Кіріспе

Royal Navy S-классты су асты кемесі, Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен HMS Safari - екінші дүниежүзілік соғыста Корольдік теңіз флоты үшін салынған S-классты су асты кемелерінің үшінші партиясы. 1942 жылы әскери қызметке қабылданған ол Жерорта теңізінде қызмет етуге тағайындалды. Соғыс кезінде Сафари 25 кемені, көбіне итальяндықтарды, бағындырды. S класты су асты кемелерінің экипажы 48 офицерден тұратын. Олардың суға секірген тереңдігі 91 метр болатын . Су бетінде жүзу үшін қайықтар екі дизельді қозғалтқышпен жұмыс істеді. Су астындағы әр пропеллер электр қозғалтқышымен қозғалады. Олар су бетінде де, су астында да қол жеткізе алады. Үстіңгі бетінде үшінші топтың қайықтары су астында және су астында болды. S класының үшінші партиясы 129AR немесе 138 типті ASDIC жүйесімен және 291 немесе 291W типті ерте ескерту радиолокаторымен жабдықталды.

Құрылыс және мансап

1940 жылы 23 қаңтарда тапсырыс берілген Сафари кемесі 1940 жылы 5 маусымда Каммелл Лэрд компаниясы арқылы Бёркенхедте суға салынды. Ол 1941 жылы 18 қарашада суға жіберілді. Кеме 1942 жылы 10 наурызда құрылысшы сарайынан шығып, 14 наурызда Корольдік флотқа тапсырылды.

Батыс Жерорта теңізі

Оқудан кейін Сафари 14 мамырда Гибралтарға кемемен бірге , 26 мамырда келгеннен кейін Сафари Альборан теңізінде алғашқы әскери патрульге шығу алдында жаттығулар өткізді. 13 маусымда ол үш эсминецпен бірге екі итальяндық жеңіл крейсердің конвойын көріп, шабуыл жасауға тырысты, бірақ олар торпеда қашықтығынан тыс болды. Төрт күннен кейін ол су асты кемесін, әрине итальяндық "Уаршчик" су асты кемесін көрді, бірақ су асты кемені шабуылдау қашықтығынан тыс болды. Сафари 23 маусымда жау кемелерін көрмегеннен кейін Гибралтарға оралды. 4 шілдеде "Сафари" өзінің екінші әскери патрулі үшін Гибралтардан кетіп, Сардинияға патрульдеуге бұйрық алды. Ол 12 шілдеде итальяндық сауда кемесін атыспен және торпедамен батты. Үш күннен кейін кеме тағы бір итальяндық сауда кемесін , , Оросей шығанағы маңында зақымдады. Сафари 24 шілдеде Гибралтарға оралды. 4 тамыздан бастап "Сафари" Мальтаны қайта жабдықтау үшін жасақталған "Педстал" операциясы кезінде қорғаныс көрсету үшін қосымша бұйрықтармен Сицилияның солтүстігінде патрульдік сапарға шықты. Екі күннен кейін ол су асты кемесін, мүмкін итальяндық "Джиада" су асты кемесін көрді, бірақ соғыс басталмас бұрын су асты кемесінің суға батып кеткенін айтты. 16 тамызда "Сафари" конвойды "Педстал" операциясы кезінде қарсыластың әуе кемелерімен жер бетінде байқалып, қарсыластың су бетіндегі әскери кемелерінің ықтимал шабуылдарын болдырмау үшін алып барды. Қайық жау әскеріне тап болмағанымен, конвой операциясы британдықтардың стратегиялық табысы болды. 14 тамызда "Сафари" әдеттегі патрульдік жұмыстарына оралды. Екі күннен кейін ол итальяндық "Джиованнина М" кемесіне оқпен зақым келтірді. Келесі күні ол Сардинияның Оросей қаласының маңында Аузония атты тағы бір итальяндық желкенді кемеге тап болып, оны батты. 18 тамызда "Сафари" итальяндық "Персео" кемесін Карбонара мысы маңында батырып жіберді, содан кейін сол күні итальяндық "Бронзо" кемесіне торпедамен шабуыл жасады, бірақ қателеспеді. Ол 24 тамызда Гибралтарға оралды.

Адриатика теңізі

Сафари 12 қыркүйекте Мальтада орналасқан 10-шы су асты флотилиясына қосылу үшін Гибралтардан кетті. Келесі аптада ол Гранд-Харбордан 26 қыркүйекте Адриатика теңізінде патрульдік сапарға шықты. 2 қазанда ол итальяндық Veglia сауда кемесіне оқпен және торпедамен зақым келтіріп, кеме жағаға шығарып, кейін толық жоғалту деп жариялады. Екі күннен кейін Сафари итальяндық сауда кемесі Валентино Коданы төрт торпедамен жіберіп алды, содан кейін негізгі зеңбірекін пайдалану үшін су үстіне шықты; жау отқа жауап бергенде және подводныйды аңдау үшін жойғыш жіберілгенде шабуыл тоқтатылуы керек болды. 5 қазанда Сафари итальяндық Eneo сауда кемесіне зақым келтіріп, оны жартастарға тастады; Кейін Eneo толық жоғалту деп жарияланды. Қазанның 8-і күні кеме үш торпедамен итальяндық Giuseppe Magluilo пароходты жібермеді. Италиялық торпедалық қайық, жақын жерде патрульдік әрекет жасап жатқан югославтық торпедалық қайық T5 кейіннен тереңдікте Сафариге шабуыл жасады, бірақ аз ғана зақым келтірді. Екі күннен кейін ол итальяндық торпедалық қайықпен бірге басқа екі кемемен бірге жүретін Гофредо Мамели пароходына шабуыл жасады, бірақ оны жібермеді. Ол торпедалық қайықтан зақымданбай құтылуға тырысты, содан кейін 14 қазанда Мальтада төртінші патрулін аяқтады. 18 қазанда "Сафари" Пантэллерия маңында жау конвойын ұстап алу туралы бұйрықпен Адриатикада тағы бір патрульге Мальтадан кетті. Алайда ол бұл конвойды көре алмады, сондықтан қайыққа Лампедуза аралының оңтүстігінде басқа конвоймен кездесуге бұйрық берілді. Конвойдегі кемелердің бірі, Титания, өткен түнде әуеден түсірілген торпедадан зақымданған және екі эсминецпен бірге конвойдан шығып кеткен. Сафари сауда кемесіне торпеда атқан, бірақ ол жібермеді; содан кейін ол нысанасына тағы бір торпеда атқан, ол жарылып, суға батып кеткен. Сафари екі күннен кейін Мальтаға оралды, төрт күндік патрульді аяқтады.

Оңтүстік Италия

3 қарашада Мальтадан шыққаннан кейін, катер Солтүстік Африкадағы одақтастардың қонуын қолдау үшін Италияның Сицилиядан солтүстікке қарай қарауылдауға тағайындалды. Патрульдік аймаққа бара жатқанда "Сафари" неміс Messerschmitt Bf 109 ұшақтарымен шабуылға ұшырады, бірақ зақымдалған жоқ. Ол 13 қарашада Тунистің Суссе қаласының шығысында итальяндық "Бисе" кемесін батты. Үш күннен кейін ол өзінің патрульдік аймағын Сирт шығанағына ауыстырғаннан кейін, Ливияның Рас-Али қаласының маңында неміс мина сығушы кемесімен бірге зәкірленген неміс көлік кемесі Ханс Арпты торпедалап, батты. Сафари 17 қарашада Рас-Алиде бекіген бірнеше баржаларға торпеда атқан, бірақ олардың су ағысы тым жай болғандықтан торпеда астынан өтіп, порттың молына тиіп, оны 1,5 км қашықтықта жойып, бес адамды өлтіріп, он бес адамды жарақаттады. Сафари сонымен қатар күні бойы торпедамен белгісіз шхунаға шабуыл жасады, бірақ қателеспеді. 18 қарашада қайық шағын кемені батырып, сол аймақтағы оқпен қону баржасына зақым келтірді. 21 қарашада ол Рас-Алидегі қону кемесіне торпеда атқан, бірақ торпеда қайтадан суға батып, төрт күн бұрын болғандай, кенеге тиді. 22 қарашада ол Рас-Султадан басқа бір десант кемесін оқтыра жарақаттады, бірақ 3 дюймдік оқ-дәрісін сарп еткеннен кейін шабуылды тоқтатуға мәжбүр болды. Қайық 24 қарашада Мальтаға оралды. Сафари 16 желтоқсанда Мальтадан кетіп, Тунистегі Хаммаметке ұшып бару туралы бұйрықпен жетінші әскери патрульді жүргізді. Екі күн бойы қарауылдағаннан кейін ол итальяндық "Евфразия С" кемесін көріп, оны Хаммамет шығанағында атыспен батты. Сафари 20 қарашада итальяндық патрульдік кемеге, Costantina қатты зақым келтірді; Costantina жағаға жабылуы керек болды және кейіннен толық жоғалту деп жарияланды. Келесі күні Сафари итальяндық магниттік мина сығушы "Розина С" кемесін атыспен батырып, кейін оны торпедамен жойған. 23 желтоқсанда "Сафари" әскери тұтқындарды түсіру, отын құю және оқ-дәрілерді толықтыру үшін Мальтаға қысқа уақытқа тоқтады. 27 желтоқсанда Тунистің Соза қаласының оңтүстігінде патрульдік сапармен жүріп, "Сафари" көлігі бензин тасымалдайтын итальяндық "Элеонора Роза" кемесін оқпен бақты. Екі күннен кейін ол Тунистегі Сфакстан оңтүстікке қарай торпедамен итальяндық "Торквато Геннари" сауда кемесін батты. Қайық 30 желтоқсанда Мальтада қарауылдауын аяқтады.

Алжир

1943 жылы 2 қаңтарда Мальтадан шыққаннан кейін Сафари 6 қаңтарда Алжирге келіп, Алжирде орналасқан 8-ші су асты флотилиясына қосылды. Ол 20 қаңтарда Италияның Неаполь қаласының маңында қарауылдауға кетті. Келесі күні британдықтардың бомбалауды шектеу аймағында болған қайыққа қателікпен Корольдік әуе күштері Викерс Веллингтон ұшағы бомба салды. 24 қаңтарда "Сафари" жаудың эсминцін шабуылдауға тырысты, бірақ кеменің сонары оны байқайды, ол оған тереңдік зарядымен шабуыл жасады. Жоқшы, бәлкім, итальяндық Lanzerotto Malocello, бұл күні шабуыл жасалғанын хабарлады, бірақ жабдықтың ақаулығынан сонар байланысын жоғалтты. Сафари 26 қаңтарда итальяндық конвойға шабуыл жасауға тырысты, бірақ төрт торпедамен кемелерді жіберіп қалды. 30 қаңтарда қайық Вибо Валентияға бара жатқан итальяндық Санта-Аниелло мен Джемма шхуналарын Италияның Скалеа мысығынан атыспен батты. 2 ақпанда Капри маңында екі итальяндық сауда кемесін байқайды және шабуылдайды; Вальсавоя торпедамен, Салеми оқпен батырылады. Сафари 8 ақпанда Алжирге оралды. 22 ақпанда "Сафари" Алжирден шығып, Сицилияның солтүстігіндегі жағажайларға барлаушы инженерлерді түсіру үшін сапарға шықты. Ерлер жерге кішкентай қайықтармен жететін. 27 ақпан мен 13 наурыз аралығында бірнеше миссия іске қосылды, миссия аяқталғаннан кейін Сафари патрульдік міндеттерді қайтадан бастады, 9 наурызда Сан-Вито мысығының маңында итальяндық Стефано М кемесін батырып, 13 -інде Алжирге оралды. Safari 27 наурызда Алжирден шығып, Италияның Сардинияның оңтүстігінде қарауылдауға бұйрық алды. 3 сәуірде Оросей шығанағында атыспен итальяндық Nasello және S. Francisco di Paola A кемелерін батты. 6 сәуірде ол итальяндық саудагер Винченцинаны торпедамен жіберіп алды, содан кейін 9 сәуірде Карбонара түбегінің маңында итальяндық мина сығушы Белла Италияны батты. Келесі күні ол екі мина сығушымен бірге итальяндық кемелердің конвойын ұстап алды және көмекші кеме Лорэдан мен танкер Исонцоны батты. Конвойдың соңғы кемесі Энтелла торпедадан қашу үшін маневрлер жасағанда суға батып, келесі күні Сафари кемесімен батып кеткен. Сафари 14 сәуірде Алжирге оралды. Оқу-жаттығуларды өткізгеннен кейін, "Сафари" 29 сәуірде Италияның Сардиниядан солтүстік-батысқа қарай он бірінші патрульге аттанды. Төрт күн теңізде болғаннан кейін қайық Асинара аралынан итальяндық көмекші кеме Соглиоланы оқпен батырып, содан кейін дәл сол аймақта мина сығушы Онданы торпедалармен батырып жіберді. 8 мамырда ол итальяндық сауда кемесі "Ливті" суға батырды, ол әуе шабуылынан зақымдалған еді. Сафари 14 мамырда Алжирде патрульді аяқтады. 26 мамырда "Сафари" "Маригольд" операциясын орындау үшін Алжирден кетті. 30 мамырда ол Муравера, Сардиниядан арнайы қайық бөлімінен екі адамды түсірді. Ер адамдар түн ортасынан кейін бірде-бір кітапшаны әдейі жерге тастап, алдап қалуға тырысты. Сафари 1 маусым күні таңертең екі фолботта және екі қайықта 12 адамды жіберді. Олар барлау жұмыстарын жүргізе отырып, жауап алу үшін жау әскерін тұтқындауға тырысты. Алайда, десантшылар жағада атыс асты, бір адам жоғалып кеткен. Арнайы тапсырманы орындаған соң, 3 маусымда кеме ер адамдарды Аннабаға түсірді. Сафари өзінің әдеттегі патрулін жалғастыра отырып, итальяндық конвойға шабуыл жасауға тырысты, бірақ итальяндық эсминец оны анықтады және тереңдік жарғыларымен сәтсіз шабуылдады. Екі күннен кейін оған тағы итальяндық кеме шабуыл жасады, бұл жолы итальяндық торпедалық кеме Ardito оны жер бетінде байқап, содан кейін тереңдіктегі зарядтармен шабуыл жасады. 10 маусымда "Сафари" Кальяриге бара жатқан неміс КТ 12 көлігін торпедамен батырып жіберді, содан кейін 15 маусымда Алжирде патрульді аяқтады.

" Хаски " операциясы

1943 жылы 30 маусымда қайық Бизертеге ауысты, келесі күні келіп, 4 шілдеде порттан 13-ші әскери патрульді жүргізу үшін кетіп қалды. Кеме порттан кетер алдында "Сафари" француз буксирімен кездейсоқ соқтығысып, тек қана аз зақымдалған, бірақ оны экипаж жөндеп жіберді. 9 маусымда Сафари Ликатадан арнайы миссиясын орындады, ол американдық Бристоль эсминцінен радио байланысқа түсті. Келесі күні Мальтаға бара жатқан "Сафари" кемесі неміс Junkers Ju 88 бомбалаушы ұшақтарымен бомбаға ұшырады, бірнеше бомба жақын жерде түсті. Сафари сол түстен кейін Мальтада патрульді аяқтады. Сафари 15 шілдеде Корсика мен Сардинияның батысында патрульді бастады. Үш күн теңізде болғаннан кейін ол атыспен итальяндық "Амалия" мина сығушы кемесін батты. 19 шілдеде ол екі неміс баржасына және итальяндық қарулы яхтаға шабуыл жасап, бірін батып, екіншісін атумен зақымдады. Келесі күні қайық 180 тонна цемент тасымалдайтын итальяндық Silvia Onorato қарулы кемесін байқады; ол кемеге екі торпеда атқан, ол жарылыстармен жарылып, тез арада суға батып кеткен. Сафари 22 шілдеде Корсиканың шығысында итальяндық "Durazzo" миналық кемесін торпедамен батырып жіберді, содан кейін 25 шілдеде Эльбаның солтүстік-батысында итальяндық FR 70 миналық кемесін атыспен бақты. 26 шілдеде қайық Пьомбино, Тосканадан үлкен сауда кемесін жіберіп алды, содан кейін неміс танкеріне шабуыл жасады Шампань, бірақ ол да жіберіп қалды. Сафари 30 шілдеде Алжирге оралды.

Соғыстың аяқталуы

Гибралтарда тоқтағаннан кейін, Сафари 1943 жылдың 22 тамызынан бастап Бискай шығанағында су асты кемелеріне қарсы әскери патруль жүргізді, бірақ ешқандай мақсат көрмеді және 8 қыркүйекте Портсмутта патрульді аяқтады. Сафари кейін Троонда қайта жөндеуден өтті, содан кейін Holy Loch-те тоқтағаннан кейін, 7-ші су асты флотилиясына қосылып, Ротсеге кетті. Бұл флотилия тек жаттығуларды жүргізді, ал Сафари жиі болашақ су асты кемелері командирлерін су асты кемелері командалық курсында оқыту үшін пайдаланылды. 1944 жылы 16 наурызда "Формост" операциясы кезінде "Сафари" кемесі Германияға жөндеуге жіберілуі мүмкін деген қауіптеніп, Норвегияға патрульдеуге жіберілді. Алайда үш күннен кейін британдық адмиралтейство "Сафари" кемесі қозғалмағанын түсінді. Содан кейін ол соғыс аяқталғанға дейін оқу-жаттығу жұмыстарын жүргізді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Сафари резервке қойылды, содан кейін 1946 жылы 7 қаңтарда Ж. Кэшморға сатылды. Келесі күні кеме Портлендтен оңтүстік-шығысқа қарай кемелер бұзу зауытына бара жатқанда суға батып кетті.