Ресей армиясындағы Балтық немісі: Эдуард Тотлебен өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Ресей империясының қызметіндегі Балтық немісінің әскери қызметкерлері, дворянство. Франц Эдуард Граф фон Тотлебен (Эдуа́рд Ива́нович Тотле́бен, tr. Эдуард Иванович Тотлебен; 20 мамыр 1818 [ескі стиль бойынша 8 мамыр 1818] – 1 шілде 1884 [ескі стиль бойынша 19 маусым 1884]), ағылшын тілінде Эдуард Тотлебен ретінде жақсы танылған, Балтық немісінің әскери инженері және Императорлық Ресей армиясының генералы болған. Ол бірнеше маңызды ресейлік әскери науқандар кезінде бекіністерді нығайту және қазба жұмыстарын басқарды.

Ерте өмір

Тоттелен Курляндиядағы Митау қаласында (қазіргі Елгава, Латвия) дүниеге келді. Оның ата-анасы Тюрингиядан шыққан және Балтық немісі ақсүйек Тоттлебен әулетінен (Тоттлебен, Тотлебен немесе Тодлебен деп те жазылады) тегін алады, бірақ кейін саудагерлікпен айналысқан. Эдуардты бастапқыда саудаға баулу жоспарланған, алайда ол әскери инженер мамандығын таңдады. Ол Санкт-Петербургтегі инженерлік мектепке (қазіргі Әскери инженерлік техникалық университеті) қабылданды.

Ерте әскери мансап

1836 жылы Тотлебен Ресей империясының армиясына қабылданды. 1848 жылдан бастап екі жыл бойы Кавказдағы имам Шамильге қарсы науқандарда инженерлер капитаны болып қатысты.

Қырым соғысы

1853 жылы Ресей мен Осман империясы арасындағы соғыс басталғанда, Тотлебен Силистрияны қоршауға қатысты, ал қоршау алынғаннан кейін Қырымға ауыстырылды. 1854 жылдың қыркүйегінде ағылшын-француз-осман әскері Ресейдің Қара теңіз флотының негізгі базасы – Севастопольді алу мақсатымен Қырымға түсті. Севастополь теңіз жағынан күшті бекітілген болса да, құрлық жағынан дерлік қорғалмаған еді. Тотлебен, әлі де кіші офицер болғанымен, қорғанысты үйлестірді. Оның кеңесімен порттың аузын жабу үшін Қара теңіз флоты батырылды, ал одақтастар осы мүмкіндікті пайдаланбас бұрын құрлық жағындағы бекіністердің кемшіліктері жойылды. Жер қақпалар мен редуттардың құрылысы үлкен асығумен жүргізілді және соғыс кемелерінен көптеген артиллерия оларға ауыстырылды. Тотлебен бекіністі қабырғалы қала емес, әскердің шабуылдау және қорғану мүмкіндіктерімен тығыз байланысты, әскердің ұрыста немесе маневрдегі орналасуы сияқты өзгеріске ұшырауы мүмкін, жай ғана бекінілген позиция деп қарастыру керек деген идеяны ұсынды. 1855 жылдың 20 маусымына дейін Тотлебен Севастопольдегі қорғаныс операцияларын жеке басқарды; содан кейін ол аяғынан жарақат алды және қамалдың құлауына дейін болған операцияларда қатыспады. Қоршау кезеңінде ол подполковник шенінен генерал-лейтенант шеніне көтерілді және патшаның адъютанты болып тағайындалды. Сауыққаннан кейін ол Днепрдің сағасындағы және Кронштадттың бекіністерін нығайтумен айналысты. 1864 жылы ол Брест бекінісін одан әрі жақсарту туралы ұсыныс жасады, ол сол жылдан бастап 1868 жылға дейін іске асырылды. 1854 жылдың 24 наурызында орыс жазушысы Федор Достоевский Тотлебенге Еуропалық Ресейге оралуға көмектесуін сұрап хат жазды. Достоевский Сібірге төрт жылдық жер аударуға үкім шығарылған еді. Тотлебеннің інісі Адольф Санкт-Петербургтегі әскери инженерлік мектепте Достоевскийдің сыныптасы болған.

At the outbreak of war between Russia and the Ottoman Empire in 1853, Totleben took part in the siege of Silistria, and after the siege was raised was transferred to the Crimea. In September 1854, an Anglo French Ottoman army landed in the Crimea with the aim of taking Sevastopol, the principal base of the Russian Black Sea fleet. Sevastopol, while strongly fortified toward the sea, was almost unprotected on the land side. Totleben, though still a junior field officer, coordinated the defense. On his advice the Black Sea fleet was sunk, in order to block the mouth of the harbour, and the deficiency of fortifications on the land side was made good before the allies could take advantage of it. The construction of earthworks and redoubts was carried out in extreme haste and much of the artillery from the warships was transferred to them. Totleben originated the idea that a fortress should be considered not a walled town but an entrenched position, intimately connected with the offensive and defensive capacities of an army and as susceptible to alteration as the formation of troops in battle or manoeuvre. Until 20 June 1855, Totleben conducted operations for the defense at Sevastopol in person; he was then wounded in the foot and was not present at the operations which immediately preceded the fall of the fortress. In the course of the siege he had risen from the rank of lieutenant colonel to that of lieutenant general, and had also been made aide de camp to the tsar. When he recovered he was employed in strengthening the fortifications at the mouth of the Dnieper, and also those of Kronstadt. In 1864, he suggested further improvements of the Brest Fortress that were implemented between then and 1868. On 24 March 1854, Russian novelist Fyodor Dostoyevsky wrote to Totleben asking for his help in returning to European Russia. Dostoyevsky had been sentenced to four years of banishment in Siberia. Totleben's brother Adolf had been Dostoyevsky's classmate at the school of military engineering in Saint Petersburg.

Ресей-Түрік соғысы, 187778

1860 жылы Тоттлебен Ұлы герцог Николайдың көмекшісі болып тағайындалды, кейіннен инженерлер бөлімінің басшысы, толық генерал шенімен болды. 1877 жылы Осман империясына қарсы жаңа соғыс басталғанда ол ешқандай қолбасшылыққа ие болған жоқ. Тек Плевна алдындағы Ресейдің алғашқы сәтсіздіктерінен кейін ғана ол майданға шақырылды. Ол Осман-пашаны инженерлік құрылыстармен қоршау қажеттігін және оны басқа түрік қолбасшыларымен байланыстан үзу қажеттігін түсінді. Біраз уақыттан соң Плевна түсті. Тоттлебен болгар бекіністерін қоршауға кірісті. Бейбіт келісімнің алғашқы шарттарына қол қойылғаннан кейін ол бүкіл Ресей армиясына қолбасшылық етті. Ол мұрагерлік граф атағын да алды. 1880 жылы Вильнаның генерал-губернаторы қызметін атқарды. 1884 жылы Франкфурт-на-Майне қаласының жанындағы Бад-Соденде қайтыс болды және Севастопольде жерленді. Плевен облысының Пордим муниципалитетіндегі Тотлебен ауылы 1877 жылғы Плевна қоршауындағы оның шешуші рөлінің құрметіне оның атымен аталады.