Кіріспе

Дәстүрлі ән "Сэр Гавеннің үйлену тойы" - ағылшындық Артур балладасы, Child Ballad 31 деп жинақталған. Перси Фолиосында табылған бұл сэр Гавен мен жеккөрінішті әйелдің оқиғасының бөлшекті есебі, ол ортағасырлық "Сэр Гавен мен Дам Рагнельдің үйлену тойы" поэмасында толықтай сақталған. Жекпе-жек әйелдің оқиғасының өзі кем дегенде Джеффри Чосердің "Кентербери ертегілеріндегі" Баттың әйелі туралы ертегісіне жатады. Бала балладаларының көпшілігінен айырмашылығы, бірақ Артурдың "Артур патшасы мен Корнуолл патшасы" және "Жігіт пен мантия" сияқты "Сэр Гавеннің үйлену тойы" халық балладасы емес, кәсіби музыканттар үшін ән.

Қысқаша мазмұны

Бірде Рождествода Карлайл қаласына жақын Тарн-Уадлингте Артур патшаға қорқынышты "барон" қарсы шығады. Ұрыс-керіс болмас үшін Артур келесі Жаңа жылда жері мен бостандығын алып тастау қаупімен қайтып оралуға келіседі және баронға "әйелдің ең көп қалаған нәрсесі" туралы айтады. Артур Карлайлға оралады. Келесі Жаңа жылда, әлі жауапсыз, ол баронмен кездесу үшін жолға шыққанда, баронның жұмбағына жауап беру үшін сер Гейвенді күйеуі ретінде ұсынған қарт әйелмен кездеседі. Келісім жасалды. Артур Тарн-Вадлингке қарай жүреді. Ол баронға әйелдің жауабын береді: "Әйел өз еркіне ие болады, / және бұл оның басты тілегі". Барон бұл жауаптың дұрыс екенін мойындайды және ашуланып, оның қарындасы екенін көрсеткен бүлдіршінді қарғайды. Бароннан сәтті қашып шыққан Артур Карлайлға қайтып келіп, жынды әйелдің үйлену мәселесін шешеді. Гауэйн әйелмен некеге тұруға келіседі. Той өтеді. Ал үйлену тойының түні ол әдемі қызға айналады. Ол Гауэйнге: "Сен мені осылай / түнде немесе күндіз / қабылдайсың ба?" деген таңдауды ұсынады. Гауэйн оның түнде әдемі болғанын қалайды, бірақ ол күндізгі әдемілігін артық көреді. Гауэйн оған таңдау жасауға мүмкіндік беріп, тұйықталудан құтылады. Ол оған енді күндіз де, түнде де әдемі болатынын қуана-қуана айтады және өзінің және ағасының өгей анасының сиқыршылығымен қарғысқа ұшырағанын айтады. Бәрі бақытты аяқталады.

Комментарийлер

Поэма ерте әдебиетте кең тараған, ең ертерек ирланд тілінде расталған мотивке қайта оралған жеккөрінішті әйел оқиғасын қайта баяндау ретінде маңызды. Ең жақын аналог - ортағасырлық "Сэр Гевэн мен Дам Раннеллдің үйлену тойы". "Король Генрих" балалық балладасында 32 - ші балалық балладада ұқсас келіншек кездеседі. Оның көркемсіз көрінісіне қарамастан, Артур патшаны құтқарған әйелге үйленуге дайын болған Гауэйн туралы оң көзқарас сол кездегі Артур әдебиетінде жиі кездеспейді. Сэр Гауэйн оған жұмбақтағыдай өз еркімен жол беріп, сиқырды бұзады.