Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қысқы сырғанау спорты
Winter sliding sport
Скелетон – адамның кішкентай шанада, скелет бобслейі (немесе бобслей) деп аталатын шанада, мұзды трассадан басы алға қарай, жатып сырғанап түсетін қысқы сырғанау спорты. Спорттың және шананың аты шананың сүйектей көрінуінен шыққан болуы мүмкін. Бобслей және лүдж сияқты басқа сырғанау спорларынан айырмашылығы, жарысқа әрқашан бір адам қатысады. Бобслей сияқты, бірақ лүджден айырмашылығы, жарыс трассаның жоғарғы бөлігіндегі бастапқы қақпадан жүгіріп басталады. Скелетон шанасы лүдж шанасынан жұқарақ және ауыррақ, және скелетон шананы басқаруға көбірек мүмкіндік береді. Скелетон – үш сырғанау спортының ең баяуы, себебі скелетонның басы алға қарай, жатып сырғанау позыциясы лүдждің басы жоғары, аяғы алға қарай сырғанау позыциясынан кем аэродинамикалық. Бұрын скелетон 1928 және 1948 жылдары Швейцарияның Сент-Мориц қаласында өткен Олимпиада бағдарламасына енген. Сөздің шығу тегі туралы пікірлер әртүрлі; кейбіреулер оның бастапқы шаналардың қаңқа тәрізді пішімінен, ал басқалары норвег тіліндегі "Kjelke" сөзінің қате ағылшынша аудармасынан шыққан деп санайды. Шамамен қашықтықта орналасқан Сент-Мориц қысқы спорт қаласында британдық ерлер ұзақ жылдар бойы қаланың тар, иірім жолдарымен бір-бірімен жарысып, жаяу жүргіштер мен туристердің қауіпсіздігіне қауқар келтірген. 1884 жылы майор Уильям Булпетт, қысқы спортты дамытушы және Кулм қонақ үйінің иесі Каспар Бадрутттің қолдауымен, Сент-Морицтегі өзінің түріндегі алғашқы шана жолы – Креста-Ранды салды. Жол Сент-Морицтен Целеринаға дейін үш шақырымдай созылып, бүгінге дейін қолданылып келе жатқан он бұрылыстан тұрады. 1928 және 1948 жылдары Сент-Морицте өткен қысқы Олимпиада ойындарында Креста-Ран бағдарламаға қосылып, скелетонның 2002 жылы қысқы ойындарға тұрақты түрде енгенге дейін Олимпиада бағдарламасына екі рет енгеніне куә болды. 1887 жылы Сент-Морицте өткен Grand National жарысында Корниш мырза қазіргі дәстүрлі басы алға қарай сырғанау позыциясын енгізді, бұл үрдіс 1890 жылғы Grand National-да толыққанды күшіне енді.
Skeleton is a winter sliding sport in which a person rides a small sled, known as a skeleton bobsled (or bobsleigh), down a frozen track while lying face down and head first. The sport and the sled may have been named from the bony appearance of the sled. Unlike other sliding sports of bobsleigh and luge, the race always involves single riders. Like bobsleigh, but unlike luge, the race begins with a running start from the opening gate at the top of the course. The skeleton sled is thinner and heavier than the luge sled, and skeleton gives the rider more precise control of the sled. Skeleton is the slowest of the three sliding sports, as skeleton's face down, head first riding position is less aerodynamic than luge's face up, feet first ride. Previously, skeleton appeared in the Olympic program in St. Moritz, Switzerland, in 1928 and again in 1948. The source of the word is debated; some speculate that it comes from the skeleton like appearance of the original sleds, and others an incorrectly anglicized version of the Norwegian word for toboggan, "Kjelke". Approximately away in the winter sports town of St. Moritz, British men had long enjoyed racing one another down the busy, winding streets of the town, causing an uproar among citizens because of the danger to pedestrians and visiting tourists. In 1884, Major William Bulpett, with the backing of winter sports pioneer and Kulm hotel owner Caspar Badrutt, constructed the Cresta Run, the first tobogganing track of its kind in St. Moritz. The track ran three quarters of a mile from St. Moritz to Celerina and contained ten turns still used today. When the Winter Olympic Games were held at St. Moritz in 1928 and 1948, the Cresta Run was included in the program, marking the only two times skeleton was included as an Olympic event before its permanent addition in 2002 to the Winter Games. In the 1887 Grand National competition in St. Moritz, a Mr. Cornish introduced the now traditional head first position, a trend that was in full force by the 1890 Grand National.
Халықаралық кеңею
Скелетон негізінен Швейцарияда дамыды; алайда 1905 жылы Штирия Австрияның Мюрцушлаг қаласында алғашқы скелетон жарысын өткізді. Бұл келесі жылы өткен Австрия чемпионаты сияқты, басқа ұлттық скелетон жарыстарына есік ашты. 1908 және 1910 жылдары Семмеринг жотасында скелетон жарыстары ұйымдастырылды. 2002 жылғы Қысқы Олимпиададан бері осы спорттың танымалдылығы артып, қазір климаттық жағдайларға, жер бедеріне немесе қаржылық мүмкіндіктерге байланысты трассасы жоқ немесе оны салып қана қоймайтын елдердің де қатысуы бар. Соңғы жылдары Австралия, Жаңа Зеландия, Бермуда, Оңтүстік Африка, Аргентина, Ирак, Израиль, Мексика, Бразилия және тіпті Виргин аралдары сияқты елдердің спортшылары осы спортқа қатысып келеді. IBSF "жаңадан дамып келе жатқан елдерге" қолдау көрсету бағдарламасын іске асырады, ол IBSF-тің үш түрінің бірінде трассасы мен үш квалификациялы спортшысы жоқ елдерге саяхат, жаттығу және жабдықтарды қаржыландыруға көмектеседі. 2017 жылы ерлер скелетонынан 20 ұлттық федерация, ал әйелдер скелетонынан 11 ұлттық федерация қаржылық қолдауға ие болды.
Skeleton was practiced mainly in Switzerland; however, in 1905, Styria held its first skeleton competition in Mürzzuschlag, Austria. This opened the door to other national skeleton competitions including the Austrian championship held the following year. In 1908 and 1910, skeleton competitions were held in the Semmering Pass. Popularity in the sport has grown since the 2002 Winter Olympics and now includes participation by some countries that either do not or cannot have a track because of climate, terrain or monetary limitations. Athletes from such countries as Australia, New Zealand, Bermuda, South Africa, Argentina, Iraq, Israel, Mexico, Brazil, and even the Virgin Islands have become involved with the sport in recent years. The IBSF operates a support program for "emerging nations", which provides travel, coaching, and equipment funding assistance to countries which have neither a track nor three qualified pilots in three IBSF disciplines; in 2017, 20 national federations qualified for financial support in men's skeleton, and 11 qualified in women's skeleton.
Халықаралық жарыстар
IBSF халықаралық скелет жарыстары үшін үш жарыс тізбегін ұйымдастырады: екі континенттік кубок және ең жоғары деңгейдегі әлем кубогы. Әрбір спортшы нәтижелеріне және жарыс деңгейіне қарай ұпай жинап, олар өздері қатысқан жарыстардағы рейтингін және барлық жарыстар бойынша жалпы рейтингін анықтау үшін пайдаланылады. 2022–23 маусымынан кейін аралық деңгейдегі – Континенттік аралық кубок тоқтатылды. Ұлттық федерацияларға жоғары деңгейдегі жарыстарға спортшылардың квотасы өткен маусымдағы жеке спортшыларының жалпы рейтингісіне сәйкес беріледі, бірақ қолжетімді квотасы бар жарысқа кез келген білікті спортшыны жіберуге құқылы. Дегенмен, әр жарыстың бірінші кезегіндегі старт тәртібі жеке спортшылардың пәрменділігі бойынша анықталады: әрбір кезектен кейін трасса тегіс бола бастайды, сондықтан ертерек старт беру артықшылықты. Екінші (Әлем чемпионаттары мен Қысқы Олимпиада ойындарында – төртінші) кезеңде бәсекелестер алдыңғы кезеңдегі рейтингісіне сәйкес кері тәртіппен старт алады. (Төрт кезеңді жарыстарда екінші және үшінші кезеңдердегі старт тәртібі алдыңғы кезеңдердегі жиынтық уақыт бойынша өсу тәртібінде болады.) Төрт жарысқа қоса, IBSF жыл сайын, Олимпиада ойындары өткен жылдарды қоспағанда, әрбір жылжу маусымының соңында Әлем чемпионатын және 23 жасқа дейінгі спортшыларға арналған, Олимпиадаға қарамастан жыл сайын өткізілетін Жастар арасындағы Әлем чемпионатын ұйымдастырады. Әлем кубогы маусымындағы бір жарыс Еуропа чемпионатына иеленеді. және Ресейдің Елена Никитина.
The IBSF organizes three competitive circuits for international skeleton competition, in two tiers: two Continental Cups, and the top level World Cup. Each athlete receives points based on their results and the level of the competition, which are used to determine both their rankings on each circuit they race in and also an overall ranking across all circuits. An intermediate tier, the Intercontinental Cup, was discontinued after the 2022–23 season. National federations are assigned athlete quota spots in the higher levels according to the overall rankings of their individual athletes during the previous season, but are free to send any qualified athlete to a competition in which they have available quota. However, individual athletes' discipline rankings are used to determine the start order for the first heat of each race: the track becomes less smooth after each successive run, so earlier starts are more desirable. In the second (fourth at the World Championships and Winter Olympics) heat, the competitors start in reverse order of their ranking after the previous heat. (At four heat races, start order in heats two and three is in ascending order of combined time from the prior heats.) In addition to the four race series, the IBSF also organizes World Championships, which are held at the end of every sliding season except when the Olympic Winter Games are held, and a Junior World Championships (open to athletes aged 23 and under) which are held annually without regard to the Olympics. One race each World Cup season is also designated the European Championship. and Elena Nikitina of Russia.
Жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионаты
Жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионаты жыл сайын өткізіледі, бірақ Олимпиада және ересектер арасындағы әлем чемпионатымен келіспеу үшін оның күні жоспарланады. Жас спортшылар – 23 жасқа толмаған, немесе бәсеке маусымы ішінде 23 жасқа толатын спортшылар. Барлық елдер жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатына үш атлеттен аспайтын команда жіберуге құқылы, бірақ әрбір қатысушының өткен екі жылда кем дегенде екі трассада IBSF санкциялаған кем дегенде үш жарысты аяқтауы тиіс.
The Junior World Championships are held every year, but are scheduled to avoid conflict with the Olympics and the Senior World Championships. Junior athletes are those who are under 23 years of age, or who turn 23 at some point during the competitive season. All countries are entitled to send up to three athletes to the Junior World Championships, subject to the requirement that each entrant must have finished at least three IBSF sanctioned competitions on at least two tracks in the previous two years.
Қысқы Олимпиада ойындары
Қысқы Олимпиададағы скелет жарысы Әлем чемпионатына ұқсас екі күндік, төрт сыныптан тұратын форматты қолданады, бірақ командалық квоталар айтарлықтай кіші. Халықаралық Олимпиада комитеті ұлттық Олимпиада комитеттеріне спортшылар квоталарын IBSF-пен бірлесіп, IBSF рейтингтік жүйесін пайдаланып, біліктілікті анықтайды. 2018 жылғы Пхенчхан, Кореяда өткен Қысқы Олимпиадада 20 әйел және 30 ер адам бақ сынасты, әр жынысқа арналған бір автоматты квота ұйымдастырушы елге (Кореяға) берілді. Ерлер арасында үш елге үш квотадан, алты елге екі квотадан, беске бір квотадан тиді; әйелдер арасында екі елге үш квотадан, төртеуіне екі квотадан, екеуіне бір квотадан берілді. Квоталарды бөлу үшін елдердің рейтингісі біліктілік кезеңіндегі IBSF жалпы рейтингісіндегі үшінші, екінші немесе ең жоғары көрсеткен спортшыларының нәтижелеріне негізделді. Бұған қоса, осы тағайындау тәртібі бойынша өкілдігі жоқ континенттерге үш квоталық орын сақталды. Ұлттық Олимпиада комитеттері квотаға ие болған спортшылардан өзге спортшыларды да жіберуге құқылы, бірақ таңдалған спортшылар IBSF тізіміндегі алғашқы 60 (ерлер үшін) немесе 45 (әйелдер үшін) аралығында болуы керек және Дүниежүзілік кубокқа қойылатын талаптарға ұқсас тәжірибе талаптарын орындауы тиіс. Дегенмен, IBSF ережесінің 4.1 тармағында ең жоғары 60 (немесе 45) біліктілігін анықтау мақсатында, толық квота алған елдердің төменгі рейтингтегі спортшылары тізімнен "тазартылады", бірақ спортшының тізімдегі орны анықталғаннан кейін, 4.1 ережен қолданғаннан соң ол алғашқы 45-ке кірсе, ескеріледі.
The skeleton event in the Winter Olympics uses the same two day, four heat format as the World Championships, but team quotas are significantly smaller. The International Olympic Committee assigns athlete quotas to national Olympic committees in cooperation with the IBSF and using the IBSF ranking system to determine qualification; 20 women and 30 men competed at the 2018 Winter Olympics in Pyeongchang, Korea, with one automatic quota going to the host country (Korea) for each gender. For men, three countries received three quota spots each, six were allocated two spots, and five got one; for women, two countries received three spots, four got two, and two got one. The ranking of the countries for quota assignment was based on their third highest, second highest, or highest ranked athlete in total IBSF ranking over the qualification period. In addition, three quota spots are reserved for countries whose continent did not receive any representation based on this assignment procedure. National Olympic Committees may send athletes other than the ones whose rankings earned the quota spot, but the athletes chosen must be ranked in the top 60 (for men) or top 45 (for women) on the IBSF list and meet similar experience requirements to those that apply to the World Cup. However, IBSF rule 4.1 provides that, for the purposes of determining the top 60 (or top 45) qualification, lower ranking athletes from countries which have already received a full quota are "cleaned" from the list before an athlete's ordinal ranking is determined but was in the top 45 after application of rule 4.1).
Мидың зақымдануы
Скелет және оның туысқан спорты – бобслей, мидың жарақатануымен байланысты, бұл құбылыс "мұз шанасынан соққан бас" деп аталады. Бұрынғы спортшылардың көптеген өзіне-өзі қол жұмсау жағдайлары осы спорт түрлерімен байланыстырылған.
Both skeleton and its sister sport, bobsledding, have been associated with traumatic brain injury, a phenomenon known as "sled head". Multiple suicides of former athletes have been linked to these sports.