Афонсу V: Португалияның Африкалық Патшасы

Кіріспе

1438 жылдан 1481 жылға дейін Португалия королі

V Афонсу (ɐˈfõsu) (15 қаңтар 1432 – 28 тамыз 1481), «Африкалық» (o Africano) деген лақап атымен белгілі, 1438 жылдан өліміне дейін, 1481 жылға дейін Португалия королі болды, 1477 жылы қысқа үзіліс болды. Оның лақап аты Солтүстік Африкадағы әскери жеңістеріне сілтеме жасайды.

Ерте өмір

Афонсо Синтрада, Португалия королі Эдуард пен оның әйелі Элеонора Арагондықтан екінші ұл ретінде дүниеге келді. Ағасы, Инфанте Жоао (1429–1433) қайтыс болғаннан кейін, Афонсо мұрагерлік құқығына ие болды және әкесі, монархтың басқа балаларынан ерекшеленетін әулеттік атақ беру арқылы ағылшын сарайының дәстүрін ұстанды. Ол 1438 жылы әкесі таққа отырғанда алты жаста болды. Кәмілетке толмаған кезінде Афонсо анасы Элеонораның регенттігіне өтті, бұл оның қайтыс болған әкесінің өсиетімен сәйкес болды. Шетелдік және әйел болғандықтан, патшайым регенттікке лайықты емес деп есептелді. 1438 жылдың соңында кортестер жиналғанда, Элеонора мен марқұм корольдің кіші ағасы, Коимбра герцогы Педродан тұратын бірлескен регенттік құруды талап ететін заң қабылданды. Екі регенттіктің билігі сәтсіз аяқталды және 1439 жылы кортестер Педроны корольдің "қорғаушысы және қамқоршысы", ал корольдіктің "әміршісі және қорғаушысы" деп жариялады. Элеонора қарсылық көрсетуге тырысты, бірақ Португалияда қолдау таппай, Кастилияға қашты. Педроның негізгі саясаты үлкен ақсүйектердің саяси билігін шектеу және тәждің билігін кеңейтумен байланысты болды. Оның билігінде ел гүлденді, бірақ бейбіт емес, өйткені оның заңдары күшті ақсүйектердің мүдделеріне кедергі келтірді. Барселос графы, Коимбра герцогының жеке жауы (олар жартылай бауырлар болғанына қарамастан), ақырында корольдің сүйікті туысы болды және билік үшін үздіксіз күрес басталды. 1442 жылы король өзінің ағасы Афонсоны Брагансаның тұңғыш герцогы етіп тағайындады. Осы атақ пен жерлерімен ол Португалиядағы ең қуатты және Еуропадағы ең бай адамдардың біріне айналды. Педро өзінің регенттік орнын нығайту үшін 1445 жылы Афонсоны Коимбралық Изабеллаға үйлендірді. 1458 жылы Алкасер-Сегуерді басып алғаннан кейін Афонсо өзіне "Португалия және Алгарве королі" деген атақ берді, мұнда Алгарве көпше саны португалдық Алгарве Корольдігіне де, Африкадағы жаңа аумақтарға да сілтеме жасады. Король сондай-ақ принц Генрих Теңізші бастаған Атлант мұхитын зерттеуді қолдады, бірақ Генрихтің 1460 жылы қайтыс болғаннан кейін оның жұмысын жалғастыруға ештеңе жасамады. Әкімшілік тұрғысынан Афонсо V пассивті король болды. Ол заңдарды қайта қарауға немесе сауданы дамытуға тырыспады, керісінше, әкесі Эдуард пен атасы Жоао I-нің мұрасын сақтауды жөн көрді. 1469 жылы Португалия королі Афонсо V Фернао Гомеске Гвинея шығанағындағы саудаға монополия берді. 1452 жылы папа Николай V "Dum Diversas" атты паптық бұйрықты шығарды, ол Афонсо V-ке "сарациндерді, мүшріктерді және басқа да сенімсіздерді" мұрагерлік құлдыққа беруге құқық берді. Бұл 1455 жылғы "Romanus Pontifex" бұйрығында (сонымен қатар Николай V-тің бұйрығымен) расталды және кеңейтілді. Кейбір адамдар осы паптық бұйрықтарды құл саудасы мен еуропалық отаршылдықтың келесі дәуірін ақтау ретінде қарастырды.

Afonso was born in Sintra, the second son of King Edward of Portugal by his wife Eleanor of Aragon. Following the death of his older brother, Infante João (1429–1433), Afonso acceded to the position of heir apparent and was made the first Prince of Portugal by his father, who sought to emulate the English Court's custom of a dynastic title that distinguished the heir apparent from the other children of the monarch. He was only six years old when he succeeded his father in 1438. During his minority, Afonso was placed under the regency of his mother, Eleanor, in accordance with the will left by his late father. As both a foreigner and a woman, the queen was not a popular choice for regent. When the cortes met in late 1438, a law was passed requiring a joint regency consisting of Eleanor and Pedro, Duke of Coimbra, the younger brother of the late king. The dual regency was a failure and in 1439, the cortes named Pedro "protector and guardian" of the king and "ruler and defender" of the kingdom. Eleanor attempted to resist, but without support in Portugal she fled to Castile. Pedro's main policies were concerned with restricting the political power of the great noble houses and expanding the powers of the crown. The country prospered under his rule, but not peacefully, as his laws interfered with the ambition of powerful nobles. The count of Barcelos, a personal enemy of the Duke of Coimbra (despite being half brothers) eventually became the king's favourite uncle and began a constant struggle for power. In 1442, the king made the count his uncle Afonso the first Duke of Braganza. With this title and its lands, he became the most powerful man in Portugal and one of the richest men in Europe. To secure his position as regent, Pedro had Afonso marry his daughter, Isabella of Coimbra, in 1445. After the capture of Alcácer Ceguer in 1458, Afonso gave himself the title "king of Portugal and the Algarves", where the plural form of Algarve was meant to refer to both the original Kingdom of the Algarve in southern Portuguese as well as the new territories in Africa. The king also supported the exploration of the Atlantic Ocean led by prince Henry the Navigator but after Henry's death in 1460, he did nothing to continue Henry's work. Administratively, Afonso V was a passive king. He chose not to pursue the revision of laws or development of commerce, preferring instead to preserve the legacy of his father Edward and grandfather John I. In 1469, King Afonso V of Portugal granted Fernão Gomes the monopoly of trade in the Gulf of Guinea. In 1452, Pope Nicholas V issued the papal bull Dum Diversas, which granted Afonso V the right to reduce "Saracens, pagans and any other unbelievers" to hereditary slavery. This was reaffirmed and extended in the Romanus Pontifex bull of 1455 (also by Nicholas V). These papal bulls came to be seen by some as a justification for the subsequent era of slave trade and European colonialism.

Кастилия

Африкадағы жорықтар аяқталғаннан кейін, Афонсо V көрші Кастилияда жаңа шайқас алаңдарын тапты. 1474 жылдың 11 желтоқсанында Кастилия королі Генрих IV еркек мұрагерсіз қайтыс болды, оның жалғыз қызы Жоанна қалды. Бірақ оның әкелігі күмәнді болды; оның әйелі, Португалия королевасы Жоанна (Афонсоның әпкесі) Белтран де Ла Куева есімді дворянмен байланыста болған деген қауесет тарады. Генрихтің өлімі мұрагерлік соғысын қозғады, бір топ Жоаннаны, екіншісі Генрихтің жартылай қарындасы Изабелланы қолдады. Афонсо V өзінің немере қызы Жоаннаның мүддесін қорғауға көндірілді. Ол оған кезектес болып, Кастилияның патшасы деп жариялап, әскерін патшалыққа енгізді. Қандастығы болғандықтан, ресми неке Папаның рұқсатын күтуге тиіс болды. 1475 жылдың 12 мамырында Афонсо 5600 атты әскер және 14000 жаяу әскерімен Кастилияға кірді. 1476 жылдың наурыз айында бірнеше шайқастардан кейін, Афонсо мен принц Жоаодың 8000 сарбазы Торо шайқасында шамамен бірдей күшті Кастилия әскерімен кездесті. Кастилиялықтарға Изабелланың күйеуі, Арагон принці Фердинанд II, кардинал Мендоса және Альба герцогы басшылық етті. Шайқас қызыл даулы және шатастыратын болды, бірақ нәтижесі шешілмей қалды: кардинал Мендоса мен Альба герцогының әскерлері португал королі бастаған қарсыластарын жеңіп, Кастронуньоға қашқанда қалдырды, ал принц Жоао басқарған әскерлер Кастилияның оң жақ қанатын жеңіп, қуды, португал корольдік туын қайтарып алып, Афонсоның қашқандарын жинаған майданда тәртіпті сақтап тұрды. Жозе Эспараса бұл шайқастан кейін Афонсо Кастилияға қарсы күресте король Людовик XI-нің көмегін алу үмітімен Францияға сапарлады. Бірақ француз монархының алдағанын сезіп, 1477 жылы Португалияға оралды. Көңілі толмағандықтан, ол 1477 жылдың қараша айында бірнеше күнге ұлы Жоао II-нің пайдасына тақтан бас тарды, содан кейін таққа қайта оралғаннан кейін Синтрадағы монастырға шегініп, 1481 жылы қайтыс болды. 5=5. Ланкастерлік Филиппа. 7=7. Альбуркеркелік Элеонора. 9=9. Тереза Лоренсу. 11=11. Ланкастерлік Бланш. 12=12. Кастилиялық Жоао I. 13=13. Арагондық Элеонора. 14=14. Санчо Альфонсо, Альбуркерке графы. 15=15. Португалиялық Беатрис.

When the campaigns in Africa were over, Afonso V found new grounds for battle in neighboring Castile. On 11 December 1474 King Henry IV of Castile died without a male heir, leaving just one daughter, Joanna. However, her paternity was questioned; it was rumored that his wife, Queen Joan of Portugal (Afonso's sister) had an affair with a nobleman named Beltrán de La Cueva. The death of Henry ignited a war of succession with one faction supporting Joanna and the other supporting Isabella, Henry's half sister. Afonso V was persuaded to intervene on behalf of Joanna, his niece. He betrothed himself to her, proclaimed himself king of Castile and led troops into the kingdom. Because of their close blood relationship, a formal marriage had to wait for papal dispensation. On 12 May 1475 Afonso entered Castile with an army of 5,600 cavalry and 14,000 foot soldiers. In March 1476, after several skirmishes and much maneuvering, the 8, 000 men of Afonso and Prince João, faced a Castilian force of similar size in the battle of Toro. The Castilians were led by Isabella's husband, Prince Ferdinand II of Aragon, Cardinal Mendoza and the Duke of Alba. The fight was fierce and confusing but the result was a stalemate: While the forces of Cardinal Mendoza and the Duke of Alba won over their opponents led by the Portuguese King – who left the battlefield to take refuge in Castronuño, the troops commanded by Prince Joao defeated and persecuted the troops of the Castilian right wing, recovered the Portuguese royal standard, remaining ordered in the battlefield where they collected the fugitives of Afonso.|In ¡Santiago y cierra, España! , José Esparza

After the battle, Afonso sailed to France hoping to obtain the assistance of King Louis XI in his fight against Castile. But finding himself deceived by the French monarch, he returned to Portugal in 1477. Disillusioned, he abdicated for a few days in November 1477 in favor of his son John II, then after returning to the throne, he retired to a monastery in Sintra, where he died in 1481. |5= 5. Philippa of Lancaster
|7= 7. Eleanor of Alburquerque
|9= 9. Teresa Lourenço
|11= 11. Blanche of Lancaster
|12= 12. John I of Castile
|13= 13. Eleanor of Aragon
|14= 14. Sancho Alfonso, 1st Count of Alburquerque
|15= 15. Beatrice of Portugal