Кіріспе

Оскар Фердинанд Казимирович Гриппенберг (; 13 қаңтар 1838 - 7 қаңтар 1916) - орыс-жапон соғысы кезінде Ресейдің екінші маньчжур армиясының фин-швед генералы.

Өмірбаян

Оскар Фердинанд Грипенберг Финляндияның Ұлы Герцогтігі Икаалинде (Ikaalinen) туған. Грипенбергтер отбасы 1678 жылы Швед империясының дворяндық атына ие болды. Оның ағасы Карл Императорлық флотта адмирал болған. Оскар Фердинанд Грипенберг 1874 жылы Хедвиг Ида Анжелика Лундқа үйленді. Олардың төрт баласы болды.

Ерте мансап

Грипенберг өзінің әскери мансабын 1854 жылы Ресейдің Қырым армиясының қатарында кадет ретінде бастады. Оның алғашқы жауынгерлік тәжірибесі Қырым соғысында ағылшындар мен француздарға қарсы болды, және ол 1855 жылы 2 қарашада батырлығы үшін депештерде аталды. 1863-1864 жылдары поляк көтерілісін басудағы ресейлік күштердің құрамында лейтенант болып тағайындалды. Кейіннен ол Түркістан әскери округіне тағайындалды, онда Орынбордан пехотаның желілік батальонына қолбасшылық етуге тағайындалды және 1866 жылы майор дәрежесіне көтерілді. Содан кейін ол 5-ші Түркістан батальонына қолбасшылық етті, Түркістан соғысындағы көптеген шайқастарға, соның ішінде Бұхара әмірлігін жаулап алу және Ура түтігі бекінісін шабуылдау сияқты көптеген шайқастарға қатысты. Осы науқандары үшін ол Санкт-Анн орденін (Қилыстар мен садақпен 3-сынып) және жоғары беделді Санкт-Георгий орденін (4-ші дәреже) алды және подполковник болды. Бұл ерекше ерекшелік, өйткені бұл награда әдетте тек генерал дәрежесіндегі офицерлерге ғана берілді. Грипенберг 1869 жылы "Батырлығы үшін" деген жазуы бар Санкт-Станислав ордені (2-сынып) және Санкт-Георгий алтын семсерімен марапатталды. 1872 жылы 17-ші жаяу әскер батальонының командирі болып тағайындалды және полковник атағына көтерілді. 1877 жылы ол Ресей императорлық өмір қорғаушыларының элиталық 2-ші жаяу әскер батальонының командирі болды. 1877-1878 жылдардағы орыс-түрік соғысында тағы да шайқасқа қатысып, 1877 жылы Санкт-Владимир орденін (Қылыстармен 3-дәрежелі), Санкт-Станислав орденін (1-дәрежелі) және Санкт-Георгий орденін (3-дәрежелі) алды. 1890 жылы Грипенберг Мәскеу өмірлік күзетшілерінің беделді бірінші дивизиясының командирі болды және генерал-лейтенант қызметіне көтерілді. Ол бұл лауазымын 1898 жылы Финляндиядағы ресейліктердің ауыр әрекеттерін сынға алғаннан кейін жоғалтты. Ол 1902 жылы жаяу әскердің генералы болып тағайындалды, 1900 жылы Ресейдің 6-шы армия корпусына басшылықты берді, ал 1904 жылы Николай II-нің лагерь көмекшісі атағын алды.

Ресей-жапон соғысы

Грипенберг Ресей мен Жапония соғысы кезінде Ресейдің 2-ші Маньчжурия армиясына қолбасшылық етуге тағайындалды, ол 1904 жылы 28 қарашада Мукденге келді. Грипенберг бас қолбасшы генерал Алексей Куропаткин қабылдаған сарқынды соғыс тактикасын қатты сынға алды. Ол Жапон императорлық армиясын Маньчжурияға терең тартады деп үміттенген еді, онда оның жабдықтау желілері Транссибір темір жолының аяқталуы ресейліктердің күш-жігерін алып келетін уақытқа дейін созылған тактиканың бөлігі ретінде асығады. Мукденге келген соң Грипенберг өз адамдарына алдағы шабуылда өздерінің позициясынан шегінген кез келген адам атып өлтірілетінін бірнеше рет айтты. 1905 жылдың қаңтарында Сандепу шайқасында Грипенберг жапондықтардың әлсіздігін байқап, таңғаларлық шабуыл жасады. Алайда Куропаткин өзінің шабуылдарын қолдау үшін әскерлерді жіберуден бас тартты, бұл тікелей ресейліктердің жеңілісіне әкелді. Екі офицердің арасындағы қарым-қатынас басынан бастап шиеленісіп, Грипенберг 1905 жылы 29 қаңтарда, соғыс аяқталғаннан кейін бір күн өткен соң, 2-ші Маньчжурия армиясының командалығынан босатуды сұрады. Император Николай II Грипенбергке дереу Санкт-Петербургке оралуға рұқсат берді, бірақ наурыз айына дейін ресми түрде босатылмады. Грипенберг Ресейдің жеңілісі үшін Куропаткинді ашық айыптау үшін уақытты жоғалтпады, бұл екі адамның баспасөзде сөз соғысына әкелді.

Соңғы мансабы

Николай II Грипенбергті әлі де жоғары бағалайтын, ал 1905 жылы 30 сәуірде оны 28 маусымда жаяу әскердің бас инспекторы және Мемлекеттік кеңестің мүшесі етіп тағайындады. Бас инспектор ретінде ол атудың жаңа нұсқаулығын әзірледі, бірақ 1906 жылы 23 наурызда денсаулығынан қысылып, белсенді қызметтен кетті, бірақ Мемлекеттік кеңесте номиналды түрде Бас адъютант болып қалды. Ол өзінің соңғы күндерін газеттерде, памфлеттерде және кітаптарда Куропаткинге қарсы науқанын жалғастырумен өткізді, оны Мукден шайқасындағы ресейлік жеңіліске және жалпы соғыстың жоғалуына кінәлады. 1915 жылы 25 желтоқсанда Петроградта қайтыс болды және Царскосельский зиратында жерленді.