Кіріспе

VIII ғасырдағы армян әнұраны, ақын және педагог Сахдухт (,; ) - VIII ғасырдың басында өмір сүрген армян әнұраны, ақын және педагог. Армения әдебиеті мен музыкасының алғашқы әйелі. Ол өзінің біршама кейінгі замандасы Хосровидухтпен бірге тарихтағы ең алғашқы әйел композиторлардың бірі. Сахакдухт пен оның ағасы Степанос Сиунеци, белгілі композитор және музыка теоретигі болған, Двинде білім алған. Ол өмірін Гарни аңғарындағы үңгірде (гротта) өмір сүріп, музыка жазды және үйретті. Ол христиандық музыканы, әсіресе, Қасиетті Марияға арнап жазған десе де, тек бір ғана шаракан сақталған, ол "Србухи Мариам" ("Қасиетті Мария"). Бұл шығармада қазіргі Византияның теотокиондары мен канондарымен стильдік байланыстар байқалды. Оның шығармасы жалпы шарақан литургиясына қосылмаса да, Сахдукхтың шығармашылығы кейінгі шарақандарға айтарлықтай әсер етті деп есептеледі; олар белгілі бір сөз тіркестерін танымал қолданысқа енгізді және этномузыколог Шахан Арзурнидің айтуынша, олар "келесі ғасырлар бойы жанрдың дамуына ықпал етті".

Өмір

Сахакдухттың өмірі туралы өте аз мәлімет бар. Бұл мәлімет негізінен 13 ғасырдағы тарихшы Степанос Орбелианның жазғандарына негізделген. VIII ғасырдың басында оның ағасы композитор және музыка теоретигі Степанос Сиунеци болды, ол өзінің шаракандарымен (каноникалық әнұрандар) танымал болды. Сахакдухт пен оның ағасы Двин қаласындағы собор мектебінде білім алған. Содан кейін ол өмірін қазіргі Ереванның маңында Гарни аңғарындағы үңгірде (гротта) өмір сүріп, өмірін аскет ретінде өткізді. Ол жерде ол шіркеулік өлеңдер мен литургиялық әндерді шығарды. Сахакдукт Гарниден шыққан балаларға және әуесқойларға музыка үйреткен. Сол кездегі әдетке сай Сахакдухта мұндай нұсқауларды парда артында отырып берді. 1909 жылы армян ақыны және жазушысы Сибил Сахакдухттың мұғалімдік рөлін әйелдерге білім беруді насихаттау үшін пайдаланды.