Жұртты қоныс аударулар мен еврейлердің тарихи күшті көші-қоны: кезеңдер мен тізім.
Expulsions and exoduses of Jews
Жұдайылардың тарихи қоныс аударулары: қуғын-сүргін, босқындар толқындары, Ассирияның жаулап алуы (б.з.д. 733 ж.). Еврей халқының көші-қоны туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұл мақалада еврейлерге қатысты болған қуғын-сүргін, босқындар дағдарысы және басқа да түрдегі көші-қондардың тізімі мен уақыт жобасы келтірілген.
List and timeline of mass departure of Jews, forced or otherwise
This article lists expulsions, refugee crises and other forms of displacement that have affected Jews.
Уақыт шкаласы
Келесі тізімде еврейлерді қуғынға салу оқиғалары мен көптеген еврей босқындарына себеп болған жағдайлар келтірілген.
The following is a list of Jewish expulsions and events that prompted significant streams of Jewish refugees.
Ассирия тұтқыны
733/2 б.з.д. Тиглат Пилесер III, Жаңа Ассирия империясының патшасы, Солтүстік Израиль патшалығын талқандап, Ғилаадтағы Рубен, Гад және Манассе тайпаларының жерін аннексиялады. Осы тайпалардың халқы тұтқындалып, Хабур өзені маңындағы Хала, Хабор, Хара және Гозан аймақтарына қоныстандырылды. Тиглат Пилесер Нафтали аймағын және Ефремнің Жаноах қаласын да басып алды. Нафтали халқы Ассирияға жер аударылды. 722 ж.б.д. 722 ж.б.д., Солтүстік Израиль патшалығының астанасы Самария Саргон II тарапынан басып алынды, ол израильдіктерді Хала, Хабор, Гозан және Мидия қалаларына қоныстандырды. Саргон бұл қаланың басып алынуын былай деп жазды: «Самарияға қарадым, оны басып алдым; онда тұрған 27 280 адамды Ассирияға әкеп кеттім». Солтүстік тайпаларының бір бөлігі аман қалды, ал көптеген адамдар оңтүстікке, Иерусалимге қашып кеткен деген болжам бар.
733/2 BCE Tiglath Pileser III, King of the Neo Assyrian Empire, sacked the northern Kingdom of Israel and annexed the territory of the tribes of Reuben, Gad and Manasseh in Gilead. People from these tribes were taken captive and resettled in the region of the Khabur River, in Halah, Habor, Hara and Gozan Tiglath Pileser also captured the territory of Naphtali and the city of Janoah in Ephraim, and an Assyrian governor was placed over the region of Naphtali. According to , the population of Naphtali was deported to Assyria. 722 BCE In 722 BCE, Samaria, the capital city of the northern Kingdom of Israel, was taken by Sargon II, who resettled the Israelites in Halah, Habor, Gozan and in the cities of Media Sargon recorded the capture of that city thus: "Samaria I looked at, I captured; 27,280 men who dwelt in it I carried away" into Assyria. Some people of the northern tribes were spared, and it has been suggested that many also fled south to Jerusalem.
Бабыл тұтқыны
597 ж.б.д. 598 ж.б.д., Жаңа Бабыл империясының патшасы Набуходоносор II Оңтүстік Яһуда патшалығының астанасы болған Иерусалимді қоршауға алды. Қала үш айлық қоршаудан кейін түсті, ал жаңа патша Ехония (8 немесе 18 жаста), оның сарайы, басқа да көрнекті азаматтар (оның ішінде Езекиел пайғамбар) және шеберлер Бабылға жер аударылды. Еходайдың інісі Седекиях оның орнына патша тағайындалды. 587/6 ж.б.д. Седекиях Бабыл үкіметіне қарсы көтерілгенде, Набуходоносор Яһудаға шабуыл жасап жауап берді (Патшалар 25:1). 589 ж.б.д. желтоқсан айында Набуходоносор Иерусалимді тағы да қоршауға алды. Қоршау кезінде көптеген яһудилер Мағұб, Аммон, Едом және басқа елдерге пана іздеп қашты. Қала отыз айлық қоршаудан кейін түсті, ал Бабыл генералы Набузар-Адан оны толыққанды қирату үшін жіберілді. Қала тоналып, Сүлейменнің ғибадатханасы қиратылды. Элиталық топтың көп бөлігі Бабылға тұтқынға алынды. Қала қиратылды. Тек аз ғана адамдарға жерді күтіп-бағу үшін қалуға рұқсат берілді (Еремия 52:16). 537 ж.б.д. Ахеменид Персия империясын құрған патша Кир яһудилерге Яһудаға оралып, ғибадатхананы қайта жаңартуға рұқсат берді.
597 BCE In 598 BCE, Nebuchadnezzar II of the Neo Babylonian Empire besieged Jerusalem, then capital of the southern Kingdom of Judah. The city fell after a three month siege, and the new king Jeconiah, who was either 8 or 18, his court and other prominent citizens (including the prophet Ezekiel) and craftsmen, were deported to Babylon. Jehoiakim's uncle Zedekiah was appointed king in his place. 587/6 BCE When Zedekiah revolted against Babylonian rule, Nebuchadnezzar responded by invading Judah (Kings 25:1 (HE)). In December 589 BCE, Nebuchadnezzar began another siege of Jerusalem. During the siege, many Jews fled to surrounding Moab, Ammon, Edom and other countries to seek refuge. The city eventually fell after a thirty month siege, and the Babylonian general Nebuzaradan was sent to complete its destruction. The city was plundered, and Solomon's Temple was destroyed. Most of the members of the elite class were taken into captivity in Babylon. The city was razed. Only a few people were permitted to remain and tend to the land (Jeremiah 52:16 (HE)). : In 537 BCE Cyrus the Great, the founding king of the Achaemenid Persian Empire, allowed the Jews to return to Judah and rebuild the Temple.
5001 б.з.д.
139 б.з.д. Римдіктер арасында белсенді дін тарату әрекеттеріне байланысты айыпталып, Рим қаласынан қуылды.
139 BCE Expulsion from the city of Rome under the accusation of aggressive proselytizing among the Romans.
1599 жылы
19 жылы император Тиберий мысырлық дінді ұстанатындармен бірге Рим қаласынан қуылды. 38 жылы Египеттегі Александрия қаласындағы еврейлердің бірінен Аул Авилий Флаккустың қоздырысымен қуылды. 41–53 жылдары Клавдий еврейлерді Римнен қуды. 73 жылы Еврейлердің бірінші еврей-рим соғысындағы жеңілісі көптеген еврейлердің тұтқынға түсіп, құлдыққа салуына немесе босқындарға айналуына әкелді. 119 жылы Кипр, Кирине және Александриядағы ірі еврей қауымдары Кит соғысында Римге қарсы жеңіліске ұшырағаннан кейін құрылыстан түгелдей жойылды. Бұл оқиға Левант және Солтүстік Африкада үлкен демографиялық өзгерістерге себеп болды. Кесариялық Евсевийдің айтуынша, осы зорлық-зомбылықтың салдарынан Ливия халқы соншалық азайды, бірнеше жылдан кейін император Адриан осы жердегі қоныстануды сақтап қалу үшін жаңа колониялар құруға мәжбүр болды. 415 жылы Александриялық Әулие Кириллдің басшылығымен еврейлер Александриядан қуылды. 418 жылы еврейлер Меноркадан қуылды немесе олардан дінін өзгерту талап етілді.
19 CE Expulsion from the city of Rome by Emperor Tiberius together with practitioners of the Egyptian religion. 38 CE Jews were expelled from one of their quarters in the city of Alexandria, in Egypt, under the instigation of Aulus Avilius Flaccus. 41–53 CE Claudius' expulsion of Jews from Rome. 73 CE The Jewish defeat in the First Jewish–Roman War led to many Jews being taken prisoner and enslaved or becoming refugees. 119 Large Jewish communities of Cyprus, Cyrene and Alexandria obliterated after the Jewish defeat in Kitos War against Rome. This event caused a major demographic shift in the Levant and North Africa. According to Eusebius of Caesarea the outbreak of violence left Libya depopulated to such an extent that a few years later new colonies had to be established there by the emperor Hadrian just to maintain the viability of continued settlement. 415 Jews expelled from Alexandria under the leadership of Saint Cyril of Alexandria. 418 Jews expelled from Minorca or asked to convert.
VI-X ғасырлар
612 жылы вестготтар патшасы Сисибут өзінің немесе балаларының және қызметшілерінің христиан дініне өтуден бір жылдан астам уақыт бойы бас тартқан әрбір яһудиді елден қуу және мүлкінен айыру туралы бұйрық шығарды. 629 жылы яһудилердің Византияға қарсы көтерілісінен кейін Галилеядағы барлық яһуди халқы өлтірілді немесе қуылды. 7 ғасырда Мұхаммед екі еврей тайпасын: Бану Кайнука және Бану Надирді Мединадан қуды. Бану Курайза тайпасы қырғынға ұшырады, ал Хайбардағы еврей елді мекені тоналды.
612 Visigothic king Sisebut mandated that every Jew who would refuse for over a year to have himself or his children and servants baptized would be banished from the country and deprived of his possessions. 629 The entire Jewish population of Galilee massacred or expelled, following the Jewish rebellion against Byzantium. 7th century Muhammad expelled two Jewish tribes: the Banu Qaynuqa and Banu Nadir from Medina. The Banu Qurayza tribe was slaughtered and the Jewish settlement of Khaybar was ransacked.
XIV ғасыр
1360 жылы Венгрияның Людовик I-і Венгриядан 1360 яһудиді қуғынға салды. 1392 жылы Швейцарияның Берн қаласынан яһудилер қуылды. 1408 және 1427 жылдар аралығында еврейлер қайтадан қалада тұрғанмен, Бернде кейіннен пайда болған еврейлердің арасында көбінесе дәрігерлер мен мал сатушылар болды.
1360 Jews expelled from Hungary by Louis I of Hungary. 1392 Jews expelled from Bern, Switzerland. Although between 1408 and 1427 Jews were again residing in the city, the only Jews to appear in Bern subsequently were transients, chiefly physicians and cattle dealers.
15 ғасыр
1420–1421 жылдары Герцог Альберт V Австриядағы барлық еврейлерді түрмеге қамауға және христиан дініне мәжбүрлеп көшіруге бұйырады. Кейбіреулері дін ауыстырып, ал қалғандары елден кетеді. 1421 жылы австриялық билік еврейлерді қайтадан тұтқындап, елден қуады және еврейлерге Вена қаласына кіруге тыйым салады. 1442 жылы еврейлер Жоғарғы Бавариядан тағы да қуылды. 1478 жылы еврейлер Пассаудан қуылды. 1491 жылы Равенна еврейлері қуылды, синагогалар қиратылды. 1492 жылы Фердинанд II және Изабелла I Кастилия мен Арагоннан еврейлерді қуғынмен шығару туралы жалпы жарлық шығарды (шамамен 200 000 адам) және Сицилиядан (1493, шамамен 37 000 адам). 1495 жылы Франция королі Карл VIII Неаполь Корольдігін басып алып, испаннан келген босқындардың көпшілігі болған еврейлерге қарсы жаңа қуғын-сүргін бастады. 1496 жылы еврейлер Португалиядан қуылды. Рим императоры Максимилиан I Штирия және Винер-Нойштадттан барлық еврейлерді қуғынмен шығару туралы жарлық шығарды. 1498 жылы еврейлер Наваррадан қуылды. 1499 жылы еврейлер Нюрнбергтен қуылды.
1420–1421 Duke Albert V orders the imprisonment and forcible conversion to Christianity of all Jews in Austria. Some convert and others leave the country. In 1421 Austrian authorities again arrest and expel Jews and Jews are banned from the capital Vienna. 1442 Jews again expelled from Upper Bavaria. 1478 Jews expelled from Passau. 1491 Jews of Ravenna expelled, synagogues destroyed. 1492 Ferdinand II and Isabella I issued the Alhambra decree, General Edict on the Expulsion of the Jews from Castile and Aragon (approx. 200,000) and from Sicily (1493, approx. 37,000). 1495 Charles VIII of France occupies Kingdom of Naples, bringing new persecution against Jews, many of whom were refugees from Spain. 1496 Jews expelled from Portugal. Maximilian I, Holy Roman Emperor, issues a decree expelling all Jews from Styria and Wiener Neustadt. 1498 Jews expelled from Navarre. 1499 Jews expelled from Nuremberg.
XVI ғасыр
1510 ж. Неаполь қаласынан яһудилер қуылды.
1510 Jews expelled from Naples.</ref>
1515 ж. Дубровник қаласынан яһудилер қуылды. Дәрігерлерге және қысқа мерзімге келген саудагерлерге ерекшеліктер жасалды. 1519 ж. Регенсбург қаласынан яһудилер қуылды. 1526 ж. Осман империясына Мажарстан патшалығының жеңілісінен кейін еврейлер Пресбургтен (Братислава) қуылды. 1551 ж. Бавария герцогтігінен барлық қалған яһудилер қуылды. Баварияда еврейлердің қоныстануы 17 ғасырдың соңына дейін тоқтатылды, сол кезде Венадан келген босқындар Сюльцбахта шағын қауым құрды. 1569 ж. Папа Пий V Анкона мен Римнен басқа, папалық мемлекеттерден яһудилерді қуды. 1593 ж. Папа Клемент VIII Рим, Авиньон және Анконадан басқа барлық папалық мемлекеттерде тұратын яһудилерді қуды. Медичи әулеті бұл аймақты сауда орталығына айналдыруды көздеп, яһудилерді Тоскананың басты порты Легорнға қоныстануға шақырды, онда оларға толық діни бостандық және азаматтық құқықтар берілді. 1597 ж. Милан қаласынан тоғыз жүз яһуди қуылды.
1515 Jews expelled from Dubrovnik. Exceptions are made for physicians and for short stays of merchants. 1519 Jews expelled from Regensburg. 1526 Jews expelled from Pressburg (Bratislava) in the wake of the defeat of the Kingdom of Hungary by the Ottoman Empire. 1551 All remaining Jews expelled from the duchy of Bavaria. Jewish settlement in Bavaria ceased until toward the end of the 17th century, when a small community was founded in Sulzbach by refugees from Vienna. 1569 Pope Pius V expels Jews from the papal states, except for Ancona and Rome. 1593 Pope Clement VIII expels Jews living in all the papal states, except Rome, Avignon and Ancona. Jews are invited to settle in Leghorn, the main port of Tuscany, where they are granted full religious liberty and civil rights, by the Medici family, who want to develop the region into a center of commerce. 1597 Nine hundred Jews expelled from Milan.
17 ғасыр
1614 жылы Феттмилх көтерілісі: Яһудилер Юденгасса тоналып, содан кейін Киелі Рим империясының Франкфурт қаласынан қуылды. 1654 жылы Бразилиядағы Ресифе голланд колониясының португалдарға түсуі еврейлердің Жаңа Амстердамға келуіне әкеп соқты, бұл Солтүстік Америкаға қашқан еврейлердің алғашқы тобы болды. 1669–1670 жылдары Киелі Рим императоры Леопольд I еврейлерді Венадан қуды, содан кейін Австрия мұрагерлік жерлеріне қоныстануға тыйым салынды. Антер-Вердтегі бұрынғы еврей геттосы императордың құрметіне Леопольдштадт деп аталды, ал тәркіленген үйлер мен жерлер католик азаматтарына берілді. 1679–1680 жылдары Йемендегі еврейлер өз қалалары мен ауылдарынан қуылды және Мауза жер аударылуы деп белгілі шөл даласына жіберілді. 1683 жылы Людовик XIV-нің "Қара кодекс" декретімен француз колониялық империясының Кариб теңізіндегі аумақтарынан еврейлер қуылды.
1614 Fettmilch Uprising: Jews are expelled from Frankfurt, Holy Roman Empire, following the plundering of the Judengasse. 1654The fall of the Dutch colony of Recife in Brazil to the Portuguese prompted the Jewish arrival in New Amsterdam, the first group of Jews to flee to North America. 1669–1670 Jews expelled from Vienna by Leopold I, Holy Roman Emperor and subsequently forbidden to settle in the Austrian Hereditary Lands. The former Jewish ghetto on the Unterer Werd was renamed Leopoldstadt in honour of the emperor and the expropriated houses and land given to Catholic citizens. 1679–1680 Jews throughout Yemen expelled from their towns and villages and sent to a desert place, in what is known as the Mawza Exile. 1683 Jews expelled from the French Colonial Empire's Caribbean territories by Louis XIV's decree in the Code Noir.
18 ғасыр
1701-1714 ж. Испания мұрагерлік соғысы. Соғыстан кейін австриялық яһудилер Бавариядан қуылды, бірақ кейбіреулері Мюнхенде тұру құқығын алуға үміттенді. 1744-1790 жылдар аралығында Фридрих II, Иосиф II және Мария Терезаның реформалары нәтижесінде көптеген кедей неміс және австриялық еврейлер шығысқа қарай қоныс аударды. 1791 жылы Ресей императрицасы Ұлы Екатерина еврейлерді империяның батыс бөлігімен шектеліп, қоныстандыру аймағын (Pale of Settlement) құрды, олар депортация арқылы осы аймаққа көшірілді. 19 ғасырдың соңына қарай, осы қоныстандыру аймағында төрт миллионнан астам еврей өмір сүрді.
1701–1714 War of the Spanish Succession. After the war, Jews of Austrian origin were expelled from Bavaria, but some were able to acquire the right to reside in Munich. 1744–1790s The reforms of Frederick II, Joseph II and Maria Theresa sent masses of impoverished German and Austrian Jews east. 1791 The tzarina of Russia Catherine the Great institutes the Pale of Settlement, restricting Jews to the western parts of the empire by means of deportation. By the late 19th century, over four million Jews would live in the Pale.
19 ғасыр
1862 жылы Теннесси, Миссисипи, Кентукки штаттарындағы еврейлер Улисс С. Гранттың №11 жалпы бұйрығымен қуылды. 1880-1910 жылдары Ресей империясындағы погромалар: шамамен 2,5 миллион еврей Шығыс Еуропадан, көбінесе АҚШ-қа эмиграциялады.
1862 Tennessee, Mississippi, Kentucky Jews expelled by Ulysses S. Grant by General Order No. 11. 1880–1910s Pogroms in the Russian Empire: around 2.5 million Jews emigrated from eastern Europe, mostly to the United States.
21 ғасыр
2003 Ливиядан соңғы еврей кетіп қалды. 2010 Сомалидегі соңғы екі евреймен байланыс үзілді. 2021 Ауғанстаннан соңғы еврейлер кетті. 2021 Йемендегі еврей халқы 18-ден 6-ға дейін азайды, кейіннен бір адам қалды.
2003Last Jew left Libya. 2010Contact with last two Jews in Somalia was lost. 2021Last Jews left Afghanistan. 2021The Jewish population of Yemen decreases from 18 to six, and then finally to only one.