Кіріспе

"Сот жазушысы" - Жапония, Оңтүстік Корея және Тайваньда ұқсас заң мамандықтарына қатысты қолданылатын термин. Сот кеңселері клиенттерге коммерциялық және жылжымайтын мүлікті тіркеу рәсімдерінде және сот ісін жүргізу үшін құжаттарды дайындауда көмек көрсетеді.

Жапония

Жапонияда сот клерктеріне (司法書士) өз клиенттерін жылжымайтын мүлік тіркелімдерінде, коммерциялық тіркелімдерде (мысалы, компанияларды тіркеуде), сот құжаттарын дайындау және заң істер бюроларына тапсыру бойынша өкілдік етуге рұқсат етіледі. Сот хатшылары клиенттерді қысқаша соттарда, төрелік және медиация іс жүргізуінде де білдіре алады, бірақ округтік соттарда немесе сот ісі бойынша одан да жоғары сатыларда клиенттерді білдіруге рұқсат етілмейді. Кейде оларға қатысты "солиситор" деген танымал термин де қолданылады, бірақ жауапкершіліктердің бөлінуі ағылшындық құқықтық жүйесіндегі солиситорлар мен барристерлер арасындағыдай емес. "Сот жазушысы" деген термин, біршама ескірген болса да, жапон терминінің тура аудармасы болып табылады. Сот кеңсесінің қызметкерлері Әділет министрлігі өткізетін емтиханнан өтуі тиіс. Емтиханда Жапонияның он екі заңын білу сыналады, олардың негізгі төртуі - Азаматтық кодекс, Жылжымайтын мүлік туралы заң, Коммерциялық кодекс және Коммерциялық тіркеу туралы заң. (Корпорациялар туралы заң 2006 жылы сараптамаға қосылды.) Емтихан екі жазбаша сынақтан және бір ауызша сынақтан тұрады; жалпы өту көрсеткіші 2,8% құрайды. Сотта немесе прокуратурада он жылдай хатшы болып жұмыс істеген адам сот хатшысы болуға лайық болады. Сот хатшылары өздері жұмыс істейтін префектураның сот хатшылары қауымдастығына (司法書士会) мүше болулары керек. Олар жеке практикадан немесе заң фирмаларында заңгерлердің қызметкерлері ретінде кездеседі. Сот хатшыларының аз саны компаниялардың ішкі кеңесшісі болып жұмыс істейді, бірақ ішкі сот хатшыларын тіркеу үшін қатаң талаптар бар.

Тарих

1872 жылы Жапонияда батыс үлгісіндегі сот жүйесі қабылданған кезде, ол клиенттерді құжаттар дайындауда, клиенттерді сот залында талқылауда өкілдік ететін дайгеннинмен (代言人) бірге өкілдік ету үшін даишонин (代書人) мамандығын құрды (бұл соңғы мамандық 1890 жылы заңгер (жапония) (заңгерлер) деп аталды). 1919 жылғы заң бойынша сот құжаттарын өңдеу үшін shihō daishonin (司法代書人) жеке деңгейін құрды. Қазіргі шихо-шоши атағы 1935 жылы қайта қаралған заң бойынша қабылданды, 1950 жылы жаңа заңмен алмастырылды. Даишонин мамандығының екінші жартысы әкімшілік жазушы мамандығына ауыстырылды.

Оңтүстік Корея

Оңтүстік Кореяда да осындай мамандық бар, ол биоммуса (hangul=법무사) деп аталады. Бұл ресми түрде "Сертификатталған сот жазушысы" деп аударылады. Айта кетерлігі, beommusa клиентті сот алдында ешқандай да дау-дамайда білдіре алмайды, өйткені Оңтүстік Корея тек byeonhosa (hangul=변호사, Адвокат) дау-дамай жүргізуге рұқсат береді, ал заңгерлерге сотқа қатысуға тыйым салады.

Тайвань

Тайваньда "жер жазушы" (土地代書, қысқаша 土地登記專業代理人) деп аталатын ұқсас кәсіп бар.