Кіріспе

Заң практикасы

Ең жалпы мағынасында заң практикасы – клиенттерге заң кеңесі беру, клиенттер үшін заң құжаттарын дайындау және клиенттерді заңдық келіссөздерде және сот іс жүргізуінде, мысалы, сот процесінде өкілдік етуді қамтиды. Бұл адвокаттың, прокурордың, барристердің, солиситордың немесе азаматтық құқық нотариусының кәсіби қызметтеріне қатысты қолданылады. Дегенмен, заң практикасы мен клиенттерді агенттер арқылы өкілдік ететін басқа да салалар арасында елеулі үлестік байланыс бар. Ондай салаларға жылжымайтын мүлік, банк ісі, есеп және сақтандыру жатады. Сонымен қатар, заң құжаттарын дайындауға көмектесетін мамандардың саны артып келеді, олар дәстүрлі түрде тек адвокаттар мен олардың көмекшілері ғана ұсынған қызметтерді ұсынады. Көптеген құжаттар енді компьютерлік қолдаумен құрастырылған үлгілер арқылы жасалады, онда клиенттерге заң құжаттарын жасау үшін бағдарламалық құралдар арқылы бірқатар сұрақтар қойылады. Бұған қоса, нормативтік құқықтық кеңес беру фирмалары да заң фирмалары ғана ұсынған нормативтік құқықтық талаптарға сәйкестік туралы кеңес беру қызметтерін ұсынады.

Америка Құрама Штаттары

Америка Құрама Штаттарында заң қызметін көрсету заңгерлік қызметпен айналысуға қабылдануға және нақты бір штаттың немесе басқа аумақтық юрисдикцияның адвокатурасына мүше болуға байланысты. Америка адвокаттар қауымдастығы және Америка заң институты заңгерлердің кәсіби мүдделерін қорғаумен және кәсіби этика мен стандарттардың бірыңғай үлгілерін қабылдаумен айналысатын ұйымдардың қатарында, бірақ заң қызметін реттеу жеке штаттардың құзыретінде болады және олардың анықтамалары әртүрлі.

Заңгерлік қызметті заңсыз жүзеге асыру

"Заңгерлік қызметтің заңсыз тәжірибесі" (UPL) – заңмен, қағидалармен немесе сот шешімдерімен кейде тыйым салынған әрекет. Яғни, бұл заңгер емес адамның заңгердің немесе кеңесшінің жұмысын ақшаға орындауы. Көбінесе соттан тыс қызмет, әсіресе құжаттарды дайындау және кеңес беру, осының заңгерлік қызметтің заңсыз тәжірибесі санала ма деген мәселе даулы. Мысалы, қаржы қызметтері саласындағы арбитраждық іс жүргізуде көп юрисдикциялық заң тәжірибесі мен адвокаттарды мемлекеттік реттеу арасындағы қайшылық күшейіп барады. Көптеген ерекше жағдайларды ескермегенде, арбитражда қатысу заңгерлік қызметтің тәжірибесі болып есептелмейді. АҚШ-тың Теннесси штатының Шығыс округінің банкроттық соты «клиенттерге заң терминдерін түсіндіру немесе олардың анықтамасын берудің өзі заң кеңесі беру болып табылады» деген шешім қабылдады. Техас штатының заңдары бойынша, адвокат емес адамға жеке зиян келтіру немесе мүлік зақымдану мәселесінде клиенттің өкілі болуға тыйым салынған, және осы ережені бұзу қылмыс болып есептеледі. Кейбір штаттарда заңгер екенін жалған мәлімдеу де қылмыс болып саналады (мысалы, Техаста егер бұл экономикалық пайда алу мақсатымен жасалса, ол ауыр қылмыс).

Атқару

Қылмыстық заңдар және "Заңгерлік практиканы заңсыз жүзеге асыру" (UPL) заңдарының күшіне енгізілуі – ұйымдастырылған адвокаттық алқаның басым әдісі. Флорида штатында заңгерлік практиканы заңсыз жүзеге асыру үшінші дәрежелі қылмыс саналады, ол 6 айға дейін бас бостандығынан айыру және 5000 доллар көлемінде айыппұл салуға әкеп соғады. Нью-Джерси штатында заңгерлік практиканы заңсыз жүзеге асыруды "бұзақылық қылмыс" және егер адам (а) өзін заңгер деп жалған көрсетсе; (б) заңсыз практикадан пайда тапса немесе (с) заңсыз практика салдарынан зиян келтірсе, онда "төртінші дәрежедегі қылмыс" деп қарастыратын заң бар. Мемлекеттің мүддесі – халықты біліктілігі жетілмеген адамдардың лицензияланған маман ретінде танылуынан қорғау болып табылады, бірақ заңгерлік практиканы заңсыз жүзеге асыруға қарсы заңдардың болуы лицензияланбаған мамандардың анықталуына және осы заңдардың орындалуына кепілдік бермейді.

Тарих және болашақ

Америкалық адвокаттар қауымдастығы заңгерлік практиканы рұқсатсыз жүргізуге қатысты үлгілік ережелерді ұсынды, оны судья Ричард Познер тұтынушылардың зиянына монополияны сақтауға жасалған әрекет деп сипаттады. Судья заңгерлерді «қоғамның заңдарына қатысты қызметтер ұсынатын картель» деп атап, осы картельдің мақсаты кіруді шектеу екенін айтты. «Заманауи экономистер бұны «рента іздеу» дейді, бірақ тарих бойында шеберлер мен кәсіптер өз мүшелерінің табысын арттыру үшін мемлекеттік билікті пайдаланып, кіруді шектеуге тырысқан». Аризона штатының заңгерлік практиканы рұқсатсыз жүргізуді қылмыстық қылған заңы 1985 жылы мерзімі бітіп, күшін жойды. Роуз заңгерлік практиканы қайтадан қылмыстық қылған заң жобаларының Аризона саясатындағы заңгерлерге қарсы көңіл-күйге байланысты осы уақытқа дейін сәтсіз аяқталғанын айтады. Сонымен қатар, Роуз ескі заңның «State Bar v. Arizona Land Title & Trust Co., 90 Ariz. 76 (1961)» ісіндегі халыққа ұнамаған түсіндірілуінен наразылықтың әлі де сақталғанын мәлімдейді. Бұл шешім келісімшарттар жасаған жылжымайтын мүлік компаниясына санкциялар салды. Роуз былай дейді: «Елдің әртүрлі аймақтары заңгерлік практиканы анықтау үшін көптеген критерийлерді әзірледі. Бірақ Аризона заңнамасындағыдай кең және толыққандысы жоқ».

Адвокаттардың қатысуы

Америка Құрама Штаттарында кәсіби этика ережелері, әдетте, адвокаттың заңгер емес адамға заңгерлік қызметті рұқсатсыз түрде жүзеге асыруға көмектесуіне тыйым салады. Сондықтан адвокат заңгер емес адаммен серіктес болуға немесе кез келген заңдық жұмысты орындау кезінде оның гонорарын бөлісуге құқылы емес. Бұдан әрі, адвокат бұрынғы клиенттері өкілдік етілетін адвокаттық практикада шеттетілген немесе қызметінен айырылған адвокатты жұмысқа ала алмайды.

Заңгерлік қызметті заңсыз жүзеге асыру

Сингапурда, рұқсатсыз адам өзін білікті заңгер деп көрсетсе немесе білікті заңгер ғана атқаруға құқылы кез келген іс-әрекетті жасаса, ол қылмыстық құқық бұзушылық болып есептеледі. Тиісті ереже Заңгерлік кәсіп туралы заңның 33-бабында қарастырылған. Білікті заңгер ғана атқаруға құқылы іс-әрекеттер Заңгерлік кәсіп туралы заңның 33-бабында және сот шешімдерінде баяндалған.