Кіріспе
Палестинаға яһудилердің көшіп келу кезеңі (19041914) Екінші Әлия (העלייה השנייה) - 1904 және 1914 жылдар аралығында болған әлия (Исраил еліне яһудилердің көшіп келуі), оның ішінде шамамен 35 000 яһуди, көбінесе Ресейден, кейбіреулері Йеменнен Осман Палестинасына көшіп келді. Екінші Алия - 1870 жылдан 1920 жылға дейін созылған Шығыс Еуропадан яһудилердің үлкен эмиграциясының кішкентай бөлігі. Бұл кезеңде Шығыс Еуропадан екі миллионнан астам яһудилер көшіп келді. Бұл эмигранттардың басым көпшілігі ең үлкен экономикалық мүмкіндіктер бар АҚШ-та қоныстанды. Шығыс Еуропадан осы жаппай көшіп кетудің бірнеше себебі бар, соның ішінде патшалық Ресейдегі және Елді мекендер аймағындағы антисемитизмнің өсуі. Бұл антисемитизмнің көрінісі әр түрлі погромалар болды, атап айтқанда Кишинев погромы және 1905 жылғы Революцияға қатысқан погромалар. Көшіп кетудің тағы бір негізгі себебі - экономикалық қиындықтар. Шығыс Еуропаның еврей халқының басым көпшілігі кедей еді және олар жақсы өмір іздеп кеткен. Палестина аймағы, екінші жағынан, жаңа көшіп келушілерге өте шектеулі экономикалық ынталандырулар ұсынды, өйткені аймақта өнеркәсіп өте аз болды. Осылайша, яһуди иммигранттарының басым көпшілігі жерді өңдеп, күн көрді. XIX ғасырдың аяғы мен XX ғасырдың басында Еуропаға көшіп келген көптеген яһудилер бірнеше айдан кейін бас тартып, өз елдеріне оралды, көбінесе аштық пен аурудан зардап шекті. Дэвид Бен Гурионның бағалауы бойынша, екінші алияның 90% -ы "елден үміт үзіп, кетіп қалды".
The Second Aliyah (העלייה השנייה) was an aliyah (Jewish immigration to the Land of Israel) that took place between 1904 and 1914, during which approximately 35,000 Jews, mostly from Russia, with some from Yemen, immigrated into Ottoman Palestine. The Second Aliyah was a small part of the greater emigration of Jews from Eastern Europe which lasted from the 1870s until the 1920s. During this time, over two million Jews emigrated from Eastern Europe. The majority of these emigrants settled in the United States where there was the greatest economic opportunity. There are multiple reasons for this mass emigration from Eastern Europe, including the growing antisemitism in Tzarist Russia and the Pale of Settlement. The manifestations of this antisemitism were various pogroms, notably the Kishinev pogrom and the pogroms that attended the 1905 Russian Revolution. The other major factor for emigration was economic hardship. The majority of the Jewish population of Eastern Europe was poor and they left in search of a better life. Jews left Eastern Europe in search of a better economic situation which the majority
The Palestine region on the other hand offered very limited economic incentives for new immigrants, because there was very little industry in the region. Thus, the majority of the Jewish immigrants found a livelihood through working the land. Many of the European Jewish immigrants during the late 19th early 20th century period gave up after a few months and went back to their country of origin, often suffering from hunger and disease. David Ben Gurion estimated that 90% of the Second Aliyah “despaired of the country and left”.
Елді мекен
Екінші Алия иммигранттарының көбісі Ресей империясын жайлаған революциялық идеалдардан шабыт алған идеалистер болды және ауыл шаруашылығы қоныстарын құруға ұмтылды; басқалары патшалық Ресей армиясына шақырудан жалтарып жүрді. 1906 жылы еврейлер барон Морис де Хирш 1891 жылы құрған қайырымдылық ұйымы еврейлік отарлау қауымдастығының қаржылық қолдауымен құрылған 13 еврейлік ауылшаруашылық қоныстары болды. 1907 жылы 550 ізашар қызмет етті деп есептелді. Алғашқы кибуц Дегания 1909 жылы құрылған. Келгендердің көпшілігі үйленген, көбі балалы болды; 40% -ы әйелдер болды. Олардың аз ғанасы ғана ақшасы бар еді, ал көбісі кедей болып қалды. Кейбір иммигранттар, мысалы, Акива Арье Вайс, жаңа ауданда қоныстанғанды ұнатады, Яффа маңындағы Ахузат Байитін құрды, кейін ол Тель-Авив деп аталды. 1914 жылы оның еврей халқының саны 2000 адам болды.
Көші-қонның кеңілуі және сионизм
Сионизм екінші алия кезінде еврейлердің Османдық Сирияға (кейін Британдық Палестинаға) көшіп келуінде маңызды рөл атқарды деген үлкен қате түсінік бар. Сионизмнің белгілі бір әсері болған шығар, бірақ Шығыс Еуропадан яһудилердің көшіп кетуінің үлкен контекстін қарастырған кезде оны Османдық Сирияға көшіп кетудің маңызды факторы ретінде қарастыруға болмайды. Яһудилердің қоныс аударуының екі негізгі себебі кедейлік пен қуғын-сүргін болды, ал Османлы Сирия екеуіне де үзіліс ұсынбады. Шығыс Еуропадан көшіп келген яһудилер өздеріне баратын жерлеріне, әсіресе Палестина аймағына бара жатқандар көп қиындықтарға тап болды. Осман үкіметі 19 ғасырдың аяғынан бастап Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін еврейлердің ("Ишув") Палестинаға көшіп кетуіне теріс қарады. Бір себебі, яһудилердің көпшілігі шетелдік азаматтықты иеленді, бұл империяның олармен қарым-қатынас жасау және Осман заңдарын қолдану қабілетін шектеді. Оттамандықтардың еврейлер иммиграциясын тоқтату үшін қолданылған шаралардың бірі - қуу, депортация, тұтқындау, оттамандық азаматтығынан бас тарту болды. Олардың арасында Дәуіт Бен-Гурион мен Ицхак Бен-Цви де болды. Екінші Алияның сионисттік қозғалыстың жүзеге асырылуы деген ой көшіп келушілердің бастан кешкен қиындықтарын ескермейді. Осыған байланысты еврей эмигранттарының басым көпшілігі Америка Құрама Штаттарына көшіп барды, онда экономикалық мүмкіндіктер әлдеқайда көп болды. 1907-1914 жылдар аралығында Эллис аралы арқылы 1,5 миллионға жуық еврейлер өтті, ал Палестинаға 20 мыңға жуық адам көшіп келді. Бен-Гурионның өмірбаянын жазғандардың бірі Бен-Гурион сияқты бірнеше жүз ғана идеалист болған, олардың саны сол кезде Палестинада тұратын Темплерлердің жартысынан аз болды.
Мәдениет
Екінші Алия еврей тілінің қайта жаңғыруы және оны Израильдегі еврейлер үшін стандартты тіл ретінде орнатумен байланысты. Елиезер Бен-Ехуда алғашқы еврей сөздігін жасауға үлес қосты. Ол бірінші Алияда көшіп келген болса да, оның еңбегі екінші Алияда жемісті болды. Яаков Бен Дов еврей тілінде жұмыс істеген алғашқы режиссер болды. Екінші Алия сонымен қатар Израильдегі алғашқы еврей орта мектебін, Тель-Авивтегі Герцлия еврей орта мектебін құрды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Палестинадағы 40 000-нан астам яһуди Ресей азаматтығын иеленген.
Қорғау
Екінші Алия қауіпсіздік ұйымы ХаШомерді құрды, ол болашақтағы еврей қорғаныс ұйымдары, мысалы Хагана үшін прецедент болды.
Білім
Жаңа еврей қонысы тілдік және мәдени тәуелсіздікке қол жеткізді. Еврей қоныстарының кеңейуі білім беру жүйесінің дамуына және оқу бағдарламаларының өзгеруіне әкелді. Жаңа білім беру мекемелері құрылды, балабақшадан бастап мұғалімдер семинариясына дейін, Дэвид Йеллин мұғалімдер колледжі, 1909 жылы Яффада Ховевеи Сион құрған қыздар үшін еврей мектебі және Хайфадағы Реали мектебі. Жаңа мекемелердің кейбіреулеріне "Кол Исраил Шаверим" және "Езра" қоғамдары қолдау көрсетті. Еврей білім беруі мен ұлттық құндылықтарға тәрбиелеу де Ахад Хаам мен Ховевей Сионның ықпалымен дамыды. "Тіл соғысының" соңында Технионда неміс тілінде оқыту туралы шешімнен кейін оқыту тілі туралы пікірталас еврей тілі күнделікті сөйлеу тілі ретінде, сондай-ақ академиялық тіл ретінде жеңіске жетті. Нәтижесінде ұлттық сионисттік құндылықтарға ие қоғамдық комитеттің қамқорлығымен еврей білім беру желісі пайда болды. Еврей тілі үшін күресте "Еврей одағы" құрылды, оның негізін қалаушылар Исраил жерінде еврей тілінің "табиғилығы" қағидасын және оның "қайта жаңғыру" қажеттілігін қорғады.