Кіріспе
Португалия королеві 1862-1889 жылдар аралығында Дона Мария Пиа (16 қазан 1847 5 шілде 1911) - Савой әулетінің итальяндық ханшайымы. Португалия королі Луис I-нің жұбайы ретінде Португалия королеві. Шомылдыру рәсімінен өткен күні оның құс атасы Папа Пий IX оған "Алтын роза" сыйлығын берді. Мария Пиа 1862 жылы 6 қазанда Лиссабонда Луиспен тұрмысқа шықты. Ол - Қасиетті Исабел орденінің бас иегері. Ол Португалия тағында Савой әулетінің үшінші патшайымы болды, Мафалда мен Мари Франсуаза Савой Немурдан кейін.
Dona Maria Pia (16 October 1847 – 5 July 1911) was by birth an Italian princess of the House of Savoy and by marriage Queen of Portugal as the spouse of King Luís I of Portugal. On the day of her baptism, Pope Pius IX, her godfather, gave her a Golden Rose. Maria Pia was married to Luís on 6 October 1862 in Lisbon. She was the grand mistress of the Order of Saint Isabel. She was the third queen of the House of Savoy on the Portuguese throne, after Mafalda and Marie Françoise of Savoy Nemours.
Ерте өмір
Мария Пиа - Италияның алғашқы королі Виктор Эммануэль II-нің және оның Австрияның королі Леопольд II-нің немересі Аделаиданың кіші қызы. Оның әпкесі Мария Клотильда Наполеон Жозеф Шарль Пауль Бонапарттың әйелі ретінде "Принцесса Наполеон" болды, ал оның ағалары Италия королі Умберто I және Испания королі Амадео болды. Оның үстіне, оның некеден тыс туған әкесінің туған бауырлары болды, олар бай мұраларына қарамастан патшалық ретінде танылмаған. Мария Пиа 1862 жылы 6 қазанда 14 жасында Лиссабондағы Сан-Доминго шіркеуінде Португалия королі Луис I-ге тұрмысқа шықты, сондықтан ол бірден Португалияның королевасы болды. Бір апта бұрын 1862 жылы 27 қыркүйекте оның туысы Савой принсі Евгений күйеу жігіт рөлін атқарды. 29 күні Мария Генуядан жаңа отанына бару үшін кемеге отырды. Кеме 5 қазанда Лиссабонға келді. Марияның Луисқа деген махаббаты айқын көрінеді, өйткені ол кейінірек "Мен оны суретіне қарағанда көбірек ұнатамын" деп жазды. Тойдан бір жыл өткен соң, 15 жасында Мария Пиа өзінің тұңғыш ұлы және мұрагері, Браганса герцогы Карлосты дүниеге әкелді. 1865 жылы оның тағы бір ұлы, Порту герцогы Афонсо туды. Корольдікте ол Лиссабондағы Ажуда Корольдік сарайының ішкі көркемдіктері үшін жауапты болды, ол әлі күнге дейін шетелдік мемлекет басшыларының мемлекеттік сапарлары кезінде банкет өткізу үшін қолданылады. Мария Пиа саясатқа араласпады, бірақ 1870 жылы Жоао Карлос Сальданха де Оливейра Даунмен, 1-ші герцог Сальданхамен келіспеушілікке ұшырағанда: "Егер мен патша болсам, сені атып өлтіртер едім!" - деп мәлімдеді. Сондықтан ол қатты күйзеліске ұшырады. Ол да Томас де Роза Соузамен қарым-қатынаста болған деген болжам бар, бірақ бұл ешқашан расталмаған, және бұл оның қайын қарындасы Португалияның Инфанта Антонияның аузынан шыққан кейбір қарапайым уәделер болуы мүмкін. Бұл туралы аңыздар патшайымға жеткенде, ол ашуланып: "Олар жарылғанша сөйлесе алады" деп жауап берді. Мария Пиа мен Антония бір-бірін ұнатпайтын. Бұл жеккөрініш Антония Португалияның соңғыдан кейінгі королевасына Луиске жазған хаттарында x деп аталатын дәрежеге дейін өсті. Антония Мария Пианың махаббатты ұстайтынына қатты сеніп, Луисті ажырасуға шақырды, бұл екі еселенген стандарт болды, өйткені ол Луистің істерін жақсы білетін. Мария Пиа сондай-ақ өзінің қайын атасы Португалияның Фердинанд II-мен қарым-қатынасын сақтап қалды, оның опера әншісімен моргандық некеге тұрғанын мақұлдамады. Оның ұлы Карлос пен әйелі Амелидің Луис Филиппе деген ұлы бар еді. Өкінішке қарай, олар Мария Ана есімді сәл ғана өмір сүрген қызын ертелеп құрсақта қалдырады. Ол өзінің жоғалған немересіне деген жанашырлығын білдіріп, оны "өте кішкентай, бірақ өте әдемі, жақсы анықталған ерекшеліктері бар" деп сипаттады. Король Луис 1889 жылы 19 қазанда қайтыс болды және Мария Пиа жесір патша болды. Ол өте белсенді болып қалды және өзінің әлеуметтік жобаларын соттың билік етуші лауазымында ұстап тұрып жалғастырды. Ол патша мен патшайымның шетелде болған кезінде регент қызметін атқарды. Король жесір 1908 жылы 1 ақпанда Лиссабондағы Praça do Comércio алаңында оның ұлы Португалия королі Карлос I мен немересі Браганса герцогы Луис Филипптің өлтірілуімен күйзеліске ұшырады. Португалиядағы соңғы жылдары ол көпшілік назарынан тыс қалды. Ол өзінің қалған немересі Португалия королі Мануэль II 1910 жылғы 5 қазандағы революция кезінде құлатылғанда қатты қайғырды. 1910 жылы Мария Пианың немересі Мануэль II-ді құлатып, Португалияда республика орнату үшін болған төңкеріске байланысты бүкіл португал корольдік отбасы жер аударылды. Король Мануэль мен королева Амелия Англияға, ал Мария Пиа мен Инфанте Афонсо туған Италияға барды, онда ол келесі жылдың 5 шілдесінде Ступинигиде қайтыс болды және Суперга базиликасында жерленді.
Maria Pia and Antónia both generally disliked each other. This hatred grew to the point where Antónia would refer to the penultimate queen of Portugal as ‘x’ in her letters to Luís. Antónia strongly believed that Maria Pia was having an affair and urged Luís to pursue a divorce, which was quite the double—standard considering she was well aware of Luís’ affairs. Maria Pia also maintained a rocky relationship with her father in law Ferdinand II of Portugal, disapproving his morganatic marriage to an opera singer. Her son Carlos and his wife, Amélie, had a son named Luís Filipe, who was very close to his grandmother. Tragically they also conceived a premature daughter named Maria Ana who lived for a few hours. She expressed her sympathy, describing her lost granddaughter as “Very small, but perfect and beautiful, with well defined features.”
King Luís died on 19 October 1889 and Maria Pia became queen dowager. She remained very active and continued with her social projects while holding a dominating position at court. She served as regent during the absence of the king and queen abroad. The queen dowager was devastated after the assassination of her son King Carlos I of Portugal and grandson Crown Prince Luís Filipe, Duke of Braganza, on 1 February 1908 on the Praça do Comércio in Lisbon. During her last years in Portugal, she withdrew from the public eye. She was deeply saddened when her remaining grandson, King Manuel II of Portugal, was deposed by the 5 October 1910 Revolution. Due to the 1910 coup that deposed Maria Pia’s grandson, Manuel II, and established the republic in Portugal, the whole Portuguese royal family was exiled. King Manuel and Queen Amélie went to England, while Maria Pia and Infante Afonso went to her native Italy, where she died on 5 July of the very next year in Stupinigi, and was interred in the Basilica of Superga.
Тақырыбы
АтыТуған жеріӨлімШежірелеріДом Карлос, Португалияның корольдік князі28 қыркүйек 18631 ақпан 1908Ол 1908 жылы Карбонариямен өлтірілген Португалия королі Карлос I-ге өз әкесі болды. Дом Афонсо, Португалияның корольдік ханзадасы31 шілде 186521 ақпан 1920 Португалияның инфанты, Порту герцогы, Португалиялық Үндістанның вице-королі және 1908 жылдан кейін корольдік ханзада.