Қылмыстық құқықтағы бұлтартпа (misdemeanor) – ауыр қылмыстарға қарағанда жеңіл қылмыстық құқық бұзушылық. Жазасы 1 жылға дейін бас бостандығынан айыру, айыппұл немесе қоғамдық жұмыс болуы мүмкін.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кішігірім қылмыстық құқық бұзушылық кейбір жалпы құқық жүйелерінде.
"Lesser" criminal act in some common law legal systems
Қылмыстық құқық бұзушылық (американдық ағылшын тілінде, басқа жерлерде басқаша жазылады) – кейбір жалпы құқық жүйелеріндегі "кішігірім" қылмыстық құқық бұзушылық. Қылмыстық құқық бұзушылықтар, әдетте, ауыр қылмыстарға қарағанда жеңілірек жазаланады, бірақ теориялық тұрғыдан әкімшілік құқық бұзушылықтарға (кәдімгі, ұсақ немесе жеңіл құқық бұзушылықтар деп те аталады) және нормативтік құқық бұзушылықтарға қарағанда ауыррақ жазаланады. Әдетте, қылмыстық құқық бұзушылықтар бір жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру, ақшалай айыппұл салу немесе қоғамдық жұмыспен жазаланады.
A misdemeanor (American English, spelled misdemeanour elsewhere) is any "lesser" criminal act in some common law legal systems. Misdemeanors are generally punished less severely than more serious felonies, but theoretically more so than administrative infractions (also known as minor, petty, or summary offences) and regulatory offences. Typically, misdemeanors are punished with prison time of no longer than one year, monetary fines, or community service.
Қылмыстар мен құқық бұзушылықтардың аражігін ажырату
Қылмыс жасау – ауырлығы аз қылмыс, ал фелония – ауырлығы жоғары қылмыс болып саналады. Қылмыстың жасалғандығына сәйкес жазалау қағидасы бойынша, қылмыс үшін ең жоғары жаза фелония үшін қарастырылған жазадан кем болады. Қылмыстың басқа адамдарға немесе қоғамға қаншалықты әсер ететіні – осыны өлшеудің бір стандарты. Қылмыстың ауырлық деңгейін өлшеу әдістері әзірленген. АҚШ-та федералды үкімет әдетте, бір жылдан аспайтын мерзімге бас бостандығынан айыруға немесе одан жеңіл жазаға кесілетін қылмысты құқық бұзушылық деп санайды. Қалған барлық қылмыстар фелония болып есептеледі. АҚШ-тың көптеген штаттары да осындай немесе ұқсас айырмашылықты қолданады. Фелония мен құқық бұзушылық арасындағы айырмашылықты бірнеше жалпы құқық юрисдикциялары, атап айтқанда Ұлыбритания және Австралия жойды. Бұл юрисдикциялар көбінесе басқа классификацияны қабылдады (Ұлыбританияда бастапқы айырмашылықтың мәні сақталған, бірақ сәл өзгертілген): Австралия, Канада, Жаңа Зеландия және Ұлыбританияның Достастық елдерінде қылмыстар жеңіл қылмыстар мен сотқа берілетін қылмыстарға бөлінеді. Бұрынғы Достастық мүшесі Ирландия Республикасы да осы бөліністерді қолданады. Кейбір юрисдикцияларда құқық бұзушылық үшін сотталғандар құқық бұзушылар деп, ал фелония үшін сотталғандар фелондық қылмыскерлер деп аталады. Юрисдикцияға байланысты, құқық бұзушылықтың мысалдары: ұсақ ұрлық, проституция, қоғамдық маскүнемдік, қарапайым шабуыл, тәртіпсіз мінез-құлық, еңіреу, дүкен ұрлығы, вандализм, абайсыз басқару, әдепсіздік көрсету, күш қолданып тиісу және жеке пайдалану үшін марихуана иелігінде болу.
A misdemeanor is considered a crime of lesser seriousness, and a felony one of greater seriousness. The maximum punishment for a misdemeanor is less than that for a felony under the principle that the punishment should fit the crime. One standard for measurement is the degree to which a crime affects others or society. Measurements of the degree of seriousness of a crime have been developed. In the United States, the federal government generally considers a crime punishable with incarceration for not more than one year, or lesser penalty, to be a misdemeanor. All other crimes are considered felonies. Many US states also employ the same or a similar distinction. The distinction between felonies and misdemeanors has been abolished by several common law jurisdictions, notably the UK and Australia. These jurisdictions have generally adopted some other classification (in the UK the substance of the original distinction remains, only slightly altered): in the Commonwealth nations of Australia, Canada, New Zealand, and the United Kingdom, the crimes are divided into summary offences and indictable offences. The Republic of Ireland, a former member of the Commonwealth, also uses these divisions. In some jurisdictions, those who are convicted of a misdemeanor are known as misdemeanants (as contrasted with those convicted of a felony who are known as felons). Depending on the jurisdiction, examples of misdemeanors may include: petty theft, prostitution, public intoxication, simple assault, disorderly conduct, trespass, shoplifting, vandalism, reckless driving, indecent exposure, forcible touching, and possession of cannabis for personal use.
Қателік қылмыс болып табылған кезде
Америка Құрама Штаттарында, егер күдіктінің іс-әрекеті үшін қылмыстық айыптама әдетте жеңіл қылмыс болса да, кейде бұрын қылмыс жасаған адам ауыр қылмыспен айыпталуы мүмкін. Мысалы, адам белгілі бір қылмыстарды, мысалы, отбасылық зорлық-зомбылықты алғаш рет жасаса, әдетте ол жеңіл қылмыс болып есептеледі, бірақ екінші рет жасаған жағдайда ауыр қылмысқа жатуы мүмкін. Басқа жеңіл қылмыстар да жағдайға байланысты ауыр қылмыстарға қайта жіктелуі мүмкін. Мысалы, кейбір заңнамаларда әдепсіздік көрсету қылмысы әдетте жеңіл қылмыс ретінде қарастырылады, бірақ егер ол кәмелетке толмаған баланың алдында жасалса, ауыр қылмыс ретінде қарастырылуы мүмкін.
In the United States, even if a criminal charge for the defendant's conduct is normally a misdemeanor, sometimes a repeat offender will be charged with a felony offense. For example, the first time a person commits certain crimes, such as spousal assault, it is normally a misdemeanor, but the second time it may become a felony. Other misdemeanors may be upgraded to felonies based on context. For example, in some jurisdictions the crime of indecent exposure might normally be classified as a misdemeanor, but be charged as a felony when committed in front of a minor.
Жазалар
Қылмыстық құқық бұзушылықтар көбінесе азаматтық құқықтарды шектеуге алып келмейді, бірақ кәсіби лицензиялар, мемлекеттік лауазымдар немесе мемлекеттік қызмет сияқты жеңілдіктерден айырылуға себеп болуы мүмкін. Мұндай салдарлар қылмыстық айыптамалардың жанама нәтижелері деп аталады. Бұл, әсіресе, құқық бұзушылық аталған жеңілдікпен байланысты болғанда (мысалы, шалақ жүргізу үшін сотталғаннан кейін такси жүргізушісінің лицензиясын жоғалту) немесе құқық бұзушылыққа моральдық жағынан нашарлық танылғанда жиі кездеседі, және әдетте әрбір жағдай жеке қарастырылады.
Misdemeanors usually do not result in the restriction of civil rights, but may result in loss of privileges, such as professional licenses, public offices, or public employment. Such effects are known as the collateral consequences of criminal charges. This is more common when the misdemeanor is related to the privilege in question (such as the loss of a taxi driver's license after a conviction for reckless driving), or when the misdemeanor is deemed to involve moral turpitude—and in general is evaluated on a case by case basis.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та, әдетте, қылмыстардың жазасы 12 айға дейін түрмеге қамауды көздейді, көбінесе жергілікті түрмеде. Бұл, әдетте түрмеде жазасын өтеген қылмыскерлерден өзгеше. Массачусетс сияқты сот юрисдикцияларында ерекшелік бар; онда кейбір қылмыстар үшін ең жоғары жаза 2,5 жылға дейін созылуы мүмкін. Қылмыстық құқық бұзғандығы үшін сотталған адамдарға көбінесе бас бостандықтан уақытша айырылмай, сынаққа алу, қоғамдық жұмысқа тарту, қысқа мерзімді түрме жазасы немесе демалыс күндері өтелуге болатын жартылай уақыттық қамау жазасы тағайындалады. АҚШ Конституциясы Президенттің Конгресс "ауыр қылмыстар мен құқық бұзушылықтар" үшін кінәлі деп тапса, қызметтен алынуы мүмкін екенін қарастырады. Конституцияда қолданылатын "қылмыс" термині, қазіргі қылмыстық кодекстердегі қылмыс пен қара қылмыс арасындағы айырмашылықты емес, қылмыстық әрекеттердің кең ауқымын білдіреді. Импичмент мақсатында "ауыр қылмыстар мен құқық бұзушылықтардың" анықтамасы Конгресс шешімімен белгіленеді.
In the United States, misdemeanors are typically crimes with a maximum punishment of 12 months of incarceration, typically in a local jail. as contrasted with felons, who are typically incarcerated in a prison. Jurisdictions such as Massachusetts are a notable exception; the maximum punishment of some misdemeanors there is up to 2.5 years. People who are convicted of misdemeanors are often punished with probation, community service, short jail term, or part time incarceration such as a sentence that may be served on the weekends. The United States Constitution provides that the President may be impeached and subsequently removed from office if found guilty by Congress for "high crimes and misdemeanors". As used in the Constitution, the term misdemeanor refers broadly to criminal acts as opposed to employing the felony misdemeanor distinction used in modern criminal codes. The definition of what constitutes "high crimes and misdemeanors" for purposes of impeachment is left to the judgment of Congress.
Сингапур
Сингапурда қылмыс жасаған деп танылғандарға, әдетте, бірнеше айға түрме жазасы беріледі, бірақ белгілі бір қылмыстар үшін күдіктілерге қатаң жаза тағайындалады. Мысалы, вандализм үшін 2000 С$ аспайтын айыппұл немесе үш жылға дейін бас бостандығынан айыру, сондай-ақ үштен кем емес және сегізден аспайтын саяқпен ұру түріндегі дене жазасы қолданылады.
In Singapore, defendants found guilty of misdemeanors are generally given a jail sentence for a number of months, but with certain specific crimes, suspects are sentenced to a harsher sentence. An example is the penalty imposed for vandalism, which is a fine not exceeding S$2,000 or imprisonment not exceeding three years, and also corporal punishment of not less than three strokes and not more than eight strokes with the use of a cane.
Қылмыстар кластары
Құқық юрисдикциясына байланысты бірнеше құқық бұзушылық түрлері болуы мүмкін. Осы түрлерге қолданылатын жазалар әртүрлі болуы мүмкін. Мысалы, АҚШ-тағы федералды және кейбір штат үкіметтері құқық бұзушылықтарды бірнеше түрге бөледі, олардың кейбірі түрме жазасымен, ал кейбірі тек айыппұл төлеумен жазаланады. Нью-Йорк заңдарында, зорлықпен қол тигізу сияқты жыныстық қылмыстарды да қамтитын А түріндегі құқық бұзушылық үшін ең көп дегенде бір жылға бас бостандығынан айыру жазасы көзделсе, В түріндегі құқық бұзушылық үшін "үш айдан аспауы тиіс". Мысалы, Вирджинияда төрт түрдегі құқық бұзушылық бар: 1-ші және 2-ші түрлер тиісінше он екі ай және алты айға түрме жазасын көздейді, ал 3-ші және 4-ші түрлер айыппұл төлеу арқылы өтелетін, түрмеге қатысты емес құқық бұзушылықтар болып табылады. Нью-Йоркте үш түрдегі құқық бұзушылық бар: А, В және жіктемеленбеген.
Depending on the jurisdiction, several classes of misdemeanors may exist. The forms of punishment can vary widely between those classes. For example, the federal and some state governments in the United States divide misdemeanors into several classes, with certain classes punishable by jail time and others carrying only a fine. In New York law, a Class A Misdemeanor, which among other things includes the sex crime of forcible touching, carries a maximum sentence of one year of imprisonment, while a Class B Misdemeanor "shall not exceed three months". For example, Virginia has four classes of misdemeanors, with Class 1 and Class 2 misdemeanors being punishable by twelve month and six month jail sentences, respectively, and Class 3 and Class 4 misdemeanors being non jail offenses payable by fines. New York has three classes of misdemeanors: A, B, and Unclassified.
Сыныпқа жатқызылмаған құқық бұзушылықтар
Америка Құрама Штаттарында заңда қылмыстың санаты нақты көрсетілмесе, ол жіктелмеген қылмыс деп аталады. Заң шығарушылар мұндай заңдарды әдетте әр санатка белгіленген шеңберден тыс жазалар салу мақсатымен қабылдайды.
In the United States, when a statute does not specify the class of a misdemeanor, it may be referred to as an unclassified misdemeanor. Legislators usually enact such laws when they wish to impose penalties that fall outside the framework specified by each class.
Англия мен Уэльс
Қылмыстық құқық туралы 1967 жылғы Заңның 1(1) бабымен ауыр қылмыс пен жеңіл қылмыс арасындағы барлық ерекшеліктер жойылды.
All distinctions between felony and misdemeanour were abolished by section 1(1) of the Criminal Law Act 1967.