Кіріспе

Судың ластануы жер бетіндегі сынық материалдардың бөлшектерімен байланысты. Судың ластануы жер бетіндегі сынық материалдардың бөлшектерімен байланысты, олардың мөлшері көбінесе балшық немесе балшық. Бұл сусындаған шөгінділердің жоғары шоғырлануына және ұсақ шөгінділердің (уақытша немесе тұрақты) қазылған жер қойнауында жинақталуына қатысты. Сілтеуге көбінесе топырақ эрозиясы немесе шөгінділердің төгілуі себеп болады. Кейде оны "қоқыс ластануы" деген екіжақты терминмен атайды, ол сонымен қатар түбінде жиналған шөгінділердің химиялық ластануына немесе шөгінді бөлшектеріне байланған ластаушыларға сілтеме жасай алады. "Силтация" мүлдем қатаң болмаса да, оның ішінде балшықтан басқа бөлшектердің өлшемдері де бар, бірақ ол екіжақты емес.

Себептер

Аймаққа шөгінділердің көбейіп кетуінің бастауы құрлықтағы эрозия немесе судағы әрекеттер болуы мүмкін. Ауылдық жерлерде эрозияның көзі әдетте топырақтың құлдырауы болып табылады. Нәтижесінде, су ағызатын су қоймаларында балшық пен балшық мөлшері артады. Қалалық жерлерде эрозияның көзі әдетте құрылыс қызметі болып табылады, бұл өсімдіктерді жауып тұрған бастапқы жерді тазартуды және жаңбыр кезінде оңай жуатын қала шөлдеріне ұқсас бір нәрсені уақытша құруды қамтиды. Судағы ластанудың негізгі көзі - бурандалаудан түскен шөгінділердің төгілуі, бурандаланған материалды баржаларда тасымалдау және бурандалған материалдың суға немесе оның маңында жиналуы. Мұндай жинақтау қажет емес материалдан арылу үшін, мысалы, порттар мен кеме қатынасы арналарынан алынған материалды теңізге тастау үшін жасалуы мүмкін. Жағалауды нығайту, жасанды аралдарды құру немесе жағажайларды толтыру үшін де осылай болуы мүмкін. Климаттың өзгеруі де шөгінділердің ыдырау деңгейіне әсер етеді. Саздықтың тағы бір маңызды себебі - су қоймаларына септик немесе ағынды суларды тазарту қондырғылары жоқ үй шаруашылықтары мен бизнес мекемелерінен шығарылатын септе және басқа да ағынды су шламы.

Қауіпті жерлер

Тасымалданатын шөгінді су астында болған кезде, ол салқындату немесе өнеркәсіптік процестер сияқты таза суды қажет ететіндер үшін ластаушы ретінде әрекет етеді, және судағы сусындаған материалға сезімтал су жануарларын қамтиды. Нектондар суға төгілген суды болдырмауы мүмкін (мысалы, Øresund көпірінің құрылысы кезінде қоршаған ортаны бақылау жобасы), ал фильтрлеуші бетонды организмдердің құтылу жолы жоқ. Ең сезімтал организмдердің арасында - коралл полиптері. Жалпы алғанда, қатты түбі бар жерлер мен мидиялар (оның ішінде балдырлар) құм мен саз түбіне қарағанда көбірек шөгіндіге ұшырайды. Теңіздегіден айырмашылығы, өзенде, бұлт бүкіл арнаны жауып тастайды, мүмкін, судың арғы жағын қоспағанда, сондықтан балықтар да көп жағдайда тікелей әсер етеді. Сілтеуіш сонымен қатар навигациялық арналарға немесе суару арналарына әсер етуі мүмкін. Бұл су қоймалары немесе суды тарату үшін арналарда тұнбалардың қалмауы.

Өлшеу және бақылау

Өлшеулерді көзден, тасымалдау кезінде және зардап шеккен аймақта ажырата алады. Эрозияның көздегі өлшеулері өте қиын болуы мүмкін, өйткені жоғалған материал жылына миллиметрдің бір бөлігі болуы мүмкін. Сондықтан, әдетте, тұнбаның концентрациясын өлшеу және оны ағызумен көбейту арқылы ағыстағы тасымалдаудағы тұнбаны өлшеу әдісі қолданылады; мысалы, уақыт береді. Сонымен қатар, тұнбаның төгілуі көзден гөрі тасымалда жақсы өлшенеді. Ашық суда шөгінді тасымалдау тұнбалықты өлшеу, тұнбалықты шөгінді концентрациясына байланыстыру (фильтрленген, кептірілген және өлшенген су үлгілерінен жасалған регрессияны пайдалану), жоғарыда көрсетілгендей концентрацияны төгіліммен көбейту және бүкіл қалампыр бойынша интеграциялау арқылы бағаланады. Төгілу үлесін ажырату үшін төгілген шұңқырдың тұмандылығынан фонды тұмандылығы алынады. Ашық суда төгілген шұңқыр кеңістікте және уақытында өзгергендіктен, бүтін шұңқырға интеграция қажет және нәтижелерде қолайлы түрде төмен белгісіздік алу үшін оны бірнеше рет қайталау қажет. Өлшемдер көзге жақын, бірнеше жүз метрлік жерде жүргізіледі. Жұмыс аймағының буферлік аймағынан тыс жерлер шөгінділердің төгілуі үшін ықтимал соққы аймағы болып саналады. Ашық теңізде қауіп-қатерлер тек қана тұщы жер қойнауындағы қауымдастықтарға қатысты, өйткені тәжірибелік деректер көрсеткендей, балықтар әсер еткен аумақтан аулақ жүреді. Саздық төменгі ортаға екі түрлі әсер етеді. Сусақталған шөгінділер сүзгіш организмдердің азық-түлік жинауына кедергі келтіреді, ал түбіндегі шөгінді жинақталуы организмдерді аштықтан өлімге ұшыратуы немесе тіпті өлтіруі мүмкін. Тек қана экстремалды концентрация ғана жарық деңгейін біріншілік өнімділікке әсер ету үшін жеткілікті түрде төмендетеді. Бұл заттардың аз жиналуы коралл полиптерін өлтіруі мүмкін. Құмның биотаға әсерін (залал жасалғаннан кейін) таңдалған сынақ учаскелерін қайталап тексеру арқылы зерттеуге болады, ал соққы аймағындағы құмның әсерін тікелей бақылау арқылы нақты уақытта өлшеуге болады. Өлшем параметрлері: шөгінді жиналуы, сүзгілеу биотасының деңгейіндегі бұзылма және мүмкін болатын жарық. Кеме қатынасына әсер ететін күлдірлеуді қайта-қайта батиметриялық зерттеулер арқылы бақылауға болады.