1930-шы жылдар: Ұлы дағдарыс және соғыс алдынан тұрған әлем

Кіріспе

Григориан күнтізбесінің онжылдығы (1930–1939)

1930-шы жылдар ("он тоғыз отызшы жылдар" деп айтылады және көбінесе "30-шы жылдар" немесе "Отыздар" деп қысқартылады) 1930 жылдың 1 қаңтарында басталып, 1939 жылдың 31 желтоқсанында аяқталған онжылдық болды. АҚШ-та шаңды дауылдар "Лас Отыздар" деген лақап атқа ие болды. Бұл онжылдыққа Екінші дүниежүзілік соғысқа әкелген жаһандық экономикалық және саяси дағдарыс ерекшелік берді. 1929 жылғы Уолл-стрит құлауымен басталып, халықаралық қаржы жүйесі құлдырады, бұл АҚШ тарихындағы ең ірі қор нарығының құлауы болды. Соңынан болған экономикалық құлдырау, Ұлы депрессия деп аталды, бүкіл әлемде ауыр әлеуметтік салдарға алып келді, әсіресе экономикалық үлкен держава АҚШ және Бірінші дүниежүзілік соғыстың өтемақысын төлеумен күресіп жатқан Германияда кедейлік пен жұмыссыздық кеңінен тарады. АҚШ-тағы шаңды дауылдар (сол себепті "Лас Отыздар" деп аталды) байлықтың тапшылығын одан әрі ушықтырды. 1933 жылы билікке келген АҚШ президенті Франклин Д. Рузвельт дағдарысқа жауап ретінде "Жаңа саясат" деп аталатын кең ауқымды әлеуметтік реформалар мен ынталандыру жоспарларын енгізді. КСРО-ның екінші бесжылдық жоспарында ауыр өнеркәсіпке басымдық берілді, бұл КСРО-ны Германиядан кейінгі әлемдегі ең ірі болат өндіруші елдердің біріне айналдырды, сонымен қатар байланыс саласын жақсартты. Феминизмнің бірінші толқыны жетістіктерге жетті, әйелдер Оңтүстік Африкада (1930, тек ақ нәсілділер үшін), Бразилияда (1933) және Кубада (1933) дауыс беру құқығын алды. 1933 жылы Адольф Гитлер билікке келгеннен кейін және НСДАП елдің жалғыз заңды партиясы ретінде пайда болғаннан кейін Германия еврейлер мен басқа да этникалық азшылықтарға қатысты кемсітушілік заңдарды қабылдады. Германия агрессивті сыртқы саясат жүргізіп, Рейн аймағын (1936), Австрияны (1938) және Судет аймағын (1938) аннексиялады, содан кейін Польшаға (1939) басып кірді және онжылдықтың соңында Екінші дүниежүзілік соғысты бастарды. Италия да бұрынғы агрессивті сыртқы саясатын жалғастырып, Ливиядағы қарсылықты (1932) жеңгеннен кейін Эфиопияға (1935) және содан кейін Албанияға (1939) шабуыл жасады. Германия мен Италия екеуі де Испания азамат соғысына қатысып, Франсиско Франко басқаратын ұлтшылдарды қолдады, олар өз кезегінде КСРО қолдаған республикашылдарға қарсы күресті. Қытайдағы азамат соғысы жапон империалистік амбицияларына қарсы тұру қажеттілігіне байланысты тоқтатылды, Гоминьдан мен Қытай Коммунистік партиясы Жапонияға қарсы күресу үшін Екінші Біріккен майдан құрды. Кішігірім қақтығыстарға Колумбия-Перу соғысы (1932–1933), Чако соғысы (1932–1935) және Сауд Арабиясы-Йемен соғысы (1934), сондай-ақ Бразилиядағы (1932), Эквадордағы (1932), Сальвадордағы (1932), Австриядағы (1934) және Британдық Палестинадағы (1936–1939) ішкі қақтығыстар кірді. 1930–1933 жылдар аралығында КСРО-ның астық өндіретін негізгі аймақтарында ауыр ашаршылық болды, нәтижесінде 5,7–8,7 миллион адам қаза тапты. Ашаршылыққа себеп болған негізгі факторлар: КСРО-дағы ауыл шаруашылығын бірінші бесжылдық жоспардың бір бөлігі ретінде мәжбүрлі түрде ұжымдастыру, жылдам индустрияландырумен байланысты мәжбүрлі астық сатып алу, ауыл шаруашылығы жұмыс күшінің азаюы және бірнеше ауыр құрғақшылықтар. 1936–1937 жылдары Қытайда да осындай ауқымдағы ашаршылық болды, 5 миллион адам қаза тапты. 1931 жылғы Қытайдағы су тасқыны 422 499–4 000 000 адамның өліміне әкелді. Осы онжылдықтағы ірі жер сілкіністеріне 1935 жылғы Кветта жер сілкінісі (30 000–60 000 адам қаза тапты) және 1939 жылғы Эрзинкан жер сілкінісі (32 700–32 968 адам қаза тапты) жатады. 1927 жылы дыбыс пайда болғаннан кейін музыкалық жанр – жаңа технологияны көрсетуге ең қолайлы жанр – көрермендер арасында ең танымал фильм түріне айналды, ал анимациялық музыкалық фантастикалық фильм "Аққыр мен жеті кәрізші" (1937) осы онжылдықтың ең табысты фильмі болды. Дистрибьюторлардың жалға алу бойынша "Желмен бірге кеткендер" (1939) – эпикалық тарихи романтикалық фильм, осы онжылдықтың ең табысты фильмі болды және инфляцияға қарай түзетілгенде бүгінгі күнге дейін ең табысты фильм болып саналады. Үнсіз кезеңнен кейін комедиялық фильмдердің танымалдылығы артып, The Three Stooges және Marx Brothers сияқты комедияшылар танымал болды. Осы онжылдықтың танымал романдарына "Жақсы жер", "Энтони Адверс" және "Желмен бірге кеткендер" кіреді, олардың үшеуі де АҚШ-та екі жыл қатарынан ең көп сатылған кітаптар тізіміне енді. Коул Портер 1930-шы жылдарда танымал болды, оның "Night and Day" және "Begin the Beguine" әндері 1932 және 1935 жылдары №1 хит болды. Соңғы ән Swing жанрына жатты, ол 1933 жылдан бері АҚШ-та ең танымал музыка жанры болып қалыптасты. Онжылдық ішінде әлем халқы 2,05 миллиардтан 2,25 миллиардқа дейін өсті, шамамен 750 миллион бала дүниеге келді және 550 миллион адам қайтыс болды.

The 1930s (pronounced "nineteen thirties" and commonly abbreviated as "the '30s" or "the Thirties") was a decade that began on January 1, 1930, and ended on December 31, 1939. In the United States, the Dust Bowl led to the nickname the "Dirty Thirties". The decade was defined by a global economic and political crisis that culminated in the Second World War. It saw the collapse of the international financial system, beginning with the Wall Street Crash of 1929, the largest stock market crash in American history. The subsequent economic downfall, called the Great Depression, had traumatic social effects worldwide, leading to widespread poverty and unemployment, especially in the economic superpower of the United States and in Germany, which was already struggling with the payment of reparations for the First World War. The Dust Bowl in the United States (which led to the nickname the "Dirty Thirties") exacerbated the scarcity of wealth. U. S. President Franklin D. Roosevelt, who took office in 1933, introduced a program of broad scale social reforms and stimulus plans called the New Deal in response to the crisis. The Soviet Union's second five year plan gave heavy industry top priority, putting the Soviet Union not far behind Germany as one of the major steel producing countries of the world, while also improving communications. First wave feminism made advances, with women gaining the right to vote in South Africa (1930, whites only), Brazil (1933), and Cuba (1933). Following the rise of Adolf Hitler and the emergence of the NSDAP as the country's sole legal party in 1933, Germany imposed a series of laws which discriminated against Jews and other ethnic minorities. Germany adopted an aggressive foreign policy, remilitarizing the Rhineland (1936), annexing Austria (1938) and the Sudetenland (1938), before invading Poland (1939) and starting World War II near the end of the decade. Italy likewise continued its already aggressive foreign policy, defeating the Libyan resistance (1932) before invading Ethiopia (1935) and then Albania (1939). Both Germany and Italy became involved in the Spanish Civil War, supporting the eventually victorious Nationalists led by Francisco Franco against the Republicans, who were in turn supported by the Soviet Union. The Chinese Civil War was halted due to the need to confront Japanese imperial ambitions, with the Kuomintang and the Chinese Communist Party forming a Second United Front to fight Japan in the Second Sino Japanese War. Lesser conflicts included interstate wars such as the Colombia–Peru War (1932–1933), the Chaco War (1932–1935) and the Saudi–Yemeni War (1934), as well as internal conflicts in Brazil (1932), Ecuador (1932), El Salvador (1932), Austria (1934) and British Palestine (1936–1939). Severe famine took place in the major grain producing areas of the Soviet Union between 1930 and 1933, leading to 5.7 to 8.7 million deaths. Major contributing factors to the famine include: the forced collectivization in the Soviet Union of agriculture as a part of the First Five Year Plan, forced grain procurement, combined with rapid industrialization, a decreasing agricultural workforce, and several severe droughts. A famine of similar scope also took place in China from 1936 to 1937, killing 5 million people. The 1931 China floods caused 422,499–4,000,000 deaths. Major earthquakes of this decade include the 1935 Quetta earthquake (30,000–60,000 deaths) and the 1939 Erzincan earthquake (32,700–32,968 deaths). With the advent of sound in 1927, the musical—the genre best placed to showcase the new technology—took over as the most popular type of film with audiences, with the animated musical fantasy film Snow White and the Seven Dwarfs (1937) becoming the highest grossing film of this decade in terms of gross rentals. In terms of distributor rentals, Gone with the Wind (1939), an epic historical romance film, was the highest grossing film of this decade and remains the highest grossing film (when adjusted for inflation) to this day. Popularity of comedy films boomed after the Silent era with popular comedians The Three Stooges and Marx Brothers. Popular novels of this decade include the historical fiction novels The Good Earth, Anthony Adverse and Gone with the Wind, all three of which were best selling novels in the United States for 2 consecutive years. Cole Porter was a popular music artist in the 1930s, with two of his songs, "Night and Day" and "Begin the Beguine" becoming No. 1 hits in 1932 and 1935 respectively. The latter song was of the Swing genre, which had begun to emerge as the most popular form of music in the United States since 1933. The world population increased from 2.05 to 2.25 billion people during the decade, with about 750 million births and 550 million deaths.

Ішкі қақтығыстар

Қытай Азамат соғысы (1927–1949) – Биліктегі Гоминьдан және бүлікші Қытай Коммунистік партиясы Қытайды бақылау үшін азаматтық соғыс жүргізді. Коммунистер 1930 жылдардың басында аумақтарды біріктіріп, қысқа ғұмырлы Қытай Кеңес Республикасын жариялады, ол Гоминьданның шабуылынан күйреп, «Ұзын жорық» деп аталатын жаппай шегінуге әкелді. Гоминьдан мен коммунистер 1937 жылдан кейін Қытайға жасалған жапон басқыншылығына қарсы күресу үшін дауларын ұмытуға тырысты, бірақ 1930 жылдардың соңына дейін үзіліс-үзіліс қақтығыстар жалғасты. Кейбір қақтығыстарға қарамастан, олардың барлығы жапондықтарға қарсы күресті. 1936–1939 жылдар аралығында Палестинадағы араб көтерілісі. Испания Азамат соғысы (17 шілде 1936 – 1 сәуір 1939) – Германия мен Италия Франсиско Франконың антикоммунистік Фаланга күштерін қолдады. КСРО және халықаралық коммунистік партиялар (Абрахам Линкольн бригадасын қараңыз) соғыста солшыл республикалық фракцияны қолдады. Соғыс 1939 жылдың сәуір айында Франконың ұлтшыл күштері республикалық күштерді жеңісімен аяқталды. Франко Испанияның мемлекет басшысы және үкімет президенті болды, ал Испания Республикасы авторитарлық диктатура – Испания мемлекетінің орнына келді.

Германия Нацизмнің өрлеуі

1933 жылдың наурыз айында Германиядағы федералды сайлауда Адольф Гитлер басшылығымен НСДАП (Нацистік партия) жеңіске жетті. Гитлер Германияның канцлері болады. 1934 жылы Германия президенті Пол фон Гинденбургтің қайтыс болғаннан кейін Гитлер кабинеті президенттік лауазым бос деп жариялап, мемлекет басшысының рөлі мен өкілеттіктерін Гитлерге, бұдан әрі Фюрер және Рейхсканцлер (жетекші және канцлер) деп аталатын заң қабылдады. Веймар Республикасы тиімді түрде нацистік Германияға жол берді – Версаль шартын жоққа шығаруға, еврейлерді және басқа да азшылықтарды неміс қоғамынан қуғынға түсіруге және жоюға, Германияның аумағын кеңейтуге, коммунизмнің таралуына қарсы тұруға бағытталған тоталитарлық автократиялық ұлттық-социалистік диктатура. Гитлер Германияны Ұлттар Лигасынан шығарады, бірақ 1936 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын өзінің жаңа Рейхін және арийлік әскерлерінің/спортшыларының жоғары спорттық қабілетін әлемге көрсету үшін өткізеді. Ұлыбританияның премьер-министрі Невилл Чемберлен (1937–1940) соғыстан аулақ болу ниетімен Гитлерді жібіткілеуге тырысады, диктаторға Судет аймағын (Чехословакияның неміс тілді аймақтарын) аннексиялауға рұқсат береді, кейіннен Мюнхен келісіміне қол қойып, сайлаушыларға "біздің уақытымызға бейбітшілік" уәдесін береді. 1940 жылдың мамырында Норвегияға неміс басқынынан кейін ол Уинстон Черчилльтің ықпалына түсіп, биліктен кетуге мәжбүр болады. Неміс дипломаты Эрнст вом Ратты неміс текті поляк еврейі өлтіргені 1938 жылдың 9-10 қарашасында "Сынған шыны түнін" тудырды, оны Гитлер жастары, Гестапо және СС жүргізді. Осы оқиға барысында нацистік Германия мен Австрияда тұратын еврей халқының көп бөлігі шабуылға ұшырады – 91 еврей өлтірілді, ал 25 000 мен 30 000-ға жуық адам тұтқындалып, нацистік концлагерьлерге жіберілді. 267 синагог қиратылды, мыңдаған үйлер мен кәсіпорындар тоналды. "Сынған шыны түні" неміс еврейлерінен қару-жарақ алып қоюға да себеп болды. Германия мен Италия аумақтық экспансиялық саясатты ұстанады. Германия Австрия Федеративтік мемлекетін және Еуропадағы басқа да неміс тілді аумақтарды аннексиялауды талап етеді. 1935-1936 жылдары Германия Саар аймағын қайтарып алып, Рейн аймағын қайта әскерилендіреді. Италия бастапқыда Германияның Австрияға қатысты мақсаттарына қарсы болды, бірақ 1936 жылы екі ел Италияның екінші итальяндық-абиссиниялық соғысынан кейін дипломатиялық оқшауланудан кейін дауларын шешті және Германия Италияның жалғыз одақтасы болды. Германия мен Италия 1936 жылы Антикоминтерн пактісіне қол қою арқылы коммунизмге қарсы одақ құрып, қарым-қатынастарын жақсартты. Германия Аншлюс арқылы Австрияны аннексиялайды; Судет аймағының аннексиясы 1938 жылғы Мюнхен келісімінен кейін жүзеге асырылады. 1939 жылы Италияның Албанияға басып кіруі Албания Корольдігін итальяндық протекторатқа айналдыруға мүмкіндік берді. Албания тағына Италияның Виктор Эммануэль III талап қояды. Германия Литвадан Мемель аймағын алады, Чехословакияның қалған бөлігін басып алады және соңында Екінші Польша Республикасына басып кіреді, осы оқиғалардың соңғысы Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуына әкеледі. 1939 жылы Канада, Куба және АҚШ-ты қоса алғанда, Американың бірнеше елдері, MS St. Louis кемесіндегі жүздеген неміс-иудей босқындарына, нацистік режимнің нәсілшілдік антисемиттік қуғын-сүргінінен қашып бара жатқандарға баспана беруден бас тартады. Ақырында, ешбір ел босқындарды қабылдамайды, кеме жолаушылардың көпшілігімен Германияға қайта оралады. Кейбіреулері нацистік Германияға қайтуды қаламай, өз-өзіне қол жұмсайды.

The NSDAP (Nazi Party) under Adolf Hitler wins the German federal election, March 1933. Hitler becomes Chancellor of Germany. Following the 1934 death in office of Paul von Hindenburg, President of Germany, Hitler's cabinet passes a law proclaiming the presidency vacant and transferring the role and powers of the head of state to Hitler, hereafter known as Führer und Reichskanzler (leader and chancellor). The Weimar Republic effectively gives way to Nazi Germany, a totalitarian autocratic national socialist dictatorship committed to repudiating the Treaty of Versailles, persecuting and removing Jews and other minorities from German society, expanding Germany's territory, and opposing the spread of communism. Hitler pulls Germany out of the League of Nations, but hosts the 1936 Summer Olympics to show his new Reich to the world as well as the supposed superior athleticism of his Aryan troops/athletes. Neville Chamberlain, Prime Minister of the United Kingdom (1937–1940), attempts the appeasement of Hitler in hope of avoiding war by allowing the dictator to annex the Sudetenland (the German speaking regions of Czechoslovakia) and later signing the Munich Agreement and promising constituents "Peace for our time". He is ousted in favor of Winston Churchill in May 1940, following the German invasion of Norway. The assassination of the German diplomat Ernst vom Rath by a German born Polish Jew triggers the Kristallnacht ("Night of Broken Glass") which occurred between 9 and 10 November 1938, carried out by the Hitler Youth, the Gestapo, and the SS, during which much of the Jewish population living in Nazi Germany and Austria was attacked – 91 Jews were murdered, and between 25,000 and 30,000 more were arrested and sent to Nazi concentration camps. Some 267 synagogues were destroyed, and thousands of homes and businesses were ransacked. Kristallnacht also served as the pretext for the wholesale confiscation of firearms from German Jews. Germany and Italy pursue territorial expansionist agendas. Germany demands the annexation of the Federal State of Austria and of other German speaking territories in Europe. Between 1935 and 1936, Germany recovers the Saar and re militarizes the Rhineland. Italy initially opposes Germany's aims for Austria, but in 1936 the two countries resolve their differences in the aftermath of Italy's diplomatic isolation following the start of the Second Italo Abyssinian War, and Germany becomes Italy's only remaining ally. Germany and Italy improve relations by forming an alliance against communism in 1936 with the signing of the Anti Comintern Pact. Germany annexes Austria in the Anschluss; the annexation of the Sudetenland follows negotiations which result in the Munich Agreement of 1938. The Italian invasion of Albania in 1939 succeeds in turning the Kingdom of Albania into an Italian protectorate. The vacant Albanian throne is claimed by Victor Emmanuel III of Italy. Germany receives the Memel territory from Lithuania, occupies what remains of Czechoslovakia, and finally invades the Second Polish Republic, the last of these events resulting in the outbreak of World War II. In 1939, several countries of the Americas, including Canada, Cuba, and the United States, controversially deny asylum to hundreds of German Jewish refugees on board the MS St. Louis who are fleeing the Nazi regime's racist agenda of anti Semitic persecution in Germany. In the end, no country accepts the refugees, and the ship returns to Germany with most of its passengers on board. Some commit suicide, rather than return to Nazi Germany.

АҚШ Депрессиямен күресу

Франклин Д. Рузвельт 1932 жылы қарашада АҚШ президенті болып сайланды. Рузвельт Ұлы депрессияның экономикалық және әлеуметтік салдарымен күресу үшін "Жаңа саясат" деп аталатын кең ауқымды әлеуметтік әл-ауқат стратегиясын қолға алады. "Жаңа саясаттың" экономикалық бағдары бұрынғы еркін нарық экономикасынан түбегейлі өзгеше болды.

Сауд Арабиясы Құрылтай

Хиджаз және Неджд Корольдігі Сауд Арабиясы Корольдігі деп жарияланды, осымен ел Ибн Саудтың билігімен толық бірікті.

Испания Қақтығыстар мен азаматтық соғыс

Республикалық партиялар жергілікті сайлауда жеңіске жетіп, Екінші Республиканы жариялайды, Альфонсо XIII Борбон монархиясын құлатып жібереді. 1936 жылғы шілдедегі Республикаға қарсы испан төңкерісі Испания Азамат соғысының басталғанын көрсетеді.

Колонизация

Эфиопия империясына 1935-1936 жылдардағы Екінші итальяндық-абиссиниялық соғыс кезінде Италия Корольдігі басып кіреді. Оккупацияланған аумақ Эритрея және Италиялық Сомалимен бірігіп, Италияның Шығыс Африка колониясын құрайды. 1931 жылы Жапон империясы Маньчжурияны жаулап алып, Маньчжукоо қуыршақ мемлекетін құрды. Қытайдың соңғы Цинь әулетінің императоры Пуйи номиналды регент және император ретінде тағайындалған қуыршақ үкімет құрылды.

Колониядан шығу және тәуелсіздік

1930 жылғы наурыз айында Мохандас Ганди Үндістанның тәуелсіздігі туралы жарияланым мен Тұз жорығы арқылы зорлықсыз Сатьяграха қозғалысын жетектейді. 1935 жылғы Үндістан Үкіметі заңы шектеулі сайлау құқығымен болса да, тікелей сайланатын жаңа органдарды құрады және Британдық Үндістанның президенттіктері мен провинцияларының дербестігін арттырады.

Басқа да маңызды саяси оқиғалар

Ұлы депрессия бүкіл әлемдегі қоғамның экономикалық, саяси және әлеуметтік жағдайларына ауыр соққы береді. Германия, Италия Корольдігі және Жапония империясы сияқты елдер Лигадан шыққаннан кейін Ұлттар Лигасы тарап кетеді.

Еуропа

1930 жылы Испанияның премьер-министрі және әскери диктатураның басшысы Мигель Примо де Ривера қаржылық дағдарысқа (Ұлы депрессияның бір бөлігі) жауап ретінде отставкаға кетуге мәжбүр болды. Бұрын диктатураны қолдаған Испания королі Альфонсо XIII бұрынғы жүйеге біртіндеп оралып, беделін қалпына келтіруге тырысты. Бұл әрекет сәтсіз аяқталды, өйткені король диктатураның қолдаушысы деп есептелді, және көбірек саяси күштер республика құруды талап етті. 1931 жылы республикалық және социалистік партиялар жергілікті сайлауда маңызды жеңіске жетті, ал монархистер әлсіреп қалды. Монархияны жою талаптарымен көшеде наразылықтар болды. Испания армиясы корольді қорғамайтынын мәлімдеді. Альфонсо елден қашып кетті, бұл 1870 жылдары басталған Бурбон әулетінің қайта орналасу кезеңін аяқтап, де-факто тақтан бас тартты. Екінші испан республикасы құрылды. Кеңес Одағында ауыл шаруашылығын ұжымдастыру және қарқынды индустриализация жүзеге асырылды. Голодомор кезінде миллиондаған адам қаза тапты. 25 миллионнан астам адам Совет Одағының қалаларына көшіп келді. 1935 жылы Англо-неміс теңіз келісіміне қол қойылды, ол Версаль келісіміндегі Кригсмарине (теңіз күштері) көлеміне қойылған шектеулерді алып тастады. Келісім Германияға ірі теңіз күштерін құруға мүмкіндік берді. Эмон де Валера 1937 жылы Ирландия еркін мемлекеті үшін жаңа конституцияны қабылдады, бұл оның британдық доминион мәртебесін тоқтатты. Георг V-нің күміс тойы 1935 жылғы 6 мамырда Ұлыбритания және Британ доминиондарының королі және Үндістан императоры Георг V-тің таққа отырғанының 25 жылдығын атап өту үшін өткізілді. Бұл британ монархтары тарихындағы алғашқы күміс той болды. 1936 жылдан 1938 жылға дейін Совет Одағының коммунистік партиясынан «Ескі большевиктерді» тазалау, Совет Одағының басшысы Иосиф Сталиннің бұйрығымен жүздеген мыңдаған адамның өліміне әкелді. Бұл тазалау сенімсіздік пен саяси келіспеушіліктерге, сондай-ақ астық өндірісінің күрт төмендеуіне байланысты болды. Бұл Ресейдегі ұжымдастыру әдісіне байланысты болды. 1934 жылы Совет Одағында 1930 жылмен салыстырғанда 16 миллион фунт астық аз өндірілді. Бұл миллиондаған орыстардың аштықтан қаза болуына әкелді. 1936 жылы Эдуард VIII-нің тақтан бас тартуы, оның әкесі Георг V қайтыс болғаннан кейін 325 күн өткен соң, британ тағын Георг VI-ға берді. Георг VI мен Елизаветаның таққа отыруы 1937 жылдың мамырында өтті. 1937 жылы Парижде өткен әлемдік көрме Еуропадағы саяси шиеленісті көрсетті. Нацистік Германия мен Кеңес Одағының павильондары бір-біріне қарама-қарсы орналасқан. Германия сол кезде халықаралық қоғамдастықта Луфтваффе (әуе күштері) Испания азаматтық соғысы кезінде Испанияның Герника қаласын бомбалағаны үшін айыпталды. Испан суретшісі Пабло Пикассо бомбалауды әлемдік көрмеде көрсетілген шедеврлі картинасында бейнеледі – «Герника», ол бомбалаудың қорқынышты, сюрреалистік бейнесі болды. 1937 жылдың желтоқсанында Ирландия еркін мемлекетінде референдум өтті, онда Ирландия король VI Георгтың басшылығымен конституциялық монархия болып қалу керек пе, әлде республикаға айналу керек пе деген мәселе қаралды. Азаматтар республиканы қолдады, бұл монархиялық билік арқылы мемлекетке қатысты британдық егемендіктің қалдықтарын жойды.

In 1930, Miguel Primo de Rivera, Prime Minister of Spain and head of a military dictatorship is forced to resign in response to a financial crisis (part of the Great Depression). Alfonso XIII of Spain, who had previously backed the dictatorship, attempts to return gradually to the previous system and restore his prestige. This failed utterly, as the King was considered a supporter of the dictatorship, and more and more political forces called for the establishment of a republic. In 1931, republican and socialist parties won a major victory in the local elections, while the monarchists were in decline. Street riots ensued, calling for the removal of the monarchy. The Spanish Army declared that they would not defend the King. Alfonso flees the country, effectively abdicating and ending the Bourbon Restoration phase which had started in the 1870s. A Second Spanish Republic emerges. In the Soviet Union, agricultural collectivization and rapid industrialization take place. Millions died during the Holodomor. More than 25 million people migrate to cities in the Soviet Union. Anglo German Naval Agreement is signed in 1935, removing the Treaty of Versailles' level of limitation on the size of the Kriegsmarine (navy). The agreement allows Germany to build a larger naval force. Éamon de Valera introduces a new constitution for the Irish Free State in 1937, effectively ending its status as a British Dominion. The Silver Jubilee of George V was celebrated on 6 May 1935 to mark 25 years of King George V as the King of the United Kingdom and the British Dominions, and Emperor of India. It was the first ever Silver Jubilee celebration of any British monarch in history. The "Great Purge" of "Old Bolsheviks" from the Communist Party of the Soviet Union takes place from 1936 to 1938, as ordered by Soviet Union leader Joseph Stalin, resulting in hundreds of thousands of people being killed. This purge was due to mistrust and political differences, as well as the massive drop in grain produce. This was due to the method of collectivization in Russia. The Soviet Union produced 16 million lbs of grain less in 1934 compared to 1930. This led to the starvation of millions of Russians. The Abdication of Edward VIII in 1936, gives the British Crown to George VI, 325 days after the death of his father George V. The Coronation of George VI and Elizabeth takes place in May 1937. The 1937 World's Fair in Paris displays the growing political tensions in Europe. The pavilions of the rival countries of Nazi Germany and the Soviet Union face each other. Germany at the time was internationally condemned for Luftwaffe (its air force) having performed a bombing of the Basque town of Guernica in Spain during the Spanish Civil War. Spanish artist Pablo Picasso depicted the bombing in his masterpiece painting Guernica at the World Fair, which was a surrealist depiction of the horror of the bombing. Referendum in the Irish Free State in December 1937 on whether Ireland should continue to be a constitutional monarchy under King George VI or to become a republic results in citizens voting in favour of a republic, ending the remains of British sovereignty through monarchial authority over the state.

Африка

Оңтүстік Африканың Герцог, оның Ұлттық партиясы Лейборист партиясынан бөлініп, 1929 жылғы сайлауда жеңіске жеткеніне қарамастан, Ұлы Депрессияның қатты экономикалық салдары үшін көп кінә тартты.

Азия

Халықаралық бұқаралық ақпарат құралдарының басты назары Мохандас Гандидің Үндістандағы британдық отаршылдық үкіметке қарсы бейбіт қарсылық қозғалысына аударылады. 1931 жылы Қытай коммунистік партиясының басшысы Мао Цзэдун Қытай Кеңес Республикасы деп аталатын шағын анклав мемлекетін құрды. Ганди-Ирвин келісімі 1931 жылдың 5 наурызында Мохандас Ганди мен Үндістанның вице-королі лорд Ирвин қол қойды. Ганди Ирвиннің Үндістандағы британдық отарлау саясаты жөніндегі дөңгелек үстелге қатысуға келісуінің шарты ретінде Үнді ұлттық конгресінің (ҮҰК) жүргізіп жатқан азаматтық мойынсұнбаушылық науқанын тоқтатуға келіседі. 1935 жылғы Үндістан үкіметі туралы заң Үндістанның генерал-губернаторы бекіткен, Британдық Бирманы жеке британдық иелікке айналдырған және Британдық Үндістанның қалған президенттіктері мен провинцияларының саяси тәуелсіздігін арттырған. Мао Цзэдунның қытайлық коммунистері 1934 жылдың қазан айынан бастап 1936 жылдың қазан айына дейін ұлтшыл күштердің шабуылынан үлкен шегініс жасады, бұл "Ұзын жорық" деп аталды және Қытай Кеңес Республикасының құлауына әкелді. Колониалды Үндістанның Мұсылман лигасының басшысы Мұхаммед Әли Джинна 1939 жылдың 2 желтоқсанында "Құтқарылу күні" деген сөз сөйледі, онда мұсылмандарды 12 желтоқсаннан бастап британдық отаршылдық үкіметіне қарсы азаматтық мойынсұнбаушылыққа шақырды. Джинна Үндістанда мұсылмандар мен индустар арасындағы шиеленіс пен зорлық-зомбылықты тоқтатуды талап етеді. Джиннаның бұл әрекеттерін ол бұрын жақын одақтас болған, басым көпшілігі индустардан тұратын Үнді ұлттық конгресі қолдамайды. Бұл шешім Джиннаның Британ империясынан тәуелсіз мұсылман мемлекеті – Пәкістанды құру жоспарының бір бөлігі ретінде қарастырылады.

Австралия

Австралия мен Жаңа Зеландия 1931 жылы Вестминстер статутына қол қойды, ол Британ империясының өздік басқару доминиондары мен Ұлыбритания арасында, бірнеше қалдық ерекшеліктерді ескере отырып, заң шығарудағы теңдікті орнатты. Австралия Парламенті мен Жаңа Зеландия Парламенті өз аумақтарында толық заң шығару құқығын алды, енді Біріккен Корольдік Парламентімен билік бөліспейді.

Апат

1931 жылы Қытайда болған су тасқыны – тарихқа енген ең қасіретті табиғи апаттардың бірі. 1935 жылғы Еңбек күні дауылы Флорида-Кейс аралдарына 5-санатты дауыл ретінде соқты және Атлант мұхитында құрлыққа шыққан ең күшті дауыл болып тарихта қалды. Ол шамамен 6 миллион доллар (1935 жылғы АҚШ доллары) көлемінде шығын келтірді және 408 адамның өмірін қиды. Дауылдың күшті желдері мен толқындары Тавернье мен Марафон арасындағы құрылыстардың көбін қиратты, ал Исламорада қаласы толығымен жойылды. 1937 жылдың 6 мамырында неміс дирижаблі «Гинденбург» әуе кемесі АҚШ-тың Нью-Джерси штатындағы Лейкхерст қаласының үстінде жарылып, 36 адам қаза тапты. Бұл оқиға жарылыстың себебін зерттеуге әкелді, сондай-ақ сутегімен толтырылған дирижабльдерді пайдалануға қатысты халықтың үлкен сенімсіздігін тудырып, «Цеппелин» компаниясының беделіне елеулі нұқсан келтірді. 1937 жылы Техас штатының Нью-Лондон қаласындағы мектеп жарылыстан қирап, 300-ден астам оқушы мен ұстаз қаза тапты. 1938 жылғы Жаңа Англия дауылы құрлыққа 3-санатты дауыл ретінде келгенімен, бұрын 5-санатты дауылға айналды. Дауылдан келген зиян шамамен 306 миллион долларға (2010 жылы 4,72 миллиард доллар) бағаланды, 682-800 адам қаза тапты, 57 000-нан астам үй зардап шекті немесе қирады, соның ішінде танымал актриса Кэтрин Хепберннің үйі де болды. Ол дауыл кезінде Коннектикут штатының Олд-Сейбрук қаласындағы отбасылық үйінде болған. Шаңды дала немесе «Құрғақ отызыншы жылдар» – 1930-1936 жылдар аралығында (кейбір аймақтарда 1940 жылға дейін) Америка және Канада далаларында ауыр экологиялық және ауыл шаруашылығы зиянын келтірген қатты шаң дауылдарының кезеңі. Шамадан тыс құрғақшылық, күшті желдер және ондаған жылдар бойы егін алмастырусыз, тың жерлерді қалдырмай, жапқыш егіндерді пайдаланбау сияқты топырақ эрозиясын болдырмау шараларынсыз кең ауқымды шаруашылық жүргізудің салдарынан, бұл құбылыс шамамен (Нью-Йорк пен Атлант мұхитына дейін жете отырып) кең аумаққа әсер етті. Бұқаралық көші-қонға (Джон Стейнбектің Пулитцер сыйлығын жеңіп алған «Қарқынышты жүзімдер» романына шабыттандырған), азық-түлік тапшылығына, құмды жұтудан туған бірнеше өлім мен ауруларға (қараңыз, «Қозғалыстағы тарих») және еңбекақының күрт төмендеуіне себеп болды. 1938 жылы Қытайдың Хуаюанкоу қаласынан Сары өзеннің су тасқыны шығып, жердің кең аумағын су басып, шамамен 500 000 адамның өмірін қиды.

The China floods of 1931 are among the deadliest natural disasters ever recorded. The 1935 Labor Day Hurricane makes landfall in the Florida Keys as a Category 5 hurricane and the most intense hurricane to ever make landfall in the Atlantic basin. It caused an estimated $6 million (1935 USD) in damages and killed around 408 people. The hurricane's strong winds and storm surge destroyed nearly all of the structures between Tavernier and Marathon, and the town of Islamorada was obliterated. The German dirigible airship Hindenburg explodes in the sky above Lakehurst, New Jersey, United States on May 6, 1937, killing 36 people. The event leads to an investigation of the explosion and the disaster causes major public distrust of the use of hydrogen inflated airships and seriously damages the reputation of the Zeppelin company. The New London School in New London, Texas, is destroyed by an explosion, killing in excess of 300 students and teachers (1937). The New England Hurricane of 1938, which became a Category 5 hurricane before making landfall as a Category 3. The hurricane was estimated to have caused property losses of US$306 million ($4.72 billion in 2010), killed between 682 and 800 people, and damaged or destroyed over 57,000 homes, including the home of famed actress Katharine Hepburn, who had been staying in her family's Old Saybrook, Connecticut, beach home when the hurricane struck. The Dust Bowl, or "Dirty Thirties", a period of severe dust storms causing major ecological and agricultural damage to American and Canadian prairie lands from 1930 to 1936 (in some areas until 1940). Caused by extreme drought coupled with strong winds and decades of extensive farming without crop rotation, fallow fields, cover crops, or other techniques to prevent erosion, it affected an estimated of land (traveling as far east as New York and the Atlantic Ocean), caused mass migration (which was the inspiration for the Pulitzer Prize winning novel The Grapes of Wrath by John Steinbeck), food shortages, multiple deaths and illness from sand inhalation (see History in Motion), and a severe reduction in the going wage rate. The 1938 Yellow River flood pours out from Huayuankou, China, inundating of land and killing an estimated 500,000 people.

Экономика

Ұлы депрессия 1929 жылғы 4 қыркүйекте акция бағаларының құлдырауымен басталды, содан кейін 1929 жылғы 29 қазандағы «Қара сейсенбі» деп белгілі болған қор нарығының күрт құлдырауы орын алып, 1930 жылдардың көп бөлігіне дейін жалғасты. Бүкіл онжылдық кең таралған жұмыссыздық пен кедейлікпен сипатталады, алайда дефляция (яғни, бағалардың төмендеуі) 1930–1932 және 1938–1939 жылдармен шектелді. 1930 жылы бағалар 7,02%, 1931 жылы 10,06%, 1932 жылы 9,79%, 1938 жылы 1,41% және 1939 жылы 0,71% төмендеді. Ұлы депрессияның нәтижесінде авторитарлық және демократиялық елдерде экономикалық араласушылық саясаттарға деген сұраныс артты. Батыс әлемінде кейнсиандық экономикалық теория классикалық экономикалық теорияның орнын басты. Жұмыссыздықты азайту мақсатында АҚШ үкіметі 1933 жылдан 1942 жылға дейін Ұлттық парктерін күтіп ұстау және жолдар салу үшін жұмыс істеген, қоғамдық жұмыспен қамту бағдарламасы болған Азаматтық қорғау корпусы (CCC) сияқты жұмыс жобаларын құрды. АҚШ-тың басқа да маңызды мемлекеттік жобаларының бірі – 1931 жылдан 1936 жылға дейін салынған Гувер бөгеті. Кеңес Одағында қарқынды индустрияландыру жүрді. 1933 жылы АҚШ-та спирттік ішімдіктерге тыйым салу тоқтатылды. 1933 жылғы 5 желтоқсанда жиырма бірінші түзетуді бекіту АҚШ Конституциясының он сегізінші түзетуін жойды. Оклахома және Техас штаттарындағы құрғақшылық жағдайлары «Шаңды дала» құбылысын тудырды, бұл ондаған мыңдаған отбасыларды өз шаруашылықтарын тастап, басқа жерде жұмыс іздеуге мәжбүр етті.

Ғылым

1930 жылы астроном Клайд Томбо Плутонды ашты, ол Күн жүйесінің тоғызыншы планетасы деп жарияланды. Альберт Эйнштейннің теңдеулері атом бомбасын жасауға негіз болды.

Әдебиет және өнер

Солтүстік Америка мен Батыс Еуропадағы арт-деко қозғалысының шарықталуы. Белгілі поэзия туындыларына В.Х. Ауденнің «Poems» кіреді. Белгілі әдебиеттердің қатарында Ф. Скотт Фицджеральдтың «Тендер - бұл түн» (1934), Т.Х. Уайттың «Тастағы меч» (1938), Дж.Р.Р. Толкиннің «Хоббит» (1937), Алдус Хакслидің «Батыл жаңа әлем» (1932), Джон Стейнбектің «Қасқыр жүзімдері» (1939) және «Егеуқырлар мен адамдар» (1937), Эрнест Хемингуэйдің «Ие болу және ие болмау» (1937), Джон Дос Пассостың «АҚШ трилогиясы», Уильям Фолкнердің «Мен өлгенде» (1930) және «Абессалом, Абессалом!» (1936), Джон О’Хараның «Самаррадағы келісім» (1934) және «Баттерфилд 8» (1935), сондай-ақ Маргарет Митчеллдің «Желмен кеткендер» (1936) романдары бар, ол кейін 1939 жылы танымал фильмге айналды. Белгілі пьесаларға Торнтон Уайлдердің «Біздің қаламыз» (1938) кіреді. Онжылдықтың соңында әлемдегі ең танымал суперқаһармандар мен көрнекті ойдан туған кейіпкерлердің екеуі комикстерде пайда болды: Супермен алғаш рет 1938 жылы, ал Бэтмен 1939 жылы көрінді. 1930 жылдары «Пулп» журналдарының кең таралғаны да байқалды. Арзан қағаздан басылған бұл журналдар көпшілікке арзан ойын-сауық ұсынып, онжылдықтағы ең танымал медиа түрлерінің біріне айналды. ХХ ғасырдың көптеген белгілі жазушылары, соның ішінде Ф. Скотт Фицджеральд, Дашилл Хэммет, Исаак Азимов және Х.П. Лавкрафт «пулп» журналдарында жазудан бастады. «Пулп» журналдары 1950 жылдары теледидар пайда болғанға дейін танымал болды. 1930 жылдары жарық көрген танымал комикстердің қатарында Рой Крейннің «Капитан Изи», В.Т. Хамлиннің «Алли Оп», Хал Фостердің «Принц Валиант» және Алекс Реймондтың «Флэш Гордон» туындылары бар. 1930 жылдардың соңында жазушы және редактор Джон Кэмпбеллдің ықпалымен ғылыми фантастиканың алтын ғасыры басталды, бұл Роберт Хайнлайн, Исаак Азимов және А.Э. ван Вогт сияқты жазушылардың мансабына жол ашты. Дэвид Альфаро Сикеирос 1932 жылы Лос-Анджелестегі Ольвера көшесінде «Америка Тропикалық» (толық атауы: «Америка Тропикалық: Империализмнің зорлығы мен қиратуы» немесе «Тропикалық Америка: Империализммен басқыншылық пен жойылу») деген даулы сурет салды.

Height of the Art Deco movement in North America and Western Europe. Notable poetry include W. H. Auden's Poems. Notable literature includes F. Scott Fitzgerald's Tender Is the Night (1934), T. H. White's The Sword in the Stone (1938), J. R. R. Tolkien's The Hobbit (1937), Aldous Huxley's Brave New World (1932), John Steinbeck's Grapes of Wrath (1939) and Of Mice and Men (1937), Ernest Hemingway's To Have and Have Not (1937), John Dos Passos's U. S. A trilogy, William Faulkner's As I Lay Dying (1930) and Absalom, Absalom! (1936), John O'Hara's Appointment in Samarra (1934) and Butterfield 8 (1935), and Margaret Mitchell's Gone with the Wind (1936), which was later famously adapted into a film in 1939.
Notable "hardboiled" crime fiction includes Raymond Chandler's The Big Sleep, Dashiell Hammett's The Maltese Falcon, James M. Cain's The Postman Always Rings Twice (1934). Notable plays include Thornton Wilder's Our Town (1938). Near the end of the decade, two of the world's most iconic superheroes and recognizable fictional characters were introduced in comic books; Superman first appeared in 1938, and Batman in 1939. The 1930 also saw the widespread popularity of the pulp magazine. Printed on cheap pulp paper, these magazines provided affordable entertainment to the masses and quickly became one of the most popular forms of media during the decade. Many prominent writers of the 20th century would get their start writing for pulps, including F. Scott Fitzgerald, Dashiell Hammett, Issac Asimov and H. P. Lovecraft. Pulp fiction magazines would last in popularity until the advent of television in the 1950s. Popular comic strips which began in the 1930s include Captain Easy by Roy Crane, Alley Oop by V. T. Hamlin, Prince Valiant by Hal Foster, and Flash Gordon by Alex Raymond. The beginning of the Golden Age of Science Fiction in the late 1930s, spurred on by writer and editor John C. Campbell, launching the careers of such writers as Robert Heinlein, Issac Asimov and A. E. van Vogt. David Alfaro Siqueiros paints the controversial mural América Tropical (full name: América Tropical: Oprimida y Destrozada por los Imperialismos, or Tropical America: Oppressed and Destroyed by Imperialism) (1932) at Olvera Street in Los Angeles, California.

Фильм

Чарли Чаплиннің новаторлық классикасы "Қала жарықтары" 1931 жылы жарық көрді. Чарли Чаплиннің өзінің танымал кейіпкері "Саяхатшы" (The Tramp) бейнесіндегі соңғы фильмі 1936 жылы жарық көрді. Уолт Диснейдің "Ақ қар және жеті нан" фильмі 1937 жылы жарық көрді. "Кішкентай ханшайым" 1939 жылы, ал "Оз сиқыршысы" да 1939 жылы жарық көрді. Кино өнерінде Голливудтың алтын ғасыры 1927 жылы дыбысты фильмдердің ("сөйлейтін фильмдер") және 1930 жылы толық түсті фильмдердің пайда болуымен жаңа кезеңге енді: 1930-шы жылдары 50-ден астам классикалық фильм түсірілді, олардың ең танымалдары – "Желмен бірге кеткендер" және "Оз сиқыршысы". Жаңа дыбыс жазу және түсіру технологиялары көптеген фильмдердің түсірілуіне немесе қайта түсірілуіне ықпал етті, мысалы, 1934 жылғы "Клеопатра" фильмі, онда әсем арт-деко декорациялары қолданылып, "Оскар" сыйлығының "Үздік операторлық жұмыс" номинациясын жеңіп алды (1930–1939 жылдардағы "Оскар" сыйлығының үздік операторлық жұмысы үшін фильмдерге қараңыз). Universal Pictures өзінің ерекше қорқынышты фильмдер сериясын шығара бастады, олар "Universal Monsters" деп белгілі болды және әдебиеттегі және мифологиядағы құбыжықтардың культты бейнелерін ұсынды. Осы қорқынышты фильмдерге (немесе құбыжық фильмдеріне) "Дракула", "Франкенштейн", "Мумия", "Доктор Джекилл және Мистер Хайд", "Кинг Конг", "Нотр-Дамның қасқыр адамы" және балауыз мүсіндері, вампирлер мен зомбилер туралы фильмдер кірді, соның нәтижесінде 1941 жылы "Құрт адам" фильмі жарық көрді. Осы фильмдер Бела Лугози, Лон Чейни кіші және Борис Карлофф сияқты актерлердің даңққа ие болуына әкелді. "Үш баклақ", "Лорел мен Харди", "Маркс ағайындылары", "Тарзан", "Чарли Чан" және "Біздің топ" сияқты қайта оралатын сериялар мен эпизодтар да болды. 1930 жылы Говард Хьюз "Періштелер тозағы" фильмін түсірді, ол кәсіби студиядан тыс, тәуелсіз өндірілген алғашқы блокбастер болды және сол кездегі ең қымбат фильм, оның құны шамамен 4 миллион долларға жетіп, түсіруге төрт жыл уақыт кетті.

Радио

Радио индустриалды елдерде басым бұқаралық ақпарат құралына айналады, азаматтарға музыка тыңдауға және жаңалықтар алуға мүмкіндік береді, сондай-ақ қазіргі оқиғалар туралы жедел хабар таратады. 1938 жылдың 30 қазанында: Орсон Уэллстің "Әлемдер соғысы" романының радиоқоюы АҚШ-тың түрлі аймақтарында үрейге себеп болды.

Сәулет

1931 жылы 3 мамырда Нью-Йорк қаласында әлемдегі ең биік ғимарат (келесі 35 жылға дейін) салынды және Эмпайр Стейт Билдинг ретінде ашылды. 1937 жылы 27 мамырда АҚШ-тың Сан-Франциско қаласында "Алтын қақпа" көпірі құрылысы аяқталып, пайдалануға берілді.

Бейнелеу өнері

Әлеуметтік реализм 1930 жылдары АҚШ-тағы Ұлы депрессия кезінде маңызды өнер қозғалысына айналды. Әлеуметтік реализм көбінесе әлеуметтік-саяси мағынасы бар суреттерді бейнеледі. 1930 жылдардағы басқа да американдық көркемдік қозғалыстар – американдық сахна суреті және Регионализм, олар әдетте Американың ауылдық жерлерін және американдық тарихтан алынған тарихи суреттерді бейнелеген. Индустриалды Американы бейнелейтін Преционизм де АҚШ-та 1930 жылдары танымал өнер қозғалысы болды. Ұлы депрессия кезінде фотосурет өнері Әлеуметтік реалистік қозғалыста маңызды рөл атқарды. Доротея Ландж, Уокер Эванс, Маргарет Бурк Уайт, Льюис Хайн, Эдвард Штайхен, Гордон Паркс, Артур Ротштейн, Марион Пост Вулкотт, Дорис Ульман, Беренис Эбботт, Аарон Сискинд, Рассел Ли, Бен Шахн (фотограф ретінде) және тағы да басқалардың еңбектері ерекше ықпал етті. Рузвельт әкімшілігінің «Жаңа келісім» бағдарламасының бір бөлігі – Жұмыс прогресі әкімшілігі Федералдық өнер жобасын, Қоғамдық өнер жобасын және Сурет салу және мүсін бөлімін демеушілік етті, олар көптеген американдық суретшілерді жұмысқа алып, Ұлы депрессия кезінде күнкөріс табуға көмектесті. Мексикалық мурализм – 1930 жылдары Мексикада кеңінен таралған өнер қозғалысы. Бұл қозғалыстың тарихи ерекшелігі – оның саяси мазмұны, көбінесе марксистік сипатта немесе революциядан кейінгі Мексиканың әлеуметтік және саяси жағдайымен байланысты. Латын Америкасында Символизм және Сиқырлы реализм де маңызды ағымдар болды. Еуропада 1930 жылдары және Ұлы депрессия кезінде Сюрреализм, кешкі Кубизм, Баухаус, Де Стил, Дада, неміс экспрессионизмі, Символизм және Модернизмнің әртүрлі түрі Парижде және басқа жерлердегі өнер көрінісін сипаттады. 1932 жылғы қысқы Олимпиада ойындары Нью-Йорк штатының Лейк-Плэсид ауылында өтті. 1932 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын Лос-Анджелес қаласы қабылдады. 1934 жылғы ФИФА әлем чемпионаты Италияда өтіп, Италия жеңіске жетті. 1936 жылғы қысқы Олимпиада ойындары Германияның Бавария штатындағы Гармиш-Партенкирхен қаласында өтті. 1936 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын Германияның Берлин қаласы қабылдады. Бұл 1948 жылға дейін өткен соңғы жазғы және қысқы Олимпиада ойындары болды. 1938 жылғы ФИФА әлем чемпионаты Францияда өтіп, Италия жеңіске жетті. Бұл 1950 жылға дейін өткен соңғы ФИФА әлем чемпионаты болды.

Social realism became an important art movement during the Great Depression in the United States in the 1930s. Social realism generally portrayed imagery with socio political meaning. Other related American artistic movements of the 1930s were American scene painting and Regionalism which were generally depictions of rural America, and historical images drawn from American history. Precisionism with its depictions of industrial America was also a popular art movement during the 1930s in the USA. During the Great Depression the art of photography played an important role in the Social Realist movement. The work of Dorothea Lange, Walker Evans, Margaret Bourke White, Lewis Hine, Edward Steichen, Gordon Parks, Arthur Rothstein, Marion Post Wolcott, Doris Ulmann, Berenice Abbott, Aaron Siskind, Russell Lee, Ben Shahn (as a photographer) among several others were particularly influential. The Works Progress Administration part of the Roosevelt Administration's New Deal sponsored the Federal Art Project, the Public Works of Art Project, and the Section of Painting and Sculpture which employed many American artists and helped them to make a living during the Great Depression. Mexican muralism was a Mexican art movement that took place primarily in the 1930s. The movement stands out historically because of its political undertones, the majority of which of a Marxist nature, or related to a social and political situation of post revolutionary Mexico. Also in Latin America Symbolism and Magic Realism were important movements. In Europe during the 1930s and the Great Depression, Surrealism, late Cubism, the Bauhaus, De Stijl, Dada, German Expressionism, Symbolist and modernist painting in various guises characterized the art scene in Paris and elsewhere. The 1932 Winter Olympics were hosted by the village of Lake Placid, New York, United States. The 1932 Summer Olympics were hosted by the city of Los Angeles, California, United States. The 1934 FIFA World Cup was hosted and won by Italy. The 1936 Winter Olympics were hosted by the market town of Garmisch Partenkirchen, Bavaria, Germany. The 1936 Summer Olympics were hosted by the city of Berlin, Germany. These were the last Summer or Winter Olympic Games held until 1948. The 1938 FIFA World Cup was hosted by France and won by Italy. This was the last FIFA World Cup held until 1950.