Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Танылмаған мемлекеттер ұйымы Демократия және халықтар құқықтары жөніндегі қоғамдастық, сондай-ақ танылмаған мемлекеттердің одақтастығы, сирек кезде СІМ-2 деп аталады, Шығыс Еуропадағы және бұрынғы Кеңес Одағы аумағындағы үш оқшауланған мемлекеттің Оңтүстік Кавказдағы халықаралық ұйымы, олардың барлығы халықаралық қоғамдастық тарапынан танылмайды.
Organization of unrecognized states
The Community for Democracy and Rights of Nations, also commonly and colloquially known as the Commonwealth of Unrecognized States, rarely as CIS 2, is an international organization in Eastern Europe and the South Caucasus of three breakaway states in the territory of the former Soviet Union, all of which have limited to no recognition from the international community.
1992-99 жылдар
Коммуналдық мемлекет құру туралы келісімге 2001 жылы Арцахтың астанасы Степанакертте өткен сыртқы істер министрлерінің кездесуінде Приднестровск Молдавия Республикасы (Транснистрия), Абхазия Республикасы, Арцах Республикасы (Таулы Карабах) және Оңтүстік Осетия Республикасы сепаратистік мемлекеттері қол жеткізді. Демократия және адам құқықтары үшін қоғамдастық 2006 жылы 14 маусымда Абхазияның астанасы Сухумиде осы мемлекеттердің үш президенті: Абхазиядан Сергей Багапш, Оңтүстік Осетиядан Эдуард Кокойти және Трансднестровьядан Игорь Смирнов құрды. 2001 жылғы келісімге қатысушы болған Арцах 2004 жылы одан шығып, 2007 жылы мүше елге айналды. Барлық мүше мемлекеттердің халықаралық танылуы шектеулі болды: Абхазия мен Оңтүстік Осетия Грузияның халықаралық танылған аумағында орналасқан, Арцах Әзірбайжанның құрамында болды, ал Трансднестровье Молдованың құрамында. Олардың барлығы ресейлік әскери күштердің қатысуымен қорғалды.
An agreement on creating the commonwealth was reached by the four separatist states of the Pridnestrovian Moldavian Republic (Transnistria), the Republic of Abkhazia, the Republic of Artsakh (Nagorno Karabakh), and the Republic of South Ossetia in 2001 at the foreign ministers meeting held in Stepanakert, the capital of Artsakh. The Community for Democracy and Human Rights was established on 14 June 2006 in Sukhumi, the capital of Abkhazia, by the presidents of three of these states: Sergei Bagapsh representing Abkhazia, Eduard Kokoity representing South Ossetia, and Igor Smirnov representing Transnistria. Artsakh, which had been a part of the 2001 agreement, left in 2004 but became a member state in 2007. All member states have had limited international recognition: Abkhazia and South Ossetia are located within the internationally recognized territory of Georgia, Artsakh was within Azerbaijan, and Transnistria is within Moldova. All of them were secured by the presence of Russian military forces.
20002005 жыл
Абхазия мен Приднестровье арасындағы ынтымақтастыққа алғашқы қадам Грузия мен Абхазия соғысы аяқталғаннан кейін, екі елдің сыртқы істер министрліктері алғашқы ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Содан кейін 2000 жылдың 20-22 қарашасында Тирасполь қаласында Абхазия, Арцах (Таулы Қарабах), Оңтүстік Осетия және Транснистрияның сыртқы істер министрлері тұрақты үйлестіру органын құру туралы шешім қабылдады. Басқа дереккөзге сәйкес, бұл орган танылмаған мемлекеттердің сыртқы істер министрлерінің комитеті деп аталды және оны құру туралы келісімге кездесу барысында қол қойылды. Сонымен қатар, жылына кемінде екі рет өткізілетін кездесулер арасында дайындық жұмыстарын жүргізу үшін сарапшылар деңгейіндегі консультативтік кеңес құрылды. 2001 жылдың 2-3 шілдесінде Степанкертте (Ханкенди) өткен Абхазия, Арцах, Приднестровье және Оңтүстік Осетияның сыртқы істер министрлерінің келесі кездесуі үшін консультативтік кеңес ұйымға арналған ережелерді әзірледі, олар кездесуде қабылданды. Бірлескен мәлімдеме мен қорытынды коммюнике қабылданды. Байқаушылар конференцияның көрінісін күмәнмен бағалады, Независимая Газета оны "Шетелдіктердің одағы" деп атады. Бастапқыда конференцияны НАТО 2 (Таулы Қарабақ Республикасы, Абхазия, Приднестровье және Осетия) деп атау ұсынысы да болды. 2001 жылғы 22 тамызда Сухумиде Абхазия Республикасы мен Приднестровск Молдова Республикасының Сыртқы істер министрліктері арасындағы ынтымақтастық пен консультациялар туралы хаттамаға қол қойылды. Хаттама екі республика арасындағы дипломатиялық деңгейдегі қатынастарды реттейтін бірқатар құжаттардың бірі болып табылады. Кейіннен бұл СНГ-2 құру идеясы бір уақытта Степанакертте пайда болды деп баспасөзде жазылды. 2002 жылдың қыркүйегінде Оңтүстік Осетияның сыртқы саясат департаментінің басшысы бұрынғы КСРО аумағында пайда болған мойындалмаған мемлекеттердің болашақта әскери блок құру мүмкіндігі туралы мәлімдеді. 2005 жылдың наурыз айында Ресей Мемлекеттік Думасы "Ресейге қабылдау және оның ішінде Ресей Федерациясының жаңа субъектісін құру тәртібі туралы" бұрын қабылданған конституциялық заңға түзетулер енгізу туралы Родина фракциясының депутаттары ұсынған заң жобасын қарады, бірақ қабылдамады. Заң жобасына сәйкес, бұрынғы кеңестік автономиялар осы аумақта тұратын адамдардың еркі бойынша, олар кіретін посткеңестік мемлекетпен халықаралық келісім жасаспай-ақ, Ресейдің бір бөлігіне айналуы мүмкін. Заң жобасын дайындаған Дмитрий Рогозин, Андрей Савельев және Наталья Нарочницкаяның айтуынша, бұл Трансднестровье, Абхазия және Оңтүстік Осетия проблемаларын шеше алады. Андрей Савельевтің айтуынша, заң жобасы "тарихи әділетсіздікті түзете алады": КСРО ыдыраған кезде республикалық билік ("кіші мегаполистер") автономиялық субъектiлерде (болашақтағы танылмаған мемлекеттерде) КСРО-дан бөліну туралы референдум өткізбеді, осылайша сол кездегі 1977 жылғы Кеңес Одағы Конституциясын бұзады, ал "кіші мегаполистердің" тәуелсіздігі туралы референдумдар автономияларда өткізілмеді. Алайда, заң жобасы Мемлекеттік Думаның Халықаралық істер және Федерация істері және өңірлік саясат жөніндегі комитеттерінен теріс пікірлер алды. Добыт барысында Родинаның бастамасын тек Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы қолдады. Ресейдің Либералды-демократиялық партиясы мен Біріккен Ресей дауыс беруге қатысудан бас тартты. 2005 жылы көп айтысқаннан кейін Ресей Грузияның Грузия-Осетия қақтығысын шешу жөніндегі жоспарына және Виктор Ющенконың Трансднестровье қақтығысын шешу жөніндегі "жол картасына" келісті, бұл Ресейдің ТМД-2 саясатындағы бұрылыс нүктесі деп аталды. 2005 жылдың 22 сәуірінде Абхазия Республикасы, Приднестровск Молдова Республикасы және Оңтүстік Осетия басшыларының кездесуі жоспарланған. Трансднестровск сыртқы істер министрлігінің басшысы Валерий Лицкайдың айтуынша, "отырыс саяси ахуалдың өзгеруіне байланысты, әсіресе ГУАМ-ды кеңейту жоспарлары. Менің ойымша, ГУАМ-ға СІМ 2 тарапынан тиісті жауап беріледі".
The first step towards co operation between Abkhazia and Transnistria was taken immediately after the end of the Abkhazian Georgian War when their foreign ministries signed the first co operation agreement. Then, in Tiraspol from 20 22 November 2000, the Foreign Ministers of Abkhazia, Artsakh (Nagorno Karabakh), South Ossetia, and Transnistria decided to establish a permanent coordinating body – the Meeting of Foreign Ministers. According to another source, the body was called the Committee of Foreign Ministers of Unrecognized States, and the agreement on creating it was signed during the meeting. In addition, an expert level advisory council was created to carry out preparatory work between meetings, which should be held at least twice a year. For the next meeting of the foreign ministers of Abkhazia, Artsakh, Transnistria, and South Ossetia, which took place in Stepanakert (Khankendi) on 2 3 July 2001, the advisory council developed regulations for the organization, which were adopted at the meeting. A Joint Statement and a Final Communiqué were adopted. Observers assessed the appearance of the conference mostly with skepticism, with Nezavisimaya Gazeta referring to it as the "Union of the Marginalized". Initially, there was also a proposal to name the conference NATO 2 (Nagorno Karabakh Republic, Abkhazia, Transnistria, and Ossetia). On 22 August 2001, a Protocol on co operation and consultations between the Ministries of Foreign Affairs of the Republic of Abkhazia and the Pridnestrovian Moldavian Republic was signed in Sukhumi. The Protocol is one of a number of documents regulating relations between the two republics at the diplomatic level. Subsequently, this gave rise to writing in the press that the idea of creating the CIS 2 at one time originated in Stepanakert. In September 2002, the head of the foreign policy department of South Ossetia announced the possibility of creating a military bloc in the future by the unrecognized states that arose on the territory of the former USSR. In March 2005, the Russian State Duma considered, but refused to accept, a bill proposed by deputies of the Rodina faction on amendments to the previously adopted constitutional law "On the procedure for admitting to Russia and forming a new subject of the Russian Federation within it." According to the bill, former Soviet autonomies could become part of Russia based on the will of the people living in this territory without concluding an international treaty with the post Soviet state they are a part of. According to Dmitry Rogozin, Andrey Savelyev, and Natalia Narochnitskaya, who prepared the bill, this could solve the problems of Transnistria, Abkhazia, and South Ossetia. According to Andrei Savelyev, the bill could "correct historical injustice": during the collapse of the USSR, the republican authorities ("small metropolises") did not hold referendums on secession from the USSR in the autonomous entities (future unrecognized states), thus violating the 1977 Constitution of the Soviet Union in force at that time, and referendums on the independence of the "small metropolises" did not take place in the autonomies themselves. However, the bill received negative opinions from the State Duma Committees on International Affairs and Federation Affairs and Regional Policy. During the voting, Rodina's initiative was supported only by the Communist Party of the Russian Federation. The Liberal Democratic Party of Russia and United Russia refused to participate in the vote. In 2005, after much bickering, Russia agreed to the Georgian plan for resolving the Georgian–Ossetian conflict and to Viktor Yushchenko's "road map" for resolving the Transnistria conflict, which was called a turning point in Russian policy towards the CIS 2. A meeting of the heads of the Republic of Abkhazia, the Pridnestrovian Moldavian Republic, and South Ossetia was planned for 22 April 2005. According to Valeriy Litskai, the head of the Transnistrian Foreign Ministry, "The meeting is dictated by the changing political situation, in particular plans for the expansion of GUAM. < > I think that GUAM will receive an adequate response from CIS 2."
2006 жылдан қазіргі уақытқа дейін
2007 жылдың 17 маусымында төрт мемлекет - Демократия және халықтардың құқықтары жөніндегі қоғамдастық Трансденистрияның астанасы Тираспольде Абхазия-Грузия, Арцах-Азербайжан, Грузия-Осетия және Молдова-Трансденистрия қақтығыстарын бейбіт және әділ шешу қағидалары туралы бірлескен декларацияға қол қойды. Ол келіссөздер барысында қақтығыстарды шешу үшін әскери күштерді орналастыру, дипломатиялық оқшаулау, экономикалық блокадалар немесе ақпараттық соғыс сияқты барлық қысым түрлерін болдырмауды талап етеді. Сонымен қатар ол осы қақтығыстардың саяси шешімін табуға сыртқы кепілдіктерді талап етеді. 2009 жылғы 27 қыркүйекте Демократия және халықтардың құқықтары үшін қоғамдастықтың үш мүшесі (Арцахтан басқалары) өз азаматтары үшін визалық режимді жоюға келісті. Келісім үш парламенттің де ратификациясынан кейін бір айдан соң күшіне енді. Ол бес жылға созылды, содан кейін ол автоматты түрде тағы бес жылға ұзартылды. 2017 жылы төрт мүше мемлекеттің жалпы саны 947 480 адам болды. Абхазия мен Оңтүстік Осетияны БҰҰ-ның мүше мемлекеттері Науру, Никарагуа, Ресей, Сирия және Венесуэла, сондай-ақ Сахара Араб Демократиялық Республикасы мойындады. Осы арада Абхазия, Оңтүстік Осетия және Трансднестровье елдерінің саяси басшылары өздерінің экономикаларын біріктіруге және Ресейдің бастамашылығындағы Еуразиялық одаққа мүше болуға уәде берді. 2023 жылдың 19 қыркүйегінде Әзірбайжан Арцахқа қарсы әскери шабуылға түсті, ал Арцах үкіметі қарусыздануға келісті және кейіннен 2024 жылдың 1 қаңтарына дейін республиканың барлық институттарын тарату туралы жарлыққа қол қойды, бұл оның өмір сүруіне тоқтам жасады.
On 17 June 2007, the four state Community for Democracy and Peoples' Rights signed in Tiraspol—the capital of Transnistria—the joint Declaration on principles of peaceful and fair settlement of the Abkhazian–Georgian, Artsakh–Azeri, Georgian–Ossetian, and Moldovan–Transnistrian conflicts. It calls for barring all types of pressure, such as military deployments, diplomatic isolation, economic blockades, or information wars, during negotiations toward resolution of conflicts. It also calls for external guarantees to eventual political settlements of these conflicts. On 27 September 2009 three members of the Community for Democracy and Peoples' Rights (all but Artsakh) agreed to abolish the visa regimes for their citizens. The agreement came into effect one month after its ratification by all three parliaments. It lasted for five years, after which it was automatically extended for another five year term. As of 2017, the four member states had a combined population of 947,480 people. Abkhazia and South Ossetia have secured recognition from UN member states such as Nauru, Nicaragua, Russia, Syria, and Venezuela, as well as the Sahrawi Arab Democratic Republic. Meanwhile, political leaders of Abkhazia, South Ossetia, and Transnistria have all promised to integrate their economies and perhaps seek membership in the Russian led Eurasian Union. On 19 September 2023, Azerbaijan launched a military offensive against Artsakh, and the government of Artsakh agreed to disarm and subsequently signed a decree to dissolve all of the republic's institutions by 1 January 2024, bringing its existence to an end.