Кіріспе
Канадалық саясаткер Томас Адам Лукашук (табиғат күні 5 сәуір, 1969 жыл) - поляк тілінде туған канадалық саясаткер және Альбертаның заң шығарушы ассамблеясының бұрынғы мүшесі. Ол 2001 жылдан 2015 жылға дейін Прогрессивті консервативті ретінде Эдмонтон Касл Даунс сайлау округін басқарды. Ол 2010 жылдан 2014 жылға дейін провинциялық кабинетте қызмет етті және 2012 жылдан 2013 жылға дейін 8-ші вице-премьер болды.
Thomas Adam Lukaszuk (born April 5, 1969) is a Polish born Canadian politician and former Member of the Legislative Assembly of Alberta. He represented the constituency of Edmonton Castle Downs from 2001 to 2015 as a Progressive Conservative. He served in the provincial cabinet from 2010 to 2014, and was the 8th Deputy Premier from 2012 to 2013.
Өмірбаян
Лукашук Польшаның Гдыня қаласында дүниеге келген. Оның әкесі коммунистік Польшадан Канадаға қоныс аударған, ал отбасы кейінірек 1982 жылы оған қосылған. Ол үй-бүлөсімен Сиднейде тұратын. Кейін отбасы Альбертаға көшіп, жақсы жұмыс іздеді. Ол солтүстік Эдмонтонда өскен, Сент-Жозеф орта мектебінде оқыған, Алберта университетінде білім беру саласында бакалавр дәрежесін алған және Эдмонтон католик мектеп округінің әлеуметтік сабақтар мұғалімі болған. Ол "Жарақат алған жұмысшылар адвокаттары" (IWA) компаниясын құрды, бұл жұмысшылар жұмысына байланысты жарақат алу туралы талаптарға көмектесетін шағын бизнес. Ол адамдарға көмектесудің пайдасын айтады, сондай-ақ саяси мәселелерге деген қызығушылығының артуы оны саясатты жасауға итермеледі. Ол әлеуметтік көмек көрсету мекемелерін тексеру комитетінің мүшесі болды, ол Альберта тұрғындарының қызмет көрсету сапасына қатысты пікірлерін жинап, осы салада қалай әрекет ету керектігі туралы Үкіметке ұсынымдар береді. Ол сондай-ақ азаматтардың апелляциялық алқасының төрағасы болды, бұл әлеуметтік жәрдемақыларға қатысты үкіметтік саясаттың өзгеруіне әкелді, ал ол Альберта лотереяларын тексеру комитетінің мүшесі болды. Ол М.Ә. болып сайланғанға дейін балалар қызметі министрі үшін Альбертадағы балабақшалар, асыраушы үйлер, топтық үйлер мен баспанасыздардың баспаналарын тексерді.
Арқадағы карьера 2001-2008
2001 жылы Эдмонтон Касл Даунс депутаты Памела Полдың зейнеткерлікке шығуы Лукашук үшін сайлауға қатысуға жол ашты. 2001 жылғы провинциялық сайлауда 5971 дауыс жинап, ол прогрессивті консервативті дауыс үлесін 51 пайызға дейін арттыра алды, бұл 1997 жылы Паульдан жеңілгенде Игорь Броданың 40 пайыздан жоғары болды. Сайлануымен ол Канаданың заң шығарушы органына сайланған алғашқы поляк болып табылады. Өзінің бірінші президенттік мерзімінде Лукашук 204-жобаны, қан үлгілері туралы заң деп аталатын жеке тұлғаның заң жобасын қолдады, ол 2004 жылдың 31 наурызында үшінші оқылымда қабылданды және 2004 жылдың 11 мамырында заңға айналды. Бұл заң Good Samaritans, бірінші кезектегі жедел жәрдем қызметкерлері, полиция қызметкерлері, өрт сөндірушілер, түзеу қызметкерлері және денсаулық сақтау қызметтерінің провайдерлеріне сот жүйесінен келісім беруден бас тартқан адамның қан үлгісін алу туралы бұйрық алуға құқық берді. Бұл заң белгілі бір жұқпалы ауруды тудыратын вирусты жұқтырған адамның дене сұйықтығына жанасқан деп есептейтін адамдарды қорғады. М. Лукашук 21 заңнамалық комитетте қызмет етіп, оның алтысына төрағалық еткен. 2008 жылы үшінші мерзімге сайланғаннан кейін премьер Эд Стелмах оны муниципалдық істер министрі Рэй Данилюктің парламенттік көмекшісі етіп тағайындады.
2004 жылғы сайлау
2004 жылғы провинциялық сайлау түнінде Лукашук Либералды партияның кандидаты Крис Киберманиске, НХЛ-дің Виннипег Джетс командасының бұрынғы таңдауына ұшырады. Бейресми нәтижелер Киберманистің Лукашукқа қарағанда 5 дауыс артықшылықпен жеңіске жеткенін көрсетті. Автоматты сот қайта санауы Киберманистің жеңісін бес емес, үш дауыспен растады және Киберманис Альберта сайлауының жеңімпазы деп жарияланды. Алайда, Лукашук қайта санау туралы үш рет Альберта апелляциялық сотына шағымданып, бірнеше бас тартылған бюллетеньдерді даулады. Үшінші төреші Лукашукқа үш дауыспен жеңіске қол жеткізді.
Стелмах кабинетінің тағайындалуы 2010
2010 жылдың 13 қаңтарында Лукашук Эд Стелмахтың үкіметінде Жұмыспен қамту және иммиграция министрі болып тағайындалды. Ол еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау бағдарламаларына бірқатар реформалар енгізді. Өзгерістерге жұмыс берушілердің қауіпсіздік туралы мәліметтерін онлайн жариялау, "тездік" тексеруді енгізу және қосымша денсаулық сақтау және қауіпсіздік қызметкерлерін жалдау кірді.
Редфорд кабинеті 20112014
2011 жылдың 12 қазанында ол Элисон Редфордтың басшылығымен Білім министрі болып ант берді. Сол күні үкiмет мектеп басқармаларына өсiм қысымын жеңу үшiн 107 миллион доллар қаржы бөлдi. Өзінің өкілеттігі кезінде Лукашук Моринвиллдегі мемлекеттік білім беру ережелерін провинцияның басқа жерлеріндегідей етіп өзгертеді және чартерлік мектептердің әкімшілік ауыртпалығын азайтады. 2012 жылы 8 мамырда Редфорд оны премьер-министрдің орынбасары етіп тағайындады, ал шілдеде оны Канада әскерлерінің министрлік байланысшысы етіп тағайындады. 2013 жылдың 4 ақпанында Кәсіпкерлік және жоғары білім министрі болып тағайындалды. 2013 жылдың шілдесінде ол "өзін үкіметтің ең қабілетті және ықпалды мүшелерінің бірі екендігін дәлелдеген" үшін Альбертаның ең ықпалды 50 азаматының бірі деп аталды. 2013 жылдың 6 желтоқсанында министрлер кабинетінде ол вице-премьер ретінде инновация және жоғары білім министрі Дейв Хэнкокпен алмастырылды және жаңа жұмыс орындары, дағдылар, оқыту және еңбек министрлігіне жауапкершілік берілді. 2014 жылы 22 мамырда Лукашук Альберта прогрессивті консервативті қауымдастығының басшылығына сайлауға қатысу үшін министрлік қызметінен кетті. Редфорд шығыстарына қатысты жанжалдан кейін премьер-министр қызметінен кетуіне мәжбүр болды. Үгіт-сайлау кезінде салық төлеушілерге жеке демалыс кезінде 20 000 доллардан астам роуминг ақысы төленгені және оның қызының мемлекеттік рейстерде болғаны туралы жариялар туралы аңыздар туындады. Ол партияның көшбасшысы болып Джим Прентис сайланған дауыс беруде 11,4% қолдаумен үшінші орын алды. Лукашук үкімет құрған кезде Джим Прентистің кабинетіне қайта тағайындалмаған. Албертада 2015 жылдың 5 мамырында өткен сайлау кезінде ол заң шығарушы жиналыстағы орыннан айырылды.
Даулар
2012 жылы Лукащуктың Израиль мен Польшаға жеке сапары кезінде мемлекеттік ұялы телефонын пайдаланғаны анықталды. Ал, үкіметтің ақпаратқа енген есебіне сүйенсек, ол Альбертаның салық төлеушілерінің есебінен роуминг бойынша 20 мың доллардан астам ақша жинаған. Сапар жеке сапар болғанмен, Лукашук сол кезде жұмыс істеуін жалғастырып, айыптаулар оның вице-премьер ретінде байланыста болу қажеттілігінің нәтижесі болды. Лукашук мырза үкімет тарапынан айыппұл салу үшін кешірім сұрады. 2013 жылдың көктемінде Прогрессивті консерваторлар қайта сайланғаннан кейін алғашқы Альберта бюджетін ұсынды. 2012 жылғы провинциялық сайлауда үкіметтің орта білімнен кейінгі білімді 2% -ға арттыру туралы уәдесін орындай алмады. Оның орнына бюджет 7,2%-ға қысқарды. 9,2%-ға кемшілік. Лукашук жаңадан тағайындалған вице-премьер және Кәсіпкерлік және жоғары білім министрі ретінде Альберта колледждері мен университеттеріндегі бұл даулы қысқартулар мен жұмыстан босатуларға төрағалық етті. Орта білімнен кейінгі мекемелерге шығыс басымдықтарына қатысты күту хаттары берілді, оны Альберта университеті жариялады. Осы хаттағы "Кампус Альберта" брендін қоршап тұрған дау-дамайлар бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланды. Лукашук орта білімнен кейінгі оқу орындары оқу ақысын көтерумен немесе басқа қосымша ақы төлеумен кемшіліктерді өтемеу керектігін де нақтылады. Алайда студенттердің нақты шығындары әсер етті. Алберта университетінің ғана үздік студенттерді тарту үшін 500 000 доллар стипендиясы қысқартылды. Сондай-ақ, жоғары оқу орындарына берілетін қаржы қысқарды және көптеген жағдайларда алынып тасталды. Әкімшілердің жалақысы ұжымдық келісім бойынша қысқартылмаған. Лукашук үкімет университет кітаптарын қарап, бюджетке жылдам қысқартуды табу үшін тәуелсіз қаржы кеңесшілерінің арнайы тобын жібереді деп растады. Бұл кеңесшілер ешқашан келмеді. 2013 жылдың 9 қазанында 900 академиялық қызметкер мен профессорлық-оқытушылар құрамының бүкіл провинция бойынша жұмысынан айрылуына байланысты Луказук Калгари университетінде жаңа инженерлік ғимарат салу үшін 142,5 миллион доллар бөлінгенін хабарлады. Бұл сан даулы сома болды, сегіз ай бұрын қысқартуларды жою үшін қажетті 147 миллион долларға жақын. Бұл шешім сондай-ақ Лукашуктың 2013 жылдың 3 шілдесінде университет әкімшілеріне берген жазбаша уәдесіне қайшы келді. Бірақ шындық мынада, егер менің қолымда қосымша доллар болса, мен бірінші болып Қазынашылық кеңесінің алдында тізе бүгіп, сіздердің долларларыңызды алуыңызды сұраймын. Бірақ сол арада қаржы мәселелерін шешіп алыңыздар", - деді ол. 2013 жылдың қараша айында, бюджет ұсынылғаннан кейін сегіз айдан кейін қосымша 50 миллион доллар қаржы бөлінді. Келесі жазбаОсылай созылған кешіктірулер бүкіл провинция бойынша бағдарламаларды тоқтатуды және жұмыстан босатуды әкелді. Lukaszuk басқа мемлекеттік файлға ауыстырылды. 2023 жылдың 10 тамызында Лукашук Польша үкіметі оның тыңдау құрбаны болғанын мәлімдеді.
Жеке өмір
Лукашук саяхаттауға, кітап оқып, отбасымен бірге түрлі іс-шараларға қатысуға ұнайды. Ол Эдмонтон Нортвуд қауымдастық лигасының футбол жаттықтырушысы болды, скаут көшбасшысы болды және Үміт қорының, Camp fYrefly және ABC Headstart-тың мықты қолдаушысы болды. Ол Жастар достығы қоғамының бұрынғы президенті. Ол қоғамға қызмет еткені үшін Королеваның Алтын мерейтойы медалімен және провинцияға қосқан үлесі үшін Альбертаның жүз жылдық медалімен марапатталған.
Саясаттың кейінгі кезеңдері
2022 жылы Украинаның басып кіруіне жауап ретінде Лукашук бұрынғы премьер Эд Стелмахпен бірге Ресейдің Украинаны басып алуынан Польшаға қашып келген украин босқындары үшін керек-жарақ жинау бастамасын қолға алды. Олар 35 миллионға жуық қаржы жинап, Польшаға әуе көлігімен жеткізуді ұйымдастырды.
2008 жылғы жалпы сайлау
2008 жылғы Альбертадағы жалпы сайлау нәтижесі (Эдмонтон Касл Даунс) Үшінші орын 40.3% Қатысушы Кандидат Дауыстар% Томас Лукашук7,15951.6% Крис Киберманис5,09036.7% Али Хеймор1,3419.7%
2001 жылғы жалпы сайлау
2001 Альберта жалпы сайлау нәтижесі (Эдмонтон Касл Даунс) Сайлауға қатысу 46,9% Қатысушы Кандидат Дауыстар% Томас Лукашук5,97151,1% Борис Яремко4,47938,3% Майкл Шарруа1,23510,6%