Кіріспе

Португалия королі 1656 - 1683 жылдары. Афонсу VI (ɐˈfõsu; 21 тамыз 1643 – 12 қыркүйек 1683), "Жеңіскер" (o Vitorioso) атымен белгілі, 1656 жылдан өліміне дейін Браганса әулетінің Португалияның екінші королі болды. Алғашқыда ол 1662 жылға дейін анасы Луиза де Гусманның регенттігінде болды, содан кейін оны монастырьға жіберіп, өзінің сүйіктісі Луис де Васконцелос э Соузаның, 3-ші Каштелу-Мельор графының көмегімен билікті өз қолына алды. Афонсудың билігі кезінде Реставрация соғысы (1640–68) аяқталды және Испания Португалияның тәуелсіздігін мойындады. Ол сондай-ақ неке арқылы Франциямен одақ жасасты. 1668 жылы оның інісі Педро II оны билікке қабілетсіз деп жариялауға тырысты және регент ретінде де-факто билікті алды, бірақ формальды түрде Афонсу әлі де егемен болып саналды. Афонсоның әйелі Мария Франсиска некені жоққа шығарды және кейін Педроға тұрмысқа шықты. Афонсу өмірінің қалған бөлігін дерлік тұтқын ретінде өткізді.

Ерте өмір

Афонсо король Иоанн IV және королева Луизаның үш ұлының екіншісі болды. Үш жасында ол денесінің оң жағын қозғалта алмады, сал болып қалды. Бұл жағдай оның зиякерлік қабілеттеріне де әсер еткен деп саналады. Әкесі оны Брагансаның 10-шы герцогы етіп тағайындады. 1653 жылы Бразилия ханзадасы, ағасы Теодосио қайтыс болғаннан кейін, Афонсо патшалық тақтың мұрагері атанды. Ол сонымен қатар Бразилияның 2-ші ханзадасы атағын алды.

Билік

Ол 1656 жылы он үш жасында әкесі Иоанн IV-тің орнын иеленді. Оның анасы Луиза де Гусман әкесінің өсиеті бойынша регент болып тағайындалды. Кейін ол монастырьға кетіп, 1666 жылы онда қайтыс болды. Афонсо Кастело Мельхорды жеке хатшысы (escrivão da puridade) қызметіне тағайындады. Ол өте қабілетті министр болды. Оның сараңдықпен жоспарланған әскери ұйымы және лайықты генералдар тағайындауы испандықтарға қарсы Эльваста (1659 жылғы 14 қаңтар), Амексиальде (1663 жылғы 8 маусым) және Монтес-Клароста (1665 жылғы 17 маусым) шешуші әскери жеңістерге әкелді, бұл Португалияның жаңа билеуші әулеті – Браганса үйінің егемендігін Испания толық мойындауымен аяқталды, бұл 1668 жылғы 13 ақпанда Лиссабон шарттамасында бекітілді.

Колониялық мәселелер

Колониалды істер барысында голландтар Яффнаны (1658) жаулап алды, бұл Португалиялық Цейлондағы Португалияның соңғы колониясы болды, сондай-ақ Бомбей мен Танжерді Англияға (1661 жылғы 23 маусымда) Англия королі Карл II-ге үйленген Афонсоның қарындасы Екатерина Браганцаға құдалық ретінде берді.

Неке

Мельхор 1666 жылы Савой герцогының туысы Мария Франсиска Савойға үйленуді сәтті ұйымдастырды, бірақ бұл неке ұзаққа солмады. Мария Франсиска 1667 жылы корольдың бедеулігіне байланысты некені жоюға өтініш берді. Шіркеу оның өтінішін қабылдап, оны Афонсоның інісі Бежа герцогы Пётр II-ге үйлендірді.

Төмендеу

Сондай-ақ 1667 жылы Педро Афонсоны үкіметті басқару құқығын өзіне беруге мәжбүрлеу үшін жеткілікті қолдау таба алды және 1668 жылы регент-принц атанды. Педро ешқашан тақты ресми түрде басып алмаған, ал Афонсо өмірінің соңына дейін тек қана есімді ғана патша болды. Педроның төңкерісінен кейін Афонсо жеті жыл бойы Азор аралдарындағы Терсейра аралында қамауда ұсталды. Осы қамауда болу салдарынан денсаулығы сырға салып, ақырында Португалия материгіне оралуға рұқсат алды, бірақ ол әлсіз күйде және күзетте ұсталды. 1683 жылы Синтрада қайтыс болды. Оның қамауда ұсталған бөлмесі Синтра ұлттық сарайында сақталған.