Кіріспе

Израиль азаматтары және ұлттықтары – қазіргі Израиль мемлекетінің көпұлтты халқы. Израильдіктер (יִשְׂרְאֵלִים‎; إسرائيليين) – Израиль мемлекетінің азаматтары және ұлттықтары. Елдің халқы негізінен яһудилер мен арабтардан тұрады, олардың үлесі ұлттық санда тиісінше 75 пайыз және 20 пайызды құрайды; одан кейін 5 пайызды құрайтын басқа этникалық және діни азшылықтар келеді. Алғашқы израильдік мәдениеті көбінесе 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Еуропадан, Батыс Азиядан және Солтүстік Африкадан Ұлыбританиялық Палестинаға алия жасаған еврей диаспорасының қауымдастықтарымен қалыптасты. Кейіннен Эфиопиядан, бұрынғы Кеңес Одағы мемлекеттерінен және Америкадан келген еврейлердің көші-қоны Израиль қоғамына жаңа мәдени элементтерді енгізіп, қазіргі израильдік мәдениетке зор әсер етті. 1948 жылы Израиль тәуелсіздік алғаннан бері израильдіктер мен израильдік текті адамдардың диаспорасы кеңінен тараған, ол негізінен еврей диаспорасымен, сондай-ақ басқа этникалық және діни топтармен үлкен байланысты; шамамен Израиль халқының 10 пайызы шетелде, әсіресе Ресейде (Мәскеуде Израильден тыс ең ірі израильдік қауымдастығы орналасқан), Үндістанда, Канадада, Ұлыбританияда, АҚШ-та және Еуропаның барлық аймақтарында тұрады.

Халық саны

2013 жылы Израиль халқының саны 8 миллионға жетті, оның ішінде Израильдің азаматтық үкіметі 75,3% -ын еврейлер, 20,7% -ын еврей емес арабтар және 4,0% -ын басқалар деп тіркеді. Израильдің ресми санағына оккупацияланған аумақтардағы (Израильдің "даулы" деп атаған) израильдік қоныстанушылар да кіреді. Израильдің оккупацияланған Батыс Жағалауында 280 000 израильдік қоныстанушы тұрады.

Еврейлердің 70,3% -ы Израильде туған (сабралар), олардың көпшілігі елдегі отбасының екінші немесе үшінші буынынан шыққан, ал қалғаны – еврей иммигранттары. Еврей иммигранттарының 20,5% -ы Еуропа мен Америкадан, ал 9,2% -ы Азия, Африка және Таяу Шығыс елдерінен келген. Израильдің ресми Орталық Статистика бюросының еврей халқының санына, көбінесе КСРО-дан келген иммигранттардың ұрпақтары, «басқалар» немесе олардың жақын туыстары ретінде тіркелген израильдік азаматтар кірмейді. Олар еврейлер мен арабтар емес деп есептеледі, Израиль халқының шамамен 3,5% -ын (350 000) құрайды және «Қайтару заңы» бойынша Израиль азаматтығына құқылы. Израильдің ресми тілі – иврит, ол үкімет тілі болып табылады және халықтың көпшілігі осы тілде сөйлейді. Араб тілінде араб азшылығы мен Мизрахи еврей қауымының кейбір өкілдері сөйлейді. Ағылшын тілі мектептерде оқытылады және халықтың көпшілігі оны екінші тіл ретінде біледі. Израильде орыс, идиш, испан, ладино, амхар, армян, румын және француз тілдері де қолданылады. Соңғы онжылдықтарда 650 000 мен 1 300 000 аралығындағы израильдіктер эмиграция жасады, бұл құбылыс иврит тілінде «йерида» («төмендеу», «алияға» – «көтерілуге» қарама-қарсы) деп аталады. Эмигранттардың кетуіне әртүрлі себептер бар, бірақ көбінесе экономикалық және саяси факторлардың жиынтығы себеп болады.

Яһудилер

Израильде туған яһудилердің көпшілігі ашкенази, мизрахи, сефарди, эфиопиялық және басқа да еврей этникалық топтарының ұрпақтары болып табылады. Тарихи түрде үлкен мизрахи халқының болуы және ондаған жылдар бойы этникалық араласудың нәтижесінде, Израильдің қазіргі еврей халқының 50% - ден астамы кем дегенде жартылай мизрахи тегінен шыққан. CBS 2010 жылғы мәліметтер бойынша ізраилдік яһудилердің әкесінің туған елінің статистикасы төмендегідей:

Туған жер Сырттан келген Израильде туған Барлығы % Барлығы
1 610 900 4 124 400 5 753 300 100.0%
Азия 201 000 494 200 695 200 12.0%
Түркия 25 700 52 500 78 100 1.4%
Ирак 62 600 173 300 235 800 4.1%
Йемен 28 400 111 100 139 500 2.4%
Иран/Ауғанстан 49 300 92 300 141 600 2.5%
Үндістан/Пәкістан 17 600 29 000 46 600 0.8%
Сирия/Ливан 10 700 25 000 35 700 0.6%
Басқа 6 700 11 300 18 000 0.3%
Африка 315 800 572 100 887 900 15.4%
Марокко 153 600 339 600 493 200 8.6%
Алжир/Тунис 43 200 91 700 134 900 2.3%
Ливия 15 800 53 500 69 400 1.2%
Мысыр 18 500 39 000 57 500 1.0%
Эфиопия 81 600 38 600 110 100 1.9%
Басқа 13 100 9 700 22 800 0.4%
Еуропа/Америка/Океания 1 094 100 829 700 1 923 800 33.4%
Кеңес Одағы 651 400 241 000 892 400 15.5%
Польша 51 300 151 000 202 300 3.5%
Румыния 88 600 125 900 214 400 3.7%
Болгария/Грекия 16 400 32 600 49 000 0.9%
Германия/Австрия 24 500 50 600 75 200 1.3%
Чехия/Словакия/Венгрия 20 000 45 000 64 900 1.1%
Франция 41 100 26 900 68 000 1.2%
Ұлыбритания 21 000 19 900 40 800 0.7%
Еуропа, басқа 27 000 29 900 56 900 1.0%
Солтүстік Америка/Океания 90 500 63 900 154 400 2.7%
Аргентина 35 500 26 100 61 600 1.1%
Латын Америкасы, басқа 26 900 17 000 43 900 0.8%
Израиль — 2 246 300 2 246 300 39.0%

Араб палестиналықтары

Мандат кезеңіндегі араб палестиналықтардың көп бөлігі 1948 жылғы қоныс аударудан кейін Израильдің шекарасында қалды және Израильдің араб тілінде сөйлейтін және мәдени тұрғыдан араб азаматтарының ең ірі тобы болып табылады. Израильдің араб азаматтарының басым көпшілігі сүннит мұсылмандары, ал 9%-ы христиан, ал 7,1%-ы друздар. 2013 жылғы мәліметтер бойынша Израильдегі араб халқының саны 1 658 000 адамды құрайды, бұл халықтың шамамен 20,7%-ы. Израильдің Орталық статистика бюросының 2010 жылғы санағына сәйкес, Израильдегі араб халқы 134 араб қаласы мен ауылында тұрады; олардың шамамен 44%-ы қалаларда, 48%-ы жергілікті кеңес мәртебесі бар ауылдарда, ал шамамен 4%-ы аймақтық кеңестің құрамындағы шағын ауылдарда тұрады. Израиль арабтарының шамамен 8,4%-ы ресми түрде аралас еврей-араб қалаларында (Шығыс Иерусалимдегі араб тұрғындары есепке алынбағанда), Хайфа, Лод, Рамле, Яффа, Тель-Авив, Акра, Ноф-Хагалил және Маалот-Таршиха қалаларында тұрады.

Негев бедуині

Араб азаматтарының арасында бедуиндер де бар. Израиль бедуиндері елдің солтүстігінде, көбінесе ауылдар мен қалаларда тұрады, ал Негевтегі бедуиндер жартылай көшпелі өмір салтын ұстанады немесе қалаларда немесе мойындалмаған бедуин елді мекендерінде тұрады. 1999 жылы Негевте 110 000 бедуин, Галилеяда 50 000 және Израильдің орталық аймағында 10 000 адам тұрды. 2013 жылғы мәліметтер бойынша, Негев бедуиндерінің саны 200 000–210 000-ға жетті.

Друздар

Сондай-ақ, 2006 жылдың соңында ізраилдік дрюздердің саны шамамен 117 500-ге жетеді деп есептеледі. Британдық Мандатты Палестинадағы барлық дрюздер Израиль мемлекеті құрылғаннан бастап Израиль азаматтарына айналды.

Марониттер

Израильде шамамен 7000 маронит христиан израильдік тұрады, олар негізінен Ғалилеяда, сондай-ақ Хайфа, Назарет және Иерусалимде өмір сүреді. Олардың көпшілігі 2000 жылы Израиль әскерлері Ливанның оңтүстігінен шыққаннан кейін Ливаннан қашқан, Израильді қолдайтын ливандық бұрынғы милиция мүшелері мен олардың отбасылары. Дегенмен, кейбіреулері Джиш сияқты жергілікті ғалилеялық қауымдастықтардан шыққан.

Коптар

Израильде 1000-ға жуық копт азаматы бар.

Арамейлер

2014 жылдың қыркүйегінде Израиль жүздеген израильдік азаматтардың христиандық этникалық "арамей" екенін мойындады. Бұл мойындау Израильдегі "Арам" арамей христиандық қорының, Израиль қорғаныс күштерінің майоры Шади Халлул Ришо және грек православие шіркеуінің әкесі Габриэль Наддаф, сондай-ақ майор Ихаб Шляян басқаратын Израильдік христиандық әскери қызметке шақыру форумының шамамен жеті жылдық қызметінен кейін болды. Арамей этникалық тобының санатына енді Израильдегі барлық шығыс сириялық христиан шіркеулері кіреді, оның ішінде маронит шіркеуі, грек православие шіркеуі, грек католик шіркеуі, сирия католик шіркеуі және сирия православие шіркеуі.

Ассириялықтар

Израильде шамамен 1000 ассириялық тұрады, көбінесе Иерусалим мен Назаретте. Ассириялықтар – ежелгі Месопотамиялықтардан тараған, арамей тілінде сөйлейтін, шығыс обрядына жататын христиан азшылығы. Иерусалимде ежелгі Сирия православиелік қасиетті Марк монастыры орналасқан. Сирия православие шіркеуінің жақтастарынан басқа, Израильде Шығыс Ассирия шіркеуінің және Халдей католик шіркеуінің жақтастары да бар.

Африкалық еврей исраилдіктер

Африкалық еврей-израильдік ұлты – Иерусалимдегі шағын діни қауымдастық, оның мүшелері өздерін Израильдің жоғалған он тайпасынан тараған деп санайды. 5000-нан астам мүшесінің көпшілігі Израильдің Димона қаласында тұрады, бірақ Арад, Мицпе Рамон және Тиберия аймақтарында да кіші топтар бар. Олардың кейбіреулері өздерін еврейлер деп есептейді, бірақ Израиль билігі оларды еврейлер ретінде мойындамайды, сондай-ақ олардың діни амалдары «қалыпты еврей дәстүрімен» үйлеспейді. Африкалық американдықтар мен олардың ұрпақтарынан құралған бұл топ 1960 жылдардың басында Чикагода құрылған, бірнеше жыл Либерияда тұрған, содан кейін Израильге көшіп келген.

Армяндықтар

Израильде шамамен 4000–10000 армян азаматы бар (армян еврейлерін есептемегенде). Олар көбінесе Иерусалимде, оның ішінде Армян кварталында, сондай-ақ Тель-Авивте, Хайфада және Яффада тұрады. Олардың діни өмірі Иерусалимдегі Армян патриархаты және Иерусалимдегі, Хайфадағы және Яффадағы шіркеулерде шоғырланған. Ескі Иерусалимдегі армяндар Израильдің жеке куәліктеріне ие болғанымен, ресми түрде Иордания паспортын ұстап тұрады.

Ақ түстілер

Сонымен қатар, көптеген иммигранттар бұрынғы Кеңес Одағынан келген, славян емес этностық топтарға жатады, мысалы, татарлар, армяндар және грузиндер.

Шеркестер

Израильде бірнеше мың шайқас (черкес) тұрады, олар негізінен Кфар-Кама (2 000) және Рейхание (1 000) ауылдарында қоныстанған. Бұл екі ауыл Голан биіктіктері маңындағы шайқас ауылдарының ірі тобының бір бөлігі болған. Израильдегі шайқастар, друздар сияқты, ерекше мәртебеге ие. Ер шайқастар (олардың басшысының өтінішімен) әскери қызметке тартылады, ал әйелдер тартылмайды.

Шығыс еуропалықтар

Бұрынғы Кеңес Одағынан келген еврей емес иммигранттардың көпшілігі – Zera Yisrael (еврей тегінен тарағандар), олар ресейліктер, украиндықтар, молдавандықтар және белорустар. Олар кем дегенде бір еврей әжесі немесе атасы болғандықтан, немесе мұндай адама дейін үйленгендіктен Израильге көшіп келуге құқылы болды. Сонымен қатар, 1970-ші және 1980-ші жылдары бұрынғы Кеңес Одағында оқуға барған Израильдің араб азаматтарына үйленген, негізінен орыс және украин ұлтының әйелдерінен тұратын, бұрынғы кеңестік азаматтардың да бір бөлігі Израильге көшіп келді. Израиль азаматтарының арасында славяндық текті адамдардың жалпы саны шамамен 300 000-ға жуық.

Финдер

Израильдегі финдердің көпшілігі фин еврейлері немесе олардың ұрпақтары болғанымен, шағын топ фин христиандары 1940 жылдары мемлекет тәуелсіздік алғанға дейін Израильге көшіп келді және содан бері азаматтық алды. Бастапқы фин қоныс аударушылары көбінесе басқа израильдік қауымдармен араласып, нәтижесінде олардың саны өте аз болып қала берді. 1971 жылы Иерусалимге жақын "Яд ХаШмона" деп аталатын мошав, яғни "Сегіздің естелігі" деген мағынаны білдіретін, фин христиан израильдіктерінің тобы құрды. Бірақ қазіргі таңда мүшелерінің көп бөлігі израильдіктер және негізінен иврит тілінде сөйлейді.

Самариялықтар

Самариялықтар – Левант аймағының этно-діндік тобы. Тектік жағынан, олар Вавилон тұтқындығының басталуынан бастап Бірмезгілдік дәуірінің басына дейін ежелгі Самариямен байланысы бар Израиль халқының тұрғындарынан тараған. 2007 жылы жасалған халық санын есептеулер бойынша, 712 самариялықтың жартысы Израильдегі Холон қаласында, ал жартысы Батыс жағалаудағы Геризим тауында тұрады. Холон қауымы Израиль азаматтығын алған, ал Геризим қауымы Израильдің бақылауындағы анклавта (Кирият Луза) тұрады және Израиль-Палестинаның екі азаматтығына ие.

Вьетнамдық

Израильдегі вьетнамдықтардың саны шамамен 200–400-ге жетеді. Олардың көп бөлігі 1976-1979 жылдары Израиль премьер-министрі Менахем Бегин оларға саяси пана берген соң Израильге келді.

Израиль диаспорасы

Жылдар бойы Израильден эмиграциялаған израильдіктердің көпшілігі АҚШ, Канада және Ұлыбританияға қоныс аударды. Қазіргі есептер бойынша, 330 000 туған израильдік, оның ішінде 230 000 еврей шетелде тұрып жатыр, тіпті одан да көп болуы мүмкін. Израильге көшіп келген, бірақ кейін өз елдеріне оралған немесе басқа елдерге кеткендердің санын анықтау қиын. Ұзақ жылдар бойы Израильден эмиграциялағандар туралы нақты мәліметтер болмады. "Израиль диаспорасы" атты зерттемесінде социолог Стивен Дж. Голд еврейлердің эмиграциясын есептеу күрделі мәселе екенін айтады: "Сионизм – еврей мемлекетінің негізінде жатқан идеология, әлемдегі еврейлердің отанына қайтуын қажет етеді. Сондықтан, кері процесс – израильдіктердің еврей мемлекетін тастап, басқа жерде тұруы – идеологиялық және демографиялық қиындықтар тудырады". Израильдіктердің Израильден эмиграциялауының басты себептері: Израильдің қауіпсіздік мәселелері, экономикалық қиындықтар, экономикалық жағдайлар, Израиль үкіметіне наразылық, сондай-ақ израильдіктердің өмірінде діннің тым үлкен рөл атқаруы.

Америка Құрама Штаттары

Израиль мемлекеті жарияланғаннан бастап бүгінгі күнге дейін көптеген израильдіктер Америка Құрама Штаттарына көшіп келді. Бүгінде олардың ұрпақтары американдық-израильдіктер деп аталады. 2000 жылғы АҚШ халық санағы мәліметтері бойынша 106 839 америкалық Израиль азаматтығын да алып жүр, бірақ израиль тегінен шыққан американдықтардың саны шамамен жарты миллионға жетеді.

Ресей

Мәскеуде әлемдегі ең ірі ізраильдік экспаттар қауымдастығы бар, 2014 жылғы мәліметтер бойынша қалада 80 000 ізраиль азаматы тұрады, олардың басым көпшілігі орыс тілінде сөйлейді. Қауымдастық үшін көптеген ізраильдік мәдени шаралары өткізіледі, сондай-ақ олардың көпшілігі жылдың бір бөлігін Израильде өткізеді. (Израильдік қауымдастықтың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін Израильдің мәдени орталықтары Мәскеу, Санкт-Петербург, Новосибирск және Екатеринбург қалаларында орналасқан.)

Канада

Израиль мемлекеті жарияланғаннан бастап бүгінгі күнге дейін көптеген израильдіктер Канадаға көшіп келді. Бүгінде осы адамдардың ұрпақтары израиль канадалықтары деп белгілі. Канаданың 2006 жылғы халық санауы бойынша, 2006 жылы Канадада 21 320 израильдік тұрған.

Ұлыбритания

Көптеген израильдіктер Израиль мемлекеті жарияланғаннан бастап және одан кейін де Ұлыбританияға көшіп келді. Бүгінде осы адамдардың ұрпақтары израильдік британдықтар деп танылады. Ұлыбританияның 2001 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша, 2001 жылы Ұлыбританияда 11 892 израильдік тұрды. Олардың көп бөлігі Лондон қаласында өмір сүреді.

2013 жылғы Жоғарғы соттың азаматтығына қатысты шешімі

2013 жылы Израиль Жоғарғы Сотының үш судьядан тұратын алқасы, Сот төрағасы Ашер Грунис басшылығымен, мемлекеттік куәліктерде азаматтардың дінінен гөрі "израильдік" ұлты көрсетілуін талап ететін шағымды қабылдамады. Өз пікірінде Грунис сотқа жаңа этникалық топтар немесе ұлттық сана категорияларын анықтау құқығы берілмегенін мәлімдеді. Соттың бұл шешімі 1948 жылы Израиль мемлекеті құрылғанда еврей ретінде танылудан бас тартып, өзін "иврит" деп жариялаған Уззи Орнанның өтінішіне жауап ретінде қабылданды. Бұл кезде Израиль билігі оған рұқсат берген. Бірақ 2000 жылы Орнан өзінің ұлтын "израильдік" деп тіркеуді қалады. Ішкі істер министрлігі оған рұқсат бермеді, соның салдарынан Орнан сотқа шағымдануға мәжбүр болды. 2007 жылы Орнанның процесіне бұрынғы министр Шуламит Алони және басқа да белсенділер қосылды. Сот шешімінде судья Ханан Мелцер Израильдің қазіргі таңда "азаматтық пен ұлттық сананы жеке қарастыратынын" атап көрсетті.

Тарих

"Израильдіктер" термині еврей тайпаларының мүшелеріне және Темір дәуіріндегі еврейлердің Киелі кітаптарынан және Киелі кітапқа жатпайтын тарихи және археологиялық дереккөздерден белгілі саяси бірлестіктеріне қатысты. Ал "Израильдік" деген сөз қазіргі Израиль мемлекетінің азаматтарын, яғни яһудилерді, арабтарды немесе басқа ұлт өкілдерін білдіреді. Қазіргі Израиль мемлекеті Еврейлердің Киелі кітабында және тарихи дереккөздерде кездесетін ежелгі Израиль патшалығының Темір дәуіріндегі атауын қайта жаңғыртты. Киелі кітапта "Израильдің балалары" арасындағы рулық билік кезеңі, он екі ізраилдік руды біріктіретін Израиль патшалығы, Дәуіт қаласы (Иерусалим) деп аталатын ортақ астанасы және солтүстік рулардың тәуелсіз Израиль патшалығын құру үшін бөлініп кеткен кезеңі, ал оңтүстік рулар Яһуда патшалығының бір бөлігі болған кезеңі айқындалған. Археологиялық зерттеулер Киелі кітаптағы оқиғамен толыққандай сәйкес келмейді. Киелі кітаптағы мәліметтерге сәйкес, Біріккен монархия бұрын орталықтандырылмаған ізраилдік тайпалар конфедерациясын басқару үшін монархияны енгізуді қолдаған кең халықтық пікір қалыптасқан кезде құрылды. Филістіндер мен көрші тайпалардың күшейген қысымы ізраилдіктерді біртұтас мемлекет құруға мәжбүрледі делінеді. Солтүстік Израиль патшалығы б.з.д. 720 жылы Жаңа Ассирия империясымен жойылды және халқы императорлық саясат арқылы күштеп қайта құрылды. Оңтүстік Яһуда патшалығын Жаңа Вавилон империясы (б.з.д. 586 ж.) жаулап алды, одан кейін Ахеменид империясы мұра етті, Ұлы Александр (б.з.д. 332 ж.) жаулап алды, одан кейін пайда болған эллинистік империялар билік етті, одан автономияны қайтарып алды және соңында хасмонейлер тұсында тәуелсіздік алды. 63 жылы Рим республикасы жаулап алды, Ирод әулетінің клиент патшалары билік етті және біздің заманымыздың бірінші ғасырында Рим провинциясына айналды. Еврейлердің екі көтерілісі, екіншісі 135 жылы аяқталды, Яһудеядағы еврей халқының кең ауқымда қырылуына және оңтүстік Леванттағы еврейлердің аумақтық өзін-өзі басқаруының көптеген ғасырлар бойы тоқтауына әкелді. Палестина 1516 жылдан бастап 1918 жылы британдықтар басып алғанға дейін Осман империясының құрамына кірді. Британдықтардың отаршылдық саяси шекараларды белгілеуі еврейлерге "Гистадрут" және Кнессет сияқты дербес институттарды дамытуға мүмкіндік берді. XIX ғасырдың соңынан бастап, сионистік қозғалыс еврейлерді Палестинаға көшіруге және оның жерін қалпына келтіруге шақырды, бірақ батпақтар мен шөлдердің көптігіне байланысты оның бір бөлігі қоныстанбайтын болды. Еврей иммигранттарының күрт өсуі, сондай-ақ көптеген жаңа елді мекендердің құрылуы, 1948 жылдың 14 мамырында Израиль мемлекеті болып құрылған осы жаңа институттардың жұмыс істеуі үшін маңызды болды. 1960 жылы ізраилдіктердің 25 пайызы Холокосттан аман қалғандар еді.

Мәдениет

Елдің ең ірі қалалары Хайфа, Тель-Авив және Иерусалим – өнер музейлерімен танымал ірі мәдени орталықтар. Көптеген қалалар мен кибуцтарда кішкентай, бірақ сапалы музейлер бар. Израиль музыкасы өте алуан түрлі, ол батыс және шығыс, діни және әлемдік музыка элементтерін үйлестіреді. Ол эклектикалық сипатқа ие және диаспорадан, сондай-ақ қазіргі заманғы мәдениеттен келген көптеген ықпалдарды қамтиды: хасидтік әндер, азия және араб эстрадасы, әсіресе йемендік әншілердің шығармалары, Израильдің хип-хоп және хэви-метал музыкасы. Көптеген көшпенділер тобының мәдени мұрасын пайдаланатын халық билері танымал. Сонымен қатар, қазіргі заманғы би өнері де қарқынды дамуда.

Дін

Израильдің Орталық статистика бюросының мәліметтері бойынша, 2014 жылдың соңында израильдіктердің 75% дін бойынша еврейлер (иудаизмді ұстанатындар), 17,5% мұсылмандар, 2% христиандар, 1,6% друздар болды, ал қалған 3,9% (көшпендерді қоса алғанда) діни жағынан жіктелмеген. Израильдік яһудилердің шамамен 12% харедимдер (ультраортодоксалды діндарлар) деп аталады; тағы 9% "діндар"; 35% өзін "дәстүрлі" санайды (иудей діни заңдарына қатаң бағынбайды); ал 43% "әлемдік көзқарастас" ("хилони" деп аталады). Әлемдік көзқарастас ізраильдіктердің 53% Құдайға сенеді. Дегенмен, израильдіктердің 78% (және барлық израильдік яһудилер) Паска (Құтқарылу) мерекесіне қатысады. Солтүстік Америкадағы яһудилерден айырмашылығы, израильдіктер өздерін иудаизмнің белгілі бір бағытына (мысалы, Реформалық немесе Консервативті иудаизм) жатқызып, оның ішіндегі дәрежесіне қарай анықтайды. Израильдегі діни өмір, Солтүстік Америкадағы яһудилердің көпшілігіне қарағанда, тек синагогалар мен діни орталықтарға ғана байланысты емес. Араб израильдіктерінің 82,6% мұсылман (оның ішінде Ахмадилер), 8,8% христиан және 8,4% друздар болды. Хайфадағы Бахаи Әлемдік орталығы, оның ішінде Әлемдік Әділет Үйі бар, бүкіл әлемнен Бахаи зияратшыларын тартады.

Тілдер

Өзінің иммигранттық сипатына байланысты Израиль әлемдегі ең көп мәдениетті және көп тілді қоғамдардың бірі болып табылады. Иврит және араб тілдері елдің ресми тілдері, ал ағылшын және орыс тілдері – ең көп таралған ресми емес тілдер. Идиш (2%) және француз (2%) тілдері де қолданылады. Ағылшын тілі кеңінен қолданылады және көптеген израильдік бизнес үшін басты тіл болып табылады. Израильдің бакалавриат емтихандарында (багрут) иврит және ағылшын тілдері курстары міндетті, ал көптеген мектептер араб, испан, неміс немесе француз тілдерінен бірін немесе бірнешеуін ұсынады. Израиль үкіметі жаңа еврей иммигранттарының Израиль қоғамына бейімделуіне көмектесу үшін «ұлпан» (жекеше – «ұлпан») деп аталатын иврит тілінің тегін интенсивті курстарын ұсынады.