Кіріспе

Варшавадағы темір қақпа алаңына арналған алаң (Plac Żelaznej Bramy) - Варшаваның орталық бөлігіндегі үлкен ашық алаң. Аянт өзінің атын бұрын Саксон бағының батыс шекарасын қорғаған үлкен темір қақпадан алған.

Тарих

XVII ғасырда Варшаваның ескі қаласының батысындағы аумақ бөлініп, тез арада салынған. Бұл жерде Ян Виелопольскийдің жесірі өзінің марқұм күйеуінің есімімен Виелополь деп аталатын шағын қала (юридика) құрды. Қаланың орталығы Тарговица Виелопольска деп аталатын шағын базар болды. Қала кішкентай және кедей болғанмен, оны сол дәуірдің ең атақты сәулетшілерінің бірі Тайлман ван Гамерен жобалаған болуы мүмкін. Қаланың шекарасында тағы бір шағын базар қаласы - Миров орналасқан. 18 ғасырда биік Радзвиль отбасы сол жерде сарай салды. Кейіннен құрылысты Любомирскийлер отбасы сатып алып, кеңейтті, олар сарайға өздерінің атын берді. Сарай салынып біткен кезде қала өркендей бастады. Аугуст II күшті патшаның тұсында бұл аймақ толығымен қайта салынған. Август "Саксониялық ось" идеясына беріліп қалғандықтан, ол аймақтағы ағаштан жасалған кедей үйлерді қиратып, базарды Варшава қаласына қосуды шешті. Лубомирский сарайы да бұзылуы керек еді, өйткені ол осьтен 30 градусқа ауытқыған. Алайда, бұл жоспар қаржы қиындықтары мен монархтың қайтыс болуы салдарынан тоқтатылуға мәжбүр болды. Соған қарамастан, сарай мен жергілікті базардың арқасында бұл аймақ өсе берді. 1759 жылы Варшавада алғашқы тұрақты кофехана осы жерде ашылды. Сол жерде, базар алаңында, патшалық атты күзетші жасағының алты үлкен казармасы тұрғызылды. Казармаларды XIX ғасырда орыстар қиратты. Олардың орнына кішірек алаң жасалды. Ол "Plac Mirowski" деген атауды мұра етті, бұл жерде бір кездері тұрған Миров ауылының аты. 1899 - 1901 жылдары бұл жерде екі үлкен базар салынды. Бүкіл аймақ, екі базарды қоспағанда, 1944 жылғы Варшава көтерілісінен кейін немістермен толықтай қиратылды. Соғыстан кейін Саксон бақшасы батысында шектелген, ал бұрынғы темір қақпаның орнын қазір көше алып отыр. Любомирский сарайы ішінара қайта салынған, бірақ Саксония осьтеріне сәйкес 30 градусқа айналдырылды. 1960 жылдары Владислав Гомулканың тұсында бұрынғы алаң үлкен пәтер блоктарымен салынған. Аянт енді жоқ болса да, жаңа ғимараттар "Темір қақпа алаңы" мекенжайын сақтайды.