm leaving a very violent past and I'm a very evil person; I've done nothing but bad all my life, and I wanted to do one good thing before I left. I want to bring light to the death of Luke Tredway because it affected me very deeply." He also invited Tredway's family to attend his execution if it would bring them closure, but they declined.
Атқару
1996 жылы 6 қыркүйекте Райт өлім жазасына кесілді. Бұл Орегон штатында 34 жылдан бері алғашқы рет және Греггке дейінгі алғашқы жазалау болды. Райт - Орегон штатында өлім жазасы қайта қолданылғаннан бері өлім жазасына кесілген екі адамның алғашқысы. Екіншісі 1997 жылы сотталған кісі өлтіруші Гарри Чарльз Мур. Екі тарап та апелляциялық шағымдарын қайтарып, өлім жазасын қолдануды талап етті. Райт Майкл Торренс сияқты, Оңтүстік Каролинада атылған басқа бір сериялық өлтірушімен бірге өлім жазасына кесілді.
Wright was executed by lethal injection on September 6, 1996. It was the first execution in Oregon in thirty four years and the state's first post Gregg execution. Wright remains the first of only two people to be executed in Oregon since the resumption of the death penalty. The other was convicted murderer Harry Charles Moore in 1997. Both waived their appeals and asked that the execution be carried out. Wright was executed on the same day as Michael Torrence, another serial killer who was executed in South Carolina.