Кіріспе
Гватемаланың Петен департаментіндегі биосфералық қорық Майя биосфералық қорығы (lang es) - Гватемаланың Ұлттық қорғалатын аумақтар кеңесі (CONAP) басқаратын Гватемаладағы табиғи қорық. Майя биосфералық қорығы 21 602 км2 аумақты алып жатыр, бұл елдің жалпы жер аумағының бестен бірі. Паркта көптеген жануарлар дүниесі, соның ішінде Мореле крокодилі мен оцелленная индейка бар. Сонымен қатар, оның флорасы мол, оның ішінде нан жаңғағы, махагония, Swietenia humilis, Bloma prisca, Vitex gaumeri, кедр, Bucida buceras, Haematoxylum campechianum, Rhizophora mangle және Pimenta dioica. Бұл аймақ ылғалды алқаптардан бастап, төменгі тау жоталарына дейін жетеді және бірнеше су айдындары, соның ішінде көлдер, өзендер, өзендер мен cenote бар. Қорық 1990 жылы Амазонканың солтүстігінде қалған ең үлкен американдық тропикалық орманды қорғау үшін құрылған. ЮНЕСКО жүзеге асырған биосфералық қорық моделі адам қызметі мен биосфера арасындағы тепе-теңдікті сақтауды жоспарлауда тұрақты экономикалық дамуды қосу арқылы дамытуға бағытталған. Көп пайдалану аймақтарында (8484,40 км2; 40%) және резервацияның оңтүстік бөлігін қамтитын буферлік аймақта (4975 км2; 24%) белгілі бір реттелетін экономикалық қызметке рұқсат етіледі. Бұған сүректі және орман өнімдерін тұрақты пайдалану жатады, мысалы, дәмдеуіш жасауға қолданылатын шырышты, гүлдестеге қолданылатын сәндік пальма өсімдіктерін, пиментті және ащы дәмдеуішті. Гватемала үкіметі жергілікті қауымдарға орман концессиясын берді, оларға 25 жыл бойы белгіленген аймақтарда тұрақты орман шаруашылығын жүргізу құқығын берді. Орман шаруашылығын басқару кеңесі сияқты халықаралық бақылау топтары ағаш кесу іс-әрекеттерін тұрақты деп растайды. 2005 жылы сертификатталды. Көп пайдалану аймағының басқа бөліктерінде ауыл шаруашылығы бірлестіктеріне ауыл шаруашылығы полигондарында шаруашылық жүргізу құқығын берді.
The Maya Biosphere Reserve (lang es) is a nature reserve in Guatemala managed by Guatemala's National Council of Protected Areas (CONAP). The Maya Biosphere Reserve covers an area of 21,602 km2, one fifth of the country's total land area. The park is home to a large number of species of fauna including Morelet's crocodile and the ocellated turkey. It is also rich in flora including breadnut, mahogany, Swietenia humilis, Bloma prisca, Vitex gaumeri, cedar, Bucida buceras, Haematoxylum campechianum, Rhizophora mangle, and Pimenta dioica. The area ranges from wetlands, to low mountain ranges, and has several bodies of water, including lakes, rivers, streams and cenotes. The Reserve was created in 1990 to protect the largest area of American tropical forest remaining north of the Amazon. The biosphere reserve model, implemented by UNESCO, seeks to promote a balance between human activities and the biosphere by including sustainable economic development in conservation planning. In multiple use zones (8484.40 km2; 40%) and the buffer zone (4975 km2; 24%), which comprises the southern portion of the Reserve, certain regulated economic activities are allowed. These include the sustainable harvesting of wood and traditional forest products which include chicle, a sap used in the manufacture of chewing gum, xate, an ornamental palm plant used in floral arrangements, and pimenta or allspice. The Guatemalan government has granted forest concessions to local communities, giving them the right to practice sustainable forestry in delineated areas for 25 years. International monitoring groups such as the Forest Stewardship Council certify logging activities as sustainable. In 2005, were certified. In other parts of the multiple use zone, farming communities have been granted the right to continue farming in so called agricultural polygons.
Археология
Майя биосфералық қорығында ежелгі майя қалаларының көп бөлігі орналасқан, олардың көбі қазба жұмыстарымен айналысуда. 2018 жылы археологтар "лидар" деп аталатын лазерлік технологияның көмегімен Гватемаланың солтүстігінде 60 мыңдай картаға түсірілмеген құрылымды анықтады. Жоба Майя биосфералық қорығының маңында картаға түсірілді. Бұрынғы болжамдардан айырмашылығы, жаңа табылғандардың арқасында археологтар 7 11 миллион Майя халқы Петен алабында 650 жылдан 800 жылға дейінгі классикалық кезеңнің соңында өмір сүрген деп санайды. Лидар технологиясы ағаш шатырларын сандық түрде алып тастап, ежелгі қалдықтарды ашып, Тикал сияқты Майя қалаларының бұрын ойланғаннан үлкен екенін көрсетті. Лидардың арқасында үйлер, сарайлар, көтерілген тас жолдар мен қорғаныс бекіністері ашылды. Археолог Стивен Хьюстонның айтуынша, бұл - 150 жылдан астам уақыт бойы майя археологиясында табылған ең үлкен табылған.
In 2018, 60.000 uncharted structures were revealed by archaeologists with the help of the revolutionary technology lasers called 'lidar' in northern Guatemala. The project was mapped near the Maya Biosphere Reserve. Unlike previous assumptions, thanks to the new findings, archaeologists believe that 7 11 million Maya people inhabited the Petén Basin during the late classical period from 650 to 800 A. D. Lidar technology digitally removed the tree canopy to reveal ancient remains and showed that Maya cities like Tikal were bigger than previously thought. Houses, palaces, elevated highways, and defensive fortifications were unearthed because of the lidar. According to the archaeologist Stephen Houston, it is overwhelming finding in over 150 years of Maya archaeology.
Қоршаған ортаға қауіп төндіретін факторлар
Майя биосфералық қорығындағы экожүйелер адам әрекетімен, соның ішінде заңсыз ағаш кесу, қорғалған аймақтарда егін шаруашылығы мен мал шаруашылығы, сондай-ақ есірткі саудасы, браконьерлік және майялық бұйымдарды тонау сияқты көптеген қауіп-қатерлерге тап болады. Өңірде бірнеше қоғамдық даму жобалары бар Rainforest Alliance коммерциялық емес ұйымының мәліметі бойынша, соңғы 21 жылда қорықтың орман аумағы 13 пайызға қысқарды. 2000 жылдан бері қораның 8 пайызы заңсыз мал шаруашылығымен айналысады. Ең үлкен орман кесудің кейбір түрлері Лагуна-дель-Тигр және Сьерра-дель-Ланкандон ұлттық парктерінде орын алды. 2020 жылы Лагуна-дель-Тигре ұлттық паркідегі әуе суреттерін талдау суреттердің 87% -ында ірі көлемдегі ірі қара мал шаруашылығының дәлелін тапты. Үлкен фермаларды 1960 жылдары үкімет көтермеледі, ал шамамен 2002 жылдан бастап наркологтар жер мен мал сатып алып, ақшаны адалдандырады және еттің есірткі қызметіне байланысты емес ақшаға сатылады. Шағын фермерлер азық-түлік өсірумен қатар жайылым да өсіреді, ал есірткі сатушылар тікбұрышты, ұзын түзу сызықты және трактордың дөңгелектерінің іздерін байқайтын ондаған гектар жерді тазалайды.