Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшада туған француз суретшісі және мүсіншісі (1902-1985) Дэвид Олер (19 қаңтар 1902 жылы Варшавада, 21 тамыз 1985 жылы Парижде) - полякша туған француз суретшісі және мүсіншісі. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Аушвиц концентрациялық лагерінде еврей Sonderkommando тұтқыны ретінде өзінің тәжірибесіне негізделген ашық суреттері мен суреттерімен танымал.
Polish born French painter and sculptor (1902–1985)
David Olère (January 19, 1902, in Warsaw – August 21, 1985, in Paris) was a Polish born French painter and sculptor best known for his explicit drawings and paintings based on his experiences as a Jewish Sonderkommando inmate at Auschwitz concentration camp during World War II.
Өмір
Олэр Варшава көркемсурет академиясында оқыды, ал 16 жасында оқуын аяқтағаннан кейін Данцигке, кейіннен Берлинде музейлер мен өнер үйлерінде ағаш кескіндерін көрсетті. 1921 жылы ол Эрнст Любичтің "Европейская киноальянс" киностудиясына "Фараонның әйелі" фильмінің сценарийін салушы ретінде жұмысқа орналасты. Олэр 1928 жылы Парижге көшіп, Монпарнас қаласында қоныстанғанға дейін Мюнхен мен Гейдельбергте өмір сүрді. Олэр жұмыс істеуге таңдалған 119 адамның бірі болды; қалғандары келгеннен кейін көп ұзамай газбен өлтірілді. Ол 106144 тұтқыны ретінде тіркеліп, Біркенаудағы Зондеркомандоға тағайындалды, ол тұтқындар газ камераларын босатып, денелерді өртеп жіберуге мәжбүр болды, алдымен 2-бункерде, кейіннен ІІІ крематорийде жұмыс істеді. Осы міндеттерден басқа, ол СС үшін хаттар жазып, безендіріп, суретші ретінде жұмыс істеуге мәжбүр болды. Олэр 1945 жылдың 19 қаңтарына дейін Аушвицте болды, содан кейін ол эвакуациялық өлім науқанына жіберілді, ақырында Маутхаузен концентрациялық лагеріне, содан кейін Мелк және Эбензе қосалқы лагерлеріне жетті, одан ол бес рет қашып құтылуға тырысты. 1945 жылы 6 мамырда босағаннан кейін ол Варшавада бүкіл отбасының қырылып қалғанын біледі. Кейін ол Парижге қайта оралды.
Olère studied at the Warsaw Academy of Fine Arts, and upon completion of his studies there at the age of 16, moved to Danzig and later Berlin, where he exhibited woodcuts at museums and art houses. In 1921 he was hired by Ernst Lubitsch at the Europäische Film Allianz to work as a set builder for the film Das Weib des Pharao. Olère also lived in Munich and Heidelberg before moving to Paris in 1928 and settling in Montparnasse, where he designed costumes and publicity posters for Paramount Pictures. From this transport, Olère was one of 119 people selected for work; the rest were gassed shortly after arrival. He was registered as prisoner 106144 and assigned to the Sonderkommando at Birkenau, the unit of prisoners forced to empty gas chambers and burn the bodies, firstly working in Bunker 2 and later in Crematorium III. In addition to these duties, he was also forced to work as an illustrator, writing and decorating letters for the SS. Olère remained at Auschwitz until January 19, 1945, when he was taken on the evacuation death march, eventually reaching Mauthausen concentration camp, then the Melk and Ebensee subcamps, from which he made five unsuccessful escape attempts. Following his liberation on May 6, 1945, he learned that his entire family had been exterminated in Warsaw. He subsequently moved back to Paris.
Өнер
Олэр лагерьдің соңғы күндері СС-тің көңілінен шығып, Аушвицте сурет салуды бастады. Оның жұмысы ерекше деректі құндылыққа ие: газ камералары мен крематорийлерде не болғанын көрсететін фотосуреттер жоқ, ал Олер Зондеркоманданың мүшесі ретінде жұмыс істеген және аман қалған жалғыз суретші болды. Сонымен қатар ол крематорийдің қалай жұмыс істегенін түсіндіру үшін оның сызбаларын және қималарын жасаған алғашқы куәгер болды. Олэр Аушвицте аман қалмағандардың тағдырын суреттеп беру үшін сурет салуға мәжбүр болды. Кейде ол өзін суреттерінде артында куәлік ететін жынды ретінде бейнелейді. Ол өзінің шығармаларын Париждегі Инвалидтер мемлекеттік мұражайында және Гранд-Паласта, Нью-Йорктегі еврей мұражайында, Беркли мұражайында және Чикагода көрмеге қойды. 1962 жылы суретші болып қызметінен зейнеткерлікке шығып, 1985 жылы қайтыс болды. Оның жесірі мен ұлы Әушвиц туралы әлемге оның шығармалары арқылы хабарлай берді.
Olère began to draw at Auschwitz during the last days of the camp, when the SS became less attentive. His work has exceptional documentary value: there are no photos of what happened in the gas chambers and crematoria, and Olère was the only artist to have worked as a member of the Sonderkommando and survived. He was also the first witness to draw plans and cross sections to explain how the crematoria worked. Olère felt compelled to capture Auschwitz artistically to illustrate the fate of all those that did not survive. He sometimes depicts himself in his paintings as a ghostly witnessing face in the background. He exhibited his work at the State Museum of Les Invalides and the Grand Palais in Paris, at the Jewish Museum in New York City, at the Berkeley Museum, and in Chicago. He retired from being an artist in 1962, and died in 1985. His widow and son have continued to inform the world about Auschwitz via his artwork.