Кіріспе
Үндістанның діні Равидасия немесе Равидас Панты Тарихи тұрғыдан алғанда, Равидасия Үндістан субконтинентіндегі көптеген наным-сенімдерді білдірді, кейбір Равидасс табынушылары өздерін Равидасия деп санайды, бірақ алғаш рет 20-шы ғасырдың басында колониялық Британдық Үндістанда қалыптасты. Равидасия дәстүрі 1947 жылдан кейін көбірек ыдырай бастады және диаспорада сәтті Равидасия дәстүрін орнатты. Равидасияның жалпы саны екі миллионнан бес миллионға дейін деп бағаланады. Равидасия сикхтері Равидасты өздерінің гурулары (ағзалары) деп санайды, ал халса сикхтері оны дәстүрлі түрде көптеген бхадгаттардың ( қасиетті адамдардың) бірі деп санайды, бұл сикхтердегі гурудан төменгі орын. Сонымен қатар, Равидассий сикхтері Равидасс Дерастың тірі саңдарын Гуру ретінде қабылдайды. Равидасияның жаңа діні 2009 жылы Сикх ұлыстары Венада олардың аралаушы Гуру Ниранжан Дасс пен оның орынбасары Рамананд Дассқа жасалған қастандықтан кейін басталды. Бұл Равидасия тобының православиелік сикхтер құрылымынан айрықша бөлінуіне себеп болды. Халса сикхтерінен бөлініп кетер алдында, Дера Бхаллан секілді сикхтер де Сикхтер дінінің Гуру Грант Сахибін дәріптеп, оқыды. Дегенмен, негізгі сикхтерден бөлініп шыққаннан кейін, Дера Бхаллан тек қана Равидастың ілімдеріне негізделген өздерінің қасиетті кітабын, Амритбани Гуру Равидасс Джи жинады. Дера Бхаллан Равидассия ғибадатханалары қазір осы кітапты Гуру Грант Сахибтің орнына қолданады.
Ravidassia or the Ravidas Panth
Historically, Ravidassia represented a range of beliefs in the Indian subcontinent, with some devotees of Ravidass counting themselves as Ravidassia, but first formed in the early 20th century in colonial British India. The Ravidassia tradition began to take on more cohesion following 1947, and the establishment of successful Ravidassia tradition in the diaspora. Estimates range between two and five million for the total number of Ravidassias. Ravidassias Sikhs believe that Ravidas is their Guru (saint) whereas the Khalsa Sikhs have traditionally considered him one of many bhagats (holy person), a lower position to Guru in Sikhism. Further, Ravidassias Sikhs accept living sants of Ravidass Deras as Guru. A new Ravidassia religion was launched following an assassination attack on their visiting living Guru Niranjan Dass and his deputy Ramanand Dass in 2009 in Vienna by Sikh militants. This triggered a decisive break of the Ravidassia group from the orthodox Sikh structure. Prior to their break from Khalsa Sikhism, the Dera Bhallan revered and recited the Guru Granth Sahib of Sikhism in Dera Bhallan. However, following their split from mainstream Sikhism, the Dera Bhallan compiled their own holy book based exclusively on Ravidas's teachings, the Amritbani Guru Ravidass Ji, and these Dera Bhallan Ravidassia temples now use this book in place of the Guru Granth Sahib.
Негізгі
Гуру Равидас 1377 жылы 15 қаңтарда (Хинд күнтізбесі бойынша 1433 жылы жексенбіде) шамар қауымында дүниеге келген. Оның туған жері - Сейр Говардан, Үндістанның Уттар Прадеш штатының Варанаси қаласында орналасқан. Шри-Гуру Равидас Жанам Астан (Бегампура) орналасқан, ол бүгінгі таңда Гуру Равидастың ізбасарларының парызын орындайтын басты жері болып табылады. Равидасия Сикхтар Равидастың Бенаресте 151 жасында қайтыс болғанын айтады.
Ғибадат орындары
Равидасиялық ғибадат орны дера, сабха, мандир, гурудуара немесе бхаван деп аталады, кейде ғибадатхана деп аударылады. Сабаның сыртында әрқашан "Нишан" жазылған ту болады, оның үстінде "Харр" символы бар, ол Гуру Равидастың ілімдерінен келген ағартушылықты бейнелейді. Бірақ Дерби, Уолсолл, Грейвсенд, Монреаль және Папакурадағы Гуру Равидас Сабхалары ерекшеліктер болып табылады, өйткені бұл Сабхалардың ресми атау тақталарында Харрмен бірге Эк Онкар және Ханда эмблемалары көрсетіледі. Бұл сабхалардың атау тақталарында ғимараттар сикх гурдваралары мен Равидасс ғибадатханалары ретінде анық белгіленеді. Оның үстіне, Дерби Сабханың көрнекі тақтасында ол сикх ғибадатханасы деп аталады.
Жазбалар
Равидасияның ғибадат орындарында "Амритбани Гуру Равидасс Джи" атты қасиетті кітап бар, онда Гуру Равидастың барлық әндері бар. Бұл кітапта келесі әндер бар: Рага Сири (1), Гаури (5), Аса (6), Гуджари (1), Сорат (7), Дханасари (3), Джайсари (1), Сухи (3), Билавал (2), Гаунд (2), Рамкали (1), Мару (2), Кедара (1), Бхаирау (1), Басант (1) және Малхар (3). Кітапта 140 шабад, 40 паде және 231 салок бар. Кітаптың барлығы 177 беті бар. Ғұлама Равидастың 240 әнұраны бар "Амрит Бани" кітабының нұсқасы 2012 жылдың 1 ақпанында Ғұлама Равидастың туған күніне орай Пәнжабтың Жаландхар қаласындағы Ғұлама Равидас ғибадатханасына орнатылды. Дера Сах Ханд Баллан діни қауымы Варанасиде жаңа Равидасия дінін құруды және сикхтерден бөлінуді жариялады. Сикхтер дінінен бөліну 2009 жылы мамыр айында Венадағы ғибадатханада сикх радикалдары оның жетекшісінің орынбасары Рамананд Дасты өлтіргеннен кейін басталды. Жаңадан құрылған Бегумпура халық партиясының төрағасы және жаңа діннің жақтаушысы Сатиш Бхарти қауым мүшелерінің жаңа дінге берік сенетінін растау үшін жаңа банидің көшірмелері діни шерулер кезінде көрініске қойылғанын айтты.
Ұлыбританияда Равидасия
Ұлыбританияда 2011 жылғы санақ кезінде Ұлттық статистика басқармасы равидасияны сикхтерден бөлек дін ретінде санады. Санақта өздерін Равидасия деп атаған 11058 адам болған. Равидасиялар қауымдастығының 10% -ға жуығы өз дінін "Равидасия" деп атап, оны сикхтер мен индустардан ерекшелендіргенін көрсетті. Санақ кезінде бірде-бір гуру-равидасс гурудуарасы осы жеке тұлғаның жеке басын тікелей қолдаған жоқ. Бүгінгі күні Ұлыбританиядағы барлық гуру-равидас гурудуаралары сикхтер дінімен айналысады және олар Шри Гуру Грант Сахибтің қатысуымен барлық рәсімдерді орындайды.
Маврикийлік равидассиа
Маврикийде Равидасия үшін басқа термин қолданылады, ол Равивед деп аталады. Маврикийдегі көші-қонның бастапқы кезеңінде шамарлардың едәуір бөлігі касталық лағымнан арылуға көмектеседі деген үмітте ария жамағатына қосылды. Бірақ кейін жоғары таптық арийлер арийлер қауымы арийлер қауымын арийлер діні деп атаудан аулақ болу үшін өздері үшін бөлек залдар мен сол ғибадатханада дұға ету үшін шамарлар салуды бастады, бұл 1935 жылы арийлер қайта тірілген Прахарини Сабхасының құрылуына әкелді.
Кедендік
Равидассия "жэй гурудев" (Джай Гурдев, जय Гурудев) сәлемдемесін қолданады, бұл "Ұстаз сияқты құдайға" дегенді білдіреді, бұл діннің ұраны.
Таңбалар
Равидасияның діни символы - Ханда, Харр Нишан және Ик Онкар. Гарр есімінің Гурмукша транслитерациясы Равидасия дінінің басты символы болып табылады. Дін де "Хар" белгісі бар тумен бейнеленеді, Ронки Рам: "Рамдасия" және "Равидасия" сөздері өзара ауыспалы түрде қолданылады, ал олардың да аймақтық контексі бар. Пуадх пен Малвада негізінен Рамдасия қолданылады, ал Доабада Равидасия қолданылады. Рамдасиялық сикхтер Пенджабтың әлеуметтік әділдік, өкілеттік және азшылықтар департаментімен тiзiлiмге алынған касталар болып саналады. Департаменттің ТКК тізімінде бұл тап 9 реттік нөмірмен, сонымен қатар басқа да шамар таптары, мысалы, Равидасия, Рамдасия және т.б. Чамар сектасының ад-дхармасы - гуру Равидастың ізбасарлары. Олар Шри Гуру Грант Сахибті діни мәтін ретінде қарастырғандықтан, сикхтардың элементтерін қамтиды.
Фестиваль
Равидастың туған күні жыл сайын қаңтар немесе ақпан айында Уттар-Прадеш штатының Варанаси қаласындағы Сейр Говарданпур ауылдық ғибадатханасында аталып өтеді. Равидасия қауымының басқа да маңызды мейрамдары - Банди Чхор Дивас, Гуру Гобинд Сингхтің туған күні және Гуру Нанақтың туған күні.
Сикхизмнен бөліну себептері және Равидасияның жеке басын жариялау
2009 жылы Венадағы Гуру Равидасс ғибадатханасына қарулы шабуыл жасалмас бұрын, Равидассиялардың көпшілігі сикхтер еді. 2009 жылы 24 мамырда алты халистандық шабуылшы аталмыш ғибадатханада Сант Рамананд пен Сант Ниранжан Дасқа шабуыл жасаған. Барлық алты шабуылшы Аустрияда тұратын баспана іздеушілер еді. Олардың аты-жөні: Сатвиндер Сингх (28), Джаспал Сингх (34), Тасум Сингх (45) және Сухвиндер Сингх (28). Қалған екі адам - 33 жастағы Хардип Сингх пен 24 жастағы Чарнжит Сингх Австрияға заңсыз кірген. Бұл шабуылда 57 жастағы Сант Рамананд атылып, тағы оннан астам адам, соның ішінде тағы бір дін қызметкері жараланды. Бұл шабуыл Үндістанның Пенджаб штатында да, Лондонда да зорлық-зомбылық акцияларына әкелді. Кейін Австрия соты 35 жастағы Джаспалды кісі өлтіргені үшін өмір бойына түрмеге кескен, ал қалған төрт террористі 17 жылдан 18 жылға дейін түрмеге кескен. Алтыншы террорист зорлық-зомбылық әрекеті үшін алты айға түрмеге қамалды. 2010 жылы Равидастың 633 жылдығына орай Дера Сахканд Баллан Равидасия деп аталатын жаңа дінді жариялады. Дера қауымдастықтың "Амритбани" деп аталатын жеке діни кітабы, "Хар" деген жеке символы және "Жай Гурудев" деген жеке ұраны болатынын да мәлімдеді. Бұл қадам Пәнжабтың діни, әлеуметтік және саяси орталарында пікірталасты туғызды, ал Широмани Акали Дал мен SGPC Дера Балланның басшысы Сант Ниранжан Дасты шешімді қайтаруға көндіруге тырысты. Ақал Тахат та бұрын-соңды болмаған қадам жасап, қаза тапқан Сант Раманандтың есіне "Ақанд жолы" атты шара ұйымдастырды. SGPC президенті Автар Сингх Макар Дера Балланға келіп, Сант Ниранжан Даспен кездесті, бірақ оған онымен кездесуге рұқсат берілмеді.
Равидасия диаспорасы
Равидазияның сикх диаспорасы Үндістан мен Пәкістаннан көшіп келген. Еуропада Равидасиялық сикхтер, сондай-ақ Солтүстік Америкада, негізінен АҚШ пен Канадада Равидасиялық сикхтер саны көп. Махия Рам Мехми мен Махи 1906 жылы Британдық Колумбияға келген алғашқы адамдар болды. Олар екеуі де Ванкувердегі алғашқы канаддық Гурдвара, Халса Диван қоғамының негізін қалауға қатысты. Океанияда да равидасиялық сикхтердің едәуір саны бар. Доабадан келген Равидасияс 1939 жылы Фиджи аралындағы Насинуда Океания аймағында екінші гурдвара құрды. В. Х. Бриггстің "Жаңа Зеландиядағы панджабилер" атты кітабында классикалық зерттеу. Бриггс иммиграцияның алғашқы толқыны кезінде Жаңа Зеландиядағы равидассиялардың нақты санын жазды. Равидасия қауымы 1950 жылы Пәнджабтан Британияға көшіп-қонуды бастады. 1987 жылы жарық көрген "Британиядағы сикхтер: түсіндірілген библиография" атты кітапқа сәйкес, Батыс Мидлендс штатындағы Равидасия қауымының халқы сол кезеңде шамамен 30 000 адам болды. 2021 жылы Ұлыбританиядағы Равидасияның саны шамамен 70 000-ға жуық деп есептелді.
Демография
Сол санақта Равидасияс кластерінің халқы 2078132 адам болды, ал екі кластердің бірігіп Пенджабтағы 3095324 адам болды, бұл Пенджаб халқының 11,15% құрайды. Раджастан 2,491,551 3,63% Шамар, Бхамби, Рамдасия, Равидаси, Райгар, Харалая, Чамбар және Жатия сияқты басқа да касталық синонимдермен бірге саналады Уттаракханд 548,813 5,44% Шамар, Джатва, Дхусия, Джхусия ретінде саналады Уттар Прадеш 22,496,047 11,25% Шамар, Джатва, Дхусия, Джхусия ретінде саналады Батыс Бенгал 1,039,591 1,13% Шамар, Рабидас, Шарам, Риши ретінде саналады
Саясаткерлер
Қаши Рам Бахужан Самадж партиясының негізін қалаушы. Бабу Джагживан Рам Үндістанның бұрынғы вице-премьер-министрі. Мейра Кумар Бұрынғы дипломат және 15-ші спикер. Сом Паркаш Үндістан Үкіметінің сауда және өнеркәсіп министрі. Виджай Сампла Үндістанның әлеуметтік әділдік және өкілеттілік мәселелері жөніндегі бұрынғы мемлекеттік министрі. Мохиндер Сингх Кайпи - Жаландхар қаласының бұрынғы парламентарийі. Сантох Сингх Чадхари Парламентінің бұрынғы мүшесі. Сушил Кумар Ринку Жаландардағы Парламент мүшесі. Селжа Кумари - Үндістан үкіметіндегі әлеуметтік әділдік және өкілеттілік және туризм министрі. Раттан Лал Катариа - Бұрынғы "Жал-Шакти" және "Әлеуметтік әділдік пен өкілеттілік" министрліктерінің мемлекеттік министрі.
Ұлыбритания
Шаман Лал Бірінші британдық үндістандық Еуропаның ең ірі кеңесі, Бирмингем қалалық кеңесі Лорд-мэрі. Рам Паркаш Лакха Ковентри қаласының бұрынғы қала әкімі. Мохиндер Каур Мидха Лондонның Илинг ауданының бұрынғы мэрі. Бишан Дасс 1986 жылы Вулвергемптонның алғашқы британдық-азиялық лорд-мэрі болып сайланды.
Пенджаб штаты
Чарнжит Сингх Чанни Пәнджабтың бұрынғы бас министрі. Кулвант Сингх - Пунджаб штатының Мохали қаласының бірінші мэрі. Викрамжит Сингх Чадхари Пәнжаб заң шығарушы жиналысындағы Филлаур сайлау округінің заңгері. Шитал Ангурал Пәнжаб заң шығарушы жиналысының Жаландхар Батыс сайлау округінің заң шығарушы мүшесі. Гурдев Сингх Манн Пәнжаб заң шығарушы жиналысындағы Набха сайлау округінің заң шығарушы мүшесі. Raj Kumar Chabbewal Пәнжаб заң шығарушы жиналысындағы Chabbewal сайлау округінің заң шығарушы мүшесі. Равжот Сингх М. Л. А. Шам-Чаураси Ассамблеясы Пәнжаб заң шығарушы жиналысы. Нахатар Пал Пәнжаб заң шығарушы жиналысының Наван Шахр сайлау округінің депутаты. Сухвиндер Сингх Котли Пәнжаб заң шығарушы жиналысының Адамампур, Пәнжаб сайлау округінің заң шығарушы мүшесі. Сарван Сингх Филлаур Пәнджаб үкіметіндегі түрмелер, туризм, мәдени істер және баспа және стационарлық істер министрі және 6 рет М. Л. А. Паван Кумар Тину Адампурдан Пәнджаб заң шығарушы кеңесінің бұрынғы мүшесі. Ч. Джагжит Сингх Пәнджабтың еңбек және жұмыспен қамту министрі, сонымен қатар тұрғын үй және қала құрылысы министрі. Дес Радж Дугга Пәнжаб заң шығарушы жиналысының бұрынғы депутаты.
Pawan Kumar Tinu Former member of Punjab Legislative Assembly from Adampur. Chaudhary Jagjit Singh Former Cabinet Minister of Punjab for Labour and Employment and also Minister of State for Housing and Urban Development. Des Raj Dhugga Former M. L. A in Punjab Legislative Assembly.
Өнер және әдебиет
Амар Сингх Чамкила Панджаби әншісі. Пунджаби әншісі Пуджа ханым. Нихарика Сингх - Үндістанның актрисасы, продюсері және сұлулық байқауының жеңімпазы. 2005 жылы Үндістанның жер шары суретшісі атанған.