Кіріспе

Вайнуиомата өзені Жаңа Зеландияның Солтүстік аралында Ремутака жотасының оңтүстігінде орналасқан Вайнуиомата аңғары арқылы оңтүстік-батысқа қарай ағады.

Атаудың шығу тегі

Wainui o Mata сөзi - wai (су), nui (үлкен), o (of) және Mata элементтерiнен құралған маори атауы, бұл әйелдiң атын бiлдiруi мүмкiн. Атаудың шығу тегі әлі де талас-тартысқа ұшыраған, бірақ жалпы қабылданған бір түсініктеме солтүстіктен келген ұрлаушы тайпалардан қашу үшін Вайнуиомата төбесінен келген және өз еркектерін сойып кеткеннен кейін өзен жағасында жылап отырған әйелдерге қатысты. Осыдан біз "су ағып жатқан беттер" немесе "көз жастары" бар, дегенмен бұл атау аңғардың солтүстік шетіндегі батпақты бетінде (бетінде) жатқан үлкен су тоғандарына немесе Уайнуи (Жар бойы) аңғарына су тасқыны әкелетін өзеннің өзіне де қатысты болуы мүмкін. оны әдетте "Уайнуи өзені" деп атайды, өйткені Уайнуиомата маңындағы қала "Уайнуи" деп бейресми аталады.

Тарих

Ең алғашқы қоныстар өзеннің айналасында орналасқан, онда ағаш фабрикалары Веллингтон аймағын қамтамасыз етті, онда 1850 және 1860 жылдары сұраныс жоғары болды. Бүгінде бұл аймақ "Ауыл" немесе "Хомдейл" деп аталады. 1879 жылы Веллингтон салық төлеушілері сумен қамтамасыз етуді кеңейту туралы дауыс берді, ал 1884 жылы Синклер аңғарында (Су құбыры аңғары) бөгет салынды және құбыр желісі Уэйнюомата аңғарының төбесі арқылы, төбе астындағы туннель арқылы және Веллингтонға дейін өтті. Бұл бөгет 1910 жылы Мортон бөгетімен ауыстырылды, ал Оронгоронго туннелі мен құбыр жолдары 1926 жылы іске асырылды. Су құбырының құрылуы телефонның пайда болуын білдірді, бірақ 1921 жылы тек екі абонент болды. Уэлингтон аймағының көп бөлігін сумен қамтамасыз ететін Wainuiomata/Ōrongorongo аулау аймағы шектеу салынған аймақ болып табылады.