Кіріспе

Элатея (Ελάτεια; λάτεια) - ежелгі грек қаласы Пфтиотис, және сол аймақтағы ең маңызды орын Дельфиден кейін. Бұл сонымен қатар Пфтиотистің оңтүстік-шығыс бөлігіндегі бұрынғы муниципалитет болып табылатын қазіргі заманғы қала. 2011 жылғы жергілікті басқару реформасынан бастап ол Амфиклея Элатея муниципалитетіне қарасты муниципалдық бірлік болып табылады. Оның халқы 2,804 адам (2021 жылғы санақ) муниципалдық орталығы - Элатея (халық саны. 2,002); басқа қауымдар: Зели (466), Панагица (148), Лефкохори (99) және Сфака (89).

Тарих

Елатея ежелгі Елатея Амфиклеядан төменгі Кефис өзенінің сағасынан Беотияға дейінгі арақашықтығы 20 мильге созылған үлкен құнарлы алаптың ортасында орналасқан. Сондықтан ол Оэта тауынан оңтүстік Грекияға өту жолдарын басқару үшін тамаша орналастырылған және үлкен әскери маңыздылыққа ие болды. Паузанияс оны Амфиклеяға қарсы, соңғы қаладан 180 стадия қашықтықта, Кефис жазығындағы жайлап көтеріліп жатқан беткейде орналасқан деп сипаттайды. Элатеяны Гомер атаған жоқ. Оның тұрғындары өздерін Аркадиялықтар деп санайды, өздерінің есімдерін Аркастың ұлы Элаттан алады. 339 жылы Македонияның Филипп II Амфиссаға қарсы соғыс жүргізу мақсатымен Фокиске кірген кезде, ол Элатеяны басып алып, оның бекіністерін қалпына келтіре бастады. Бұл Афинадағы алаңдатуды туғызды, бұл олардың Фокисті оңтүстік Грекияның кілті деп санағанын көрсетеді. Элатеяның кейінгі тарихы Паузанияспен егжей-тегжейлі баяндалады. Кейінгі уақытта римдіктер қаланы еркін деп жариялады, өйткені тұрғындары Митридат VI-дің генералы Таксилдің б.з.д. Паузаний Елатеядағы көрнекті орындардың бірі Асклепий ғибадатханасы деп атаған агораны атап өтті. Ол сондай-ақ Елатеядан 20 стадия қашықтықта орналасқан Афина Кранаи ғибадатханасы туралы да айтады: оған жету үшін жол өте жайлап көтерілді, бірақ ғибадатхана кішкентай дөңгелектің үстіне тұрды. Ежелгі қала өзінің тарихында бірнеше рет тоналып, жойылып, бірнеше рет жер сілкінісіне ұшырады. Осы себептерге байланысты классикалық сайттың бір ғана қазіргі заманғы қазба жұмыстары сәтті болған жоқ; бір ғана ерекшелік - Афина Креная ғибадатханасы. Бұл жерде біздің заманымыздан 6000 жыл бұрыннан бері қаланған аңғардың тұрақты мекендегені дәлелденген.