Кіріспе
АҚШ-тың сайлау саясатындағы кезең (18961932) Төртінші партия жүйесі - АҚШ-та 1896 жылдан 1932 жылға дейін республикалық партияның үстемдігімен болған саяси партия жүйесі, 1912 жылы демократиялық партиялар Ақ үйді басып алып, оны сегіз жыл бойы ұстады. Америка тарихындағы мәтіндер әдетте осы кезеңді прогрессивті дәуір деп атайды. Бұл ұғымды "1896 жылғы жүйе" деген атпен 1960 жылы Э. Э. Шаттшнайдер енгізді, ал нөмірлеу схемасын 1960 жылдардың ортасында саясаттанушылар қосты. Бұл кезең Америка Азамат соғысына, қайта құруға, нәсілге және ақша мәселелеріне назар аударған Үшінші партия жүйесінің мәселелеріне қатысты өзгерістерді көрсетті. Бұл дәуір 1893 жылғы ауыр депрессиядан және 1896 жылғы ерекше қарқынды сайлаудан басталды. Бұл кезеңге Прогрессивті дәуір, Бірінші дүниежүзілік соғыс және Ұлы депрессияның басталуы кірді. Ұлы депрессия 1970 жылға дейін Демократиялық Жаңа Келісім Коалициясының үстемдік еткен Бесінші партиялық жүйені туғызған қайта үйлестіруді туды. Орталық ішкі мәселелер темір жолдар мен ірі корпорацияларды ("трасттар") мемлекеттік реттеуге, ақша мәселесіне (алтын мен күміске қарсы), қорғау тарифтеріне, еңбек одақтарының рөліне, бала еңбегіне, жаңа банк жүйесіне, партия саясатындағы сыбайлас жемқорлыққа, алғашқы сайлауларға, федералды табыс салығын енгізуге, сенаторларды тікелей сайлауға, нәсілдік сегрегацияға, үкіметтегі тиімділікке, әйелдердің сайлау құқығына және иммиграцияны бақылауға қатысты. Сыртқы саясат 1898 жылғы испан-американ соғысына, империализмге, Мексика революциясына, Бірінші дүниежүзілік соғысқа және Ұлттар Лигасын құруға бағытталған. Басым тұлғаларға президенттер Уильям Маккинли (R), Теодор Рузвельт (R) және Вудро Вильсон (D), үш мәрте президенттікке үміткер Уильям Дженнингс Брайан (D) және Висконсиннің прогрессивті республикашылы Роберт М. Ла Фоллетт Сн.
The Fourth Party System was the political party system in the United States from about 1896 to 1932 that was dominated by the Republican Party, except the 1912 split in which Democrats captured the White House and held it for eight years. American history texts usually call the period the Progressive Era. The concept was introduced under the name "System of 1896" by E. E. Schattschneider in 1960, and the numbering scheme was added by political scientists in the mid 1960s. The period featured a transformation from the issues of the Third Party System, which had focused on the American Civil War, Reconstruction, race, and monetary issues. The era began in the severe depression of 1893 and the extraordinarily intense election of 1896. It included the Progressive Era, World War I, and the start of the Great Depression. The Great Depression caused a realignment that produced the Fifth Party System, dominated by the Democratic New Deal Coalition until the 1970s. The central domestic issues concerned government regulation of railroads and large corporations ("trusts"), the money issue (gold versus silver), the protective tariff, the role of labor unions, child labor, the need for a new banking system, corruption in party politics, primary elections, the introduction of the federal income tax, direct election of senators, racial segregation, efficiency in government, women's suffrage, and control of immigration. Foreign policy centered on the 1898 Spanish–American War, Imperialism, the Mexican Revolution, World War I, and the creation of the League of Nations. Dominant personalities included presidents William McKinley (R), Theodore Roosevelt (R), and Woodrow Wilson (D), three time presidential candidate William Jennings Bryan (D), and Wisconsin's progressive Republican Robert M. La Follette Sr.
Басталуы
Бұл кезең 1894-96 жылдардағы қайта реттеуден басталды. 1896 жылғы президенттік сайлауды көбінесе қайта реттеу сайлауы ретінде қарастырады, өйткені Маккинлидің қорғаныш тарифтері мен алтынға негізделген доллар арқылы американдық индустрияны нығайтатын орталық үкімет туралы көзқарасы жеңіске жетті. Сол кезде қалыптасқан дауыс беру үлгілері Азамат соғысынан бері көрінген негізгі партиялардың тұйық жағдайынан айырылды; Республикашылар 1932 жылға дейін елде үстемдік жүргізді (1910-жылдардың ортасында қысқаша ерекшелікпен), Франклин Рузвельттің көтерілуімен тағы бір сайлау. Филипс Айова сенаторы Эллисонды қоспағанда, Маккинли Брайанды жеңе алатын жалғыз республикашыл болды деп айтады - ол Мортон немесе Рид сияқты шығыс кандидаттары маңызды Орта Батыс штатында Иллинойста туған Брайанға қарсы нашар жұмыс істеген болар деп болжады. Биографтың айтуынша, Брайан ауылдық сайлаушылар арасында танымал болғанымен, "МакКинли индустрияландырылған, урбанизацияланған Американың мүлдем басқасына жүгінді". 1896 жылы Уильям Дженнингс Брайан мен оның Демократиялық партиясына қарсы республикалықтардың жеңісі салыстырмалы түрде жақын болды. 1900 жылы республикашылдар жеңіске жеткенде, бизнестің сенімділігі қалпына келтірілді, ұзақ уақыт бойы өркендеу дәуірі басталды, ал Үшінші партия жүйесінің көптеген мәселелері мен тұлғалары жойылды. Көптеген дауыс беру блоктары өзгеріссіз қалды, бірақ кейбір қайта құрулар болды, бұл республикашылдарға өнеркәсіптік Солтүстік-шығыста үстемдікке ие болды және шекаралық штаттарда жаңа күш берді. Осылайша, прогрессивті қозғалыстың жаңа ойлау тәсілі мен саясаттың жаңа күн тәртібін енгізу жолы ашылды. Осы кезеңде Азамат соғысының ардагерлері қартайып, олардың орнына әлеуметтік әділдікке көбірек көңіл бөлген және индустриалды капитализмнің теңсіздіктерін жойған жас ұрпақ келді. Демократиялық партия, Азамат соғысынан кейінгі онжылдықтарда ұлттық саясаттан шеттетілгеннен кейін, жаңа иммигранттар дауыс беру блоктарының арқасында осы кезеңде қайта жанданды. Вудро Вильсонның президент болуы демократияның жаңа буыны ретінде құлдық пен сепаратизмнің жүгісіз су айрығын белгіледі. Бұл арада Теодор Рузвельт тұсында прогрессизммен қысқаша араласқаннан кейін Республикашыл партиясы өзін үлкен бизнес пен лейс-ферер капитализмі партиясы ретінде тез нығайтты.
Тариф
Қорғаушылық - республикашылдарды біріктіретін идеологиялық цемент. Республикашылдар жоғары тарифтерді бизнеске жоғары сатылым, өнеркәсіп қызметкерлеріне жоғары жалақы және фермерлерге олардың өнімдеріне жоғары сұранысты уәде ету үшін қолданды. Прогрессивті көтерілісшілер бұл монополияны алға тартады деді. Демократтар бұл кішкентай адамнан салық деп айтты. Солтүстік-шығыста оған ең көп қолдау көрсетілді, ал оңтүстік пен батыста оған ең көп қарсылық болды. Орта батыс - соғыс алаңы. 1910 жылы жоғары тарифтік акт бойынша үлкен шайқас республикашыларды бөлді және демократияшыларды қолдауға қайта құруды ұйымдастырды.
Келесі реформалар
Үгіт-сайлау кампаниясын қаржыландырудың жаңа ережелері туралы алаңдаушылық танытқан прогрессивтер партия басшылары мен бизнес арасындағы жемқорлық байланыстарды тергеп, (журналистердің "муккрекерлері" арқылы) ашуды бастады. Жаңа заңдар мен конституциялық түзетулер партия басшыларын праймериз орнату және сенаторларды тікелей сайлау арқылы әлсіретті. Теодор Рузвельт бизнестің үкіметке ықпал етуі туралы алаңдаушылықты бөлісті. Уильям Говард Тафт тарифтер мен қорғау мәселесі бойынша бизнес-консерваторлармен тым тығыз қарым-қатынаста болған кезде, Рузвельт өзінің ескі досы мен оның ескі партиясымен ажырасқан. Ол 1912 жылы "Булл Моу" прогрессивті партиясының басында президент болу үшін күресті. Рузвельтпен болған шиеленіс 1912 жылы Вудро Вильсонды сайлауға көмектесті және бизнес-консервативтерді GOP-те басым күш ретінде қалдырды. Республикалық партия Уоррен Г. Хардинг пен Кальвин Кулиджді сайлады. 1928 жылы Герберт Гувер Төртінші партия жүйесінің соңғы президенті болды. Көптеген прогрессивтер, әсіресе Демократиялық партияда, кәсіподақтарды қолдады. Кәсіподақтар Бесінші партиялық жүйе кезінде Демократиялық партияның маңызды құрамдас бөлігіне айналды. Алайда тарихшылар ұзақ уақыт бойы Батыс Еуропадан айырмашылығы АҚШ-та Еңбек партиясының пайда болмауына қатысты пікір алмасты. 1929 жылы басталған Ұлы депрессия елдің оптимизмін бұзып, республикашылдардың мүмкіндіктерін құртты. Ал Смит 1928 жылы сайлаушылардың қайта құрылуын бастады - этностар мен ірі қалалар арасындағы жаңа коалиция, бұл Төртінші партия жүйесінің тапсыз саясатының аяқталуын білдірді және Франклин Д. Рузвельттің Жаңа келісім коалициясымен Бесінші партия жүйесін енгізуге көмектесті. Бір саясаттанушы түсіндіргендей, "1896 жылғы сайлау Төртінші партиялық жүйені жариялады [бірақ] 1928 жылға дейін, солтүстік-шығыстағы реформатор Ал Смиттің кандидатурасымен, демократтар қаладағы, көк жағалы және католик сайлаушыларының арасында табысқа жетті, олар кейіннен Жаңа келісім коалициясының негізгі құрамдас бөлігіне айналды және Төртінші партиялық жүйені сипаттайтын шағын сыныптық поляризация үлгісін бұзды ". 1932 жылы демократ Франклин Д. Рузвельт жеңіске жетіп, 1932 жылдан кейін Бесінші партиялық жүйеге үстемдік еткен Жаңа келісім коалициясына әкелді.
Әйелдердің сайлау құқығы
Әйелдер 1880 жылдан 1920 жылға дейін саяси партияларда өз рөлін қатты анықтады, партиялық әйелдер, әдетте, Республикалық және Демократиялық партиялардың көмекшілерін құрады. 1912 жылы Рузвельт партиясының құрылуы әйелдерге теңдікке мүмкіндік берді. Прогрессивті партияның жетекшісі Джейн Аддамс әйелдердің партиялық болуын ашық қолдады. Демократтар Вудро Вильсонның басшылығымен феминисттердің дауыс беру туралы талаптарынан бас тартып, штаттар мәселені шешу керек деп талап етті, Оңтүстік әйелдердің сайлау құқығына қатты қарсылық білдірді. Нью-Йорк демократтары сайлау құқығы үшін шыққаннан кейін, Уилсон бағытын өзгертіп, ұлттық конституциялық түзетуді қолдады, ол 1920 жылы Теннессидің қолдауымен қабылданды. Бірінші дүниежүзілік соғыста әйелдердің соғысқа деген зор қолдауы жақтастарын күшейтіп, қарсыластарын әлсіретті. 1912 жылы Прогрессивтік партия жеңілгеннен кейін партизан әйелдер негізгі партияларда көмекші топтарды құруды жалғастырды. 1920 жылдан кейін саяси партияларға кіру және билік партизан әйелдер үшін мәселе ретінде сақталды. Бұрынғы суфражистер, әйелдер сайлаушылар лигасына жұмылдырылды, әйелдердің саясатты тазарту қажеттілігін, әлемдік бейбітшілікті қолдауды, тыйым салуды қолдауды және мектептер мен қоғамдық денсаулық сақтауды көбірек қолдауды қамтамасыз етуді алға тартты. 1920 жылдардың басында екі партия да әйелдердің мүдделеріне ерекше көңіл бөлді және бірнеше көрнекті кеңселерге әйелдерді белгіледі. Конгресс әйелдер үшін маңызды әлеуметтік бағдарламаны - 1921 жылғы Шепард-Таунер Заңын қабылдады. 1928 жылы еркек саясаткерлерге әйелдердің ерлерге қарағанда әлсіз партиялық екендігі айқын болды, бірақ олардың саяси мәселелер жөніндегі пікірлері бейбітшілік пен тыйым салу сияқты бірнеше ерекшеліктермен қатар болды. Ұзақ мерзімді перспективада, 1870-1940 жылдар аралығында, әйелдердің сайлау құқығы мемлекеттік және федералды деңгейде мемлекеттік шығындар мен кірістердің өсуімен және федералды өкілдер үшін либералды дауыс беру үлгілерімен байланысты болды.
Тыйым салу
Елдің көп бөлігінде тыйым салу Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын прогрессивті саясатта маңызды болды, оның діни және этникалық аспектісі күшті болды. Пиетистік протестанттардың көпшілігі әлеуметтік мәселелерді шешу үшін тыйым салуды жақтаған "құрғақ" болды; олардың қатарында методистер, конгрегационалистер, шәкірттер, баптистер, пресвитериандар, квакерлер және скандинавиялық лютерандар болды. "Сымқыл" жағынан епископальдықтар, ирландтық католиктер, неміс лютерандары мен неміс католиктері тыйым салуды әлеуметтік әдет-ғұрыптары мен жеке бостандығына қауіп ретінде шабуылдады. Прогибиционистер сайлаушыларға заң шығаруда мемлекеттік заң шығарушы органды айналып өту үшін тікелей демократияны қолдады. Солтүстік штаттарда Республикашылдар партиясы тыйым салушыларды қолдады, ал Демократиялық партия этникалық топтардың мүдделерін қорғады. Оңтүстік штаттарда баптистер мен методистер шіркеулері Демократиялық партияны тыйым салуды қолдауға мәжбүрлеуде үлкен рөл атқарды. 1914 жылдан кейін мәселе Вудро Вильсонның сыртқы саясатына қарсылық білдірген немістерге ауысты. 1920 жылдары, бірақ, қомақты саудамен байланысты үлкен қалалардағы қылмыстың кенеттен, күтпеген жарылуы тыйым салуды қолдауға кедергі келтірді, ал демократтар оны жоюды қолға алды, ақыры 1932 жылы табысқа жетті.
Халықаралық саясат
1898 жылы испан-американ соғысы Кариб теңізі мен Тынық мұхитындағы испан империясының аяқталуына әкелді, 1898 жылғы Париж келісім-шарты АҚШ-қа бұрынғы испан колонияларын басқаруға мүмкіндік берді. Филиппиннің тұрақты иелігі 1900 жылғы президенттік сайлауда басты мәселе болды. Уильям Дженнингс Брайан Испанияға қарсы соғысты қатты қолдаса да, Филиппиннің тұрақты сатып алуын айыптап, оны республикашылар, әсіресе вице-президенттікке кандидат Теодор Рузвельт қатты қорғады. 1904 жылы президент Рузвельт 1903 жылы Панама каналын басқаруды қолға алғандығымен мақтанады. Демократтар бұл қадамға қарсы шықты, бірақ олардың Колумбиядан кешірім сұрауға тырысуы сәтсіз болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы жылдарында да АҚШ әлемдік сахнаға шықты. Президент Вудро Вильсон Еуропадағы бейбітшілік туралы келіссөздер жүргізуге тырысты, бірақ Германия 1917 жылдың басында американдық кемелерге қарсы шексіз су асты соғысын бастағанда, ол Конгрессті соғысты жариялауға шақырды. Ол әскери істерді елемейтін болып, дипломатия мен қаржы саласына баса назар аударды. Ол 1917 жылы алғашқы тиімді әскери дайындықты бастады, бостандық несиелері арқылы миллиардтаған қаржы жинады, байларға табыс салығын салды, соғыс индустриясы кеңесін құрды, еңбек одағының өсуін көтеріп, азық-түлік және отынды бақылау заңы арқылы ауыл шаруашылығы мен азық-түлік өндірісін бақылады, темір жолдарды бақылауға алды және солшыл соғысқа қарсы қозғалыстарды басады. Еуропа мемлекеттері сияқты АҚШ-та да соғыс экономикасы тәжірибеден өтті. 1918 жылы Уилсон он төрт нүктеде түрлі халықаралық реформаларды, соның ішінде қоғамдық дипломатия, кеме қатынасы бостандығы, "сауда шарттары теңдігі" және экономикалық кедергілерді жою, "барлық отарлаушылық талаптарды бейтарап реттеу", Польша мемлекетін құру (екінші Польша Республикасы) және ең бастысы, ұлттар қауымдастығын құру. Соңғысы Ұлттар Лигасы болды. Лига Вильсон үшін өте даулы болды және республикашылар келісімге келгісі келмеді. 1920 жылы сайлаушылар Лигаға аз қолдау көрсетті және АҚШ оған ешқашан қосылмады. Бейбітшілік 1920 жылдары (әсіресе қазір әйелдер дауыс беру құқығына ие болғандықтан) басты саяси тақырып болды. Хардинг әкімшілігінің басқаруымен 1922 жылы Вашингтондағы әскери-теңіз конференциясы он жылға тең тең теңiз қарусыздауына қол жеткізді. "Күлкілі жиырмалар" халықаралық аренада Германияның Франция мен Ұлыбританияға төленуі тиіс экономикалық өтемақы мәселесімен, сондай-ақ әртүрлі ирредентистік талаптармен белгіленді. АҚШ бұл қақтығыста алдымен 1924 жылы Доуес жоспарымен, содан кейін 1929 жылы Янг жоспарымен де делдал ретінде әрекет етті.
Негізгі дереккөздер
Брайан, Уильям Дженнингс. Бірінші шайқас (1897), 1896 жылғы науқанның сөйлеген сөздері. Интернеттегі Жәндік, Рей, Эд. Уильям Дженнингс Брайан; Таңдаулар (1967). Интернеттегі "Ла Фолет", Роберт. Автобиография (1913) онлайн Рузвельт, Теодор. Автобиография (1913) онлайн Уичер, Джордж Ф., редактор. Уильям Дженнингс Брайан және 1896 жылғы науқан (1953), негізгі және қосымша көздер. онлайн
Ginger, Ray, ed. William Jennings Bryan; Selections (1967). online
La Follette, Robert. Autobiography (1913) online
Roosevelt, Theodore. Autobiography (1913) online
Whicher, George F., ed. William Jennings Bryan and the Campaign of 1896 (1953), primary and secondary sources. online