Кіріспе

Александрплац – Берлиннің орталық Митте ауданындағы үлкен қоғамдық алаң және көлік түйіні. Алаң Ресей императоры Александр I-нің құрметіне аталған, сонымен қатар бұл атау солтүстік-шығыстағы Моллштрасседен оңтүстік-батыстағы Спандауэрштрассе және Ротс Ратусқа дейін созылатын үлкен ауданды да білдіреді. Александрплац – Берлиндегі ең көп келушілерге таныс орын, Фридрихштрассе мен Сити-Весттен басым. Бұл туристер үшін танымал бастау нүктесі, жақын жерде [[Fernsehturm Berlin (теледидар мұнарасы)], Николай кварталы және Ротс Ратус ("Қызыл қала әкімдігі") сияқты көптеген тартатымды орындар орналасқан. Александрплац әлі де Берлиннің маңызды сауда орталықтарының бірі болып табылады, онда түрлі сауда орталықтары, универмагтар және ірі сауда дүкендері бар.

18 ғасырға дейінгі ерте тарихы

Қазіргі Александрплацтың орнында XIII ғасырдан бері аурухана тұрды. Heiliger Georg (Святой Георгий) деп аталатын аурухана Берлин қабырғасының жақын маңдағы Георгенторға (Георгий қақпасы) өз атын берді. Қала қабырғасынан тыс бұл аймақ шамамен 1400 жылға дейін дамымаған, онда алғашқы қоныстанушылар сабан шатыры бар коттедждер салды. Жақын жерде дарға асу орыны болғандықтан, бұл аймақ Teufels Lustgarten ("Шайтанның ләззат бақшасы") деген лақап атпен аталды. Георгий қақпасы 16-шы ғасырда Берлиннің қала қақпаларының ішіндегі ең маңыздысына айналды, ол қаланың солтүстік және солтүстік-шығысына қарай жол бойымен, мысалы Одербергтен, Пренцлаудан және Бернаудан және Балтық теңізіндегі үлкен Ганза қалаларынан келетін тауарлар үшін негізгі кіру нүктесі болды. Отыз жылдық соғыстан кейін қала қабырғасы нығайтылды. 1658 жылдан 1683 жылға дейін Линцтің құрылыс шебері Иоганн Грегор Мемхардт қала бойына бекініс салдырды. Жаңа қамалдың құрамында 13 бастион бар, олар қамалмен байланыстырылған және оның алдында кеңдігі 5 метрге дейін жететін қамал бар. Жаңа қамалдың ішінде қала қабырғасының көптеген тарихи қақпалары жабылып қалды. Мысалы, оңтүстік-шығыс Штралауэр қақпасы жабылып, ал Грузин қақпасы ашық қалды, бұл Грузин қақпасын қалаға кірудің одан да маңызды бөлігі етті. 1681 жылы қалада ірі қара мал мен шошқаны бордақылау саудасына тыйым салынды. Ұлы Сайлаушы Фредерик Вильгельм Георгиан қақпасының алдындағы аймақтағы негізгі пайыздық мөлшерлемені алып тастай отырып, арзан жер учаскелерін берді. Елді мекендер тез өсіп, қақпа алдындағы алаңға апта сайын мал базарлары ашылды. Бұл аймақ 17 ғасырдың аяғына дейін өркендеуін жалғастырған Георгенворштадт қала маңындағы қалашыққа айналды. Оңтүстік-батыс қала маңындағы (Фридрихштадт (Берлин), Доротенштадт) қатаң және геометриялық жоспарланғаннан айырмашылығы солтүстік-шығыстағы (Георгенворштадт, Спандауэрворштадт және Штралауер Ворштадт) қала маңы жоспарсыз көбейді. 1691 жылы салынған құрылыс тыйым салғанға қарамастан, 1700 жылға қарай бұл аймақта 600-дан астам үй болған. Сол кезде Георгий қақпасы төртбұрышты, мұнарасы бар қақпа ғимараты болған. Мұнараның жанында қала қабырғасының қалған бөлігі тұрды. Қақпаның жоғарғы қабаттары қала түрмесі ретінде қызмет етті. Қақпаның сыртына көпір салынған, ал қақпаны түнде гарнизон қайың тақтайлармен бекітіп тастаған. Мал базардан солтүстік-шығысқа қарай Бернау-бей-Берлинге қарай автокөлік жолы өтеді. Оң жақта Джордж шіркеуі, жетімдер үйі және аурухана тұрды, оны 1672 жылы Сайлаушы София Доротея сыйға тартты. Шәжіре қасында 1716 жылы қиратылған ортағасырлық оба үйі тұрды. Оның артында мылтықшылар алаңы мен қонақүй болды, кейіннен ол "Стелзенкруг" деп аталды. XVII ғасырдың аяғында бұл жерде 600-ден 700-ге дейін отбасы өмір сүрді. Олардың қатарында етшілер, малшылар, қойшылар және сүт өсірушілер болды. Георгий шіркеуі Георгий шіркеуі болып жаңартылды және өзінің уағыздаушысын алды.

(17011805)

1701 жылғы 6 мамырда Кенигсбергте тәж кигеннен кейін Пруссия королі Фридрих I Берлинге Георг қақпасы арқылы кірді. Бұл қақпаның Король қақпасы деп аталуына және айналасындағы аумақ ресми құжаттарда Кенигс Тор Плац (Король қақпасы алаңы) деп белгіленуіне әкелді. Георгенворштадт маңы Корольворштадт ("патшалық маңы") деп өзгертілді. 1734 жылы Берлиннің кедендік қабырғасы, бастапқыда тік қоршаулардан тұратын сақина тәрізді құрылыс, нығайтылып, ескі қала мен оның маңындағы аудандарды, соның ішінде Корольворштадтты қамтыды. Бұл Король қақпасының қалаға тауарлар кіретін басты нүкте ретіндегі маңыздылығын жоғалтуына себеп болды. 1746 жылы қақпа бұзылып жатылды. 18 ғасырдың соңына таман Корольворштадттың патшалық маңындағы негізгі құрылымы қалыптасты. Бұл аймақтағы ғимараттардың блогы тарихи жолдар бойымен орналасқан, олар бұрын қақпадан әртүрлі бағыттарға тауар тасыған. Сол кезде аймақта ірі фабрикалар (жібек және жүн өндірісі), мысалы, Курпринц (бұрынғы амбарда орналасқан Берлиннің алғашқы мата фабрикаларының бірі) және 1758 жылы қаңғыбастар мен тұрмысынан айырылғандар үшін ашылған жұмыс үйі болды. Бұл үйдің тұрғындары диірменді айналдыру үшін қолмен жұмыс істейтін жүгіру механизмін пайдаланды. Көп ұзамай, әскери нысандар аймаққа үстемдік етті, мысалы, Дэвид Гилли жобалаған 1799–1800 жылдарға қарай салынған әскери парад алаңдары. Сол кезде алаңның тұрғындары көбінесе қолөнершілер, шағын буржуазия, зейнеткерлер және өндіріс жұмысшылары болды. Алаңның оңтүстік-шығысында Карл Теодор Оттмер 120 000 талер көлеміндегі қаржыны жұмсап, мата фабрикасының ғимаратын Кенигштедтер театрына айналдырды. Негізгі тас 1823 жылғы 31 тамызда қаланды, ал ашылу салтанаты 1824 жылғы 4 тамызда өтті. Сату нашар болғандықтан театр 1851 жылғы 3 маусымда жабылуға мәжбүр болды. Кейіннен ғимарат жүн сақтау үшін, содан кейін пәтерлік үй ретінде пайдаланылды, ал 1932 жылы бұзылғанға дейін Асчингер атты қонақ үй болып жұмыс істеді. Осы жылдар ішінде Александрплац балық сатушы әйелдер, су тасушылар, құм сатушылар, ескі киім-кешек және сүйек жинаушылар, пышақтайлағыштар және уақытша жұмыс істейтін жұмысшылармен толы болды. 1848 жылғы наурыз революциясы кезінде Александрплац көшелерінде кең ауқымды көше шайқастары болды, онда революционерлер Александрплацтан қалаға баратын жолды бөгеу үшін кедергілер жасады. Жақын жердегі дәріханада жұмыс істеген романшы және ақын Теодор Фонтане кедергілер құруға қатысып, кейіннен ол Кенигштадтер театрынан әкелген материалдарды қолданып, Неуэ Кенигштрассеге кедергі жасағанын сипаттады. Кенигштадт 19 ғасыр бойы өсіп-дамыды, ғасырдың басында үш қабатты үйлер, ал ортасынан бастап төрт қабатты үйлер салынды. Ғасырдың соңына таман ғимараттардың көпшілігі бес қабатқа дейін жетті. Үлкен фабрикалар мен әскери нысандар тұрғын үйлерге (негізінен қалаға жаңадан көшіп келген фабрика жұмысшылары үшін жалға берілетін үйлер) және сауда үйлеріне орын берді. 1870-ші жылдардың басында Берлин әкімшілігі бұрынғы ордыны толтырып, 1882 жылы ашылған Берлин қалалық теміржолын салды, сонымен қатар Александрплац вокзалы да ашылды. 1883–1884 жылдары 185 бөлмелі және төменгі қабаттарында дүкендері бар нео-ренессанс стиліндегі Гранд-отель салынды. 1886 жылдан 1890 жылға дейін Герман Бланкенштейн полиция бас штабын салдырды, бұл ғимараттың солтүстік бұрышындағы мұнарасымен ерекшеленетін үлкен кірпіштен тұрғызылған құрылыс болды. 1890 жылы Александрплацта аудандық сот та құрылды. 1886 жылы жергілікті билік теміржолдың батысындағы орталық базар залын салды, ол 1896 жылы Александрплацтағы апталық базардың орнын басты. 19 ғасырдың соңында жеке көліктердің пайда болуы және алғашқы ат автобустары алаңның солтүстік бөлігінде басымдық алды, ал оңтүстік бөлігі (бұрынғы парад алаңы) тыныш қалды, 1889 жылы бақ директоры Герман Мяцтиг оған көгалдандыру элементтерін қосты. Алаңның солтүстік-батысында екінші, кішігірім жасыл алаң орналасқан, онда 1895 жылы мүсінші Эмиль Хандризердің қоладан жасалған Беролина мүсіні орнатылды.

Империя мен нацистік дәуірдің арасында (19001940)

XX ғасырдың басында Александрплац өзінің гүлдену кезеңін бастан өткерді. 1901 жылы Эрнст фон Вользоген Александрштрассе 40 мекенжайындағы бұрынғы Сецессионсбюне ("Сецессия сахнасы") ғимаратында алғашқы неміс кабаресі – "Убербреттль"ді ашты, бастапқыда "Бунте Бреттль" деген атпен. Ол "Кабаре – көркемдік амбициялары бар жоғары деңгейдегі ойын-сауық. Императорға адал және нарыққа бағытталған, сынсыз көңіл көтеруді алға қояды" деп жарияланды. Саудагерлер Герман Тиц, Георг Вертхайм және Хан Александрплацта ірі дүкендер ашты: Тиц (1904–1911), Вертхайм (1910–1911) және Хан (1911). Тиц өзін берлинделіктерге арналған дүкен ретінде таныстырды, ал [[Вертхайм (компания) әлемге арналған дүкен ретінде беделді болды. 1905 жылдың қазан айында Тиц дүкенінің бірінші бөлігі жұртшылыққа ашылды. Оны Вильгельм Альберт Кремер және Рихард Вольфенштейн архитекторлары жобалады, олар бұрыннан Рейхстаг ғимаратын салу конкурсында екінші орынды жеңіп алған еді. Тиц дүкені одан әрі құрылыс кезеңдерінен өтті және 1911 жылы коммерциялық алаңы және әлемдегі ең ұзын дүкен фасады болды. 1910 жылы архитекторлар де және Карл фон Гросхаймның Вертхайм дүкенін салу үшін Königskolonnaden бұзылып, қазір Шенебергтегі Генрих фон Клейст саябағында орналасқан. 1908 жылдың қазан айында "Бунте Бреттль"дің жанында, Александрштрассе 41 мекенжайында "Haus des Lehrers" ("Оқытушылар үйі") ашылды. Оны Ханс Тобельман және Генри Гросс жобалаған. Ғимарат Берлин мұғалімдер қауымдастығына тиесілі болды, олар қауымдастыққа қаржы жинау үшін ғимараттың бірінші қабатында кондитерлік және мейрамханаға орын жалға берді. Ғимаратта екі дүниежүзілік соғыстан аман қалған мұғалімдер кітапханасы орналасқан, қазір ол білім беру тарихын зерттеу кітапханасының құрамына кірген. Александрплацтан барлық бағытта жұлдыз тәрізді көшелер тарап кеткен. Метро станциясын Альфред Гренандер жобалаған, ол Лейпциг алаңынан басталып, қою қызылға дейін өтетін метро станцияларының түстік ретін сақтады. "Алтын жиырма жылдарда" Александрплац жанды, сергекті Берлиннің космополиттік қаласының символы болды, бұл мәртебеде қала ішінде тек Потсдам Плац ғана оған бәсекелесті. Плацты қоршаған ғимараттар мен теміржол көпірлерінде түнде жарқыраған үлкен жарнама тақталары орналасқан. Берлиндегі "Manoli" темекі компаниясы сол кездегі әйгілі жарнама тақтасында қара шардың айналасында үздіксіз айналатын неоновые шамдардан тұратын шеңберді көрсеткен. Сол жылдардағы "Берлин темпі" "тоталь маноли" деп сипатталды. Ақын Курт Тухольский жарнамаға сілтеме жасайтын өлең жазды, ал композитор Рудольф Нельсон биші Люси Бербермен бірге аңызға айналған "Ревю Тоталь Маноли"ді жасады. Ақын Альфред Дёблин өзінің романына "Берлин Александрплац" деген ат қойды, ал Уолтер Руттман 1927 жылы түсірген "Берлин: Үлкен қаланың симфониясы" фильмінің бір бөлігін Александрплацта түсірді.

(1940-1945 жж.) жою

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Берлиннің ең ірі бомбалаудан қорғаныш үңгірлерінің бірі Александрплацтың астында орналасқан. Ол 1941-1943 жылдары Филипп Холцманнмен Германияның рейхсбаны үшін салынған. Соғыс 1945 жылдың сәуір айының басында Александрплацқа жетті. Беролина мүсіні 1944 жылы алынып тасталды және, мүмкін, қару-жарақ өндірісі үшін балқытылды. Берлин шайқасы кезінде Қызыл Армия артиллериясы Александрплац маңындағы аймақты бомбалады. Соғыстың соңғы күндеріндегі шайқастар тарихи Кенигштадттың маңызды бөлігін, сондай-ақ Александрплац төңірегіндегі көптеген ғимараттарды қиратты. Вермахттың әскері жер асты жүйесінің туннельдерінде бекініп алған. 1945 жылдың 2 мамырында Берлиндегі шайқас аяқталуға бірнеше сағат қалғанда, СС әскерлері Ландвер каналының астындағы солтүстік-оңтүстік S-Bahn туннелінде жарылғыш заттарды жарытып, Қызыл Армияның Берлин қаласының орталығына қарай жылжуын тежеді. Түннельдің барлығы суға батты, сондай-ақ Фридрихштрассе метро станциясындағы қосылатын өткелдер арқылы U-Bahn желісінің үлкен бөлігі де суға батты. Көптеген пана іздеген адамдар туннельдерде қаза тапты. Соғыстан кейінгі Берлиннің қайта құрылу жоспарлары қала ішіндегі жылдам өсіп келе жатқан автокөлік трафигіне арналған кеңістікті қамтамасыз етуге басымдық берді. Бұл трафикке бағытталған қала идеясы бұрыннан-ақ 1930 жылдары Людвиг Хилберсеймер мен Ле Корбюзьенің ойлары мен жоспарларына негізделген.

Германияның қайта бірігуінен кейін (1989)

Германияның қайта біріккенінен бері Александрплац айналасындағы көптеген ғимараттар жаңартылып, біртіндеп өзгеріске ұшырады. Берлин қабырғасының құлауынан кейінгі саяси өзгерістерден соң, 1970-ші жылдардағы социалистік қала құрылысы мен архитектурасы қазіргі заманғы қала алаңының идеяларына сай келмеді. Инвесторлар өздерінің құрылыс жобалары үшін жоспарлау қауіпсіздігін талап етті. Қоғаммен алғашқы талқылаулардан кейін, айналасындағы қалалық аудандарға байланысты жақсарту үшін Александрплацтың трамвай желісін қайта орнату мақсаты тез арада туды. 1993 жылы алаңды және оның айналасын қайта жоспарлау үшін архитекторлар арасында қала құрылысы идеялары бойынша конкурс өткізілді. Бірінші кезеңде 16 өтінім келіп түсті, олардың бесеуі конкурс екінші кезеңіне іріктелді. Бұл бес архитектор өз жобаларын егжей-тегжейлі талаптарға сәйкес келтіруі керек болды. Мысалы, «Алекс» трамвайларының қайта оралуы жоспарланды, оның іске асырылуы бірнеше кезеңде жүзеге асырылатын болды. 1993 жылдың 17 қыркүйегінде берлиндегі архитектор Ханс Коллхофф жеңімпаз деп танылды. Коллхоффтың жоспары Бехренстің жобасына негізделген, жеті-сегіз қабатты ғимараттардан және 42 қабатты биік мұнаралардан тұратын ат тәрізді аумақ болды. «Александрхаус» және «Беролинахаус» – екеуі де ескерткіштер тізіміне енген ғимараттар – оңтүстік-батыс шекараны құрады. Екінші орынды Даниэль Либескинд пен Бернд Фаскельдің жобасы иеленді. Вагнердің ат пішіндес дизайнына негізделген «Kny & Weber» архитектуралық фирмасының ұсынысы үшінші орынды жеңіп алды. Коллхоффтың жобасы 1994 жылдың 7 маусымында Берлин Сенаты тарапынан Александрплацты одан әрі дамыту үшін негізгі құжат ретінде таңдалды. 1993 жылы архитектор Ханс Коллхоффтың бірнеше көкжиектер салуды қамтитын ірі қайта құру жоспары жарияланды. 1995 жылы «Landesbank Berlin» Александрхаус ғимаратын жаңарту жұмыстарын аяқтады. 1998 жылы алғашқы трамвай Александрплацқа оралды, ал 1999 жылы жер иелері мен инвесторлар Коллхофф пен Тиммерманның жоспарларын іске асыру үшін қала құрылысы келісімдеріне қол қойды.

21 ғасыр

2000 жылдың 2 сәуірінде Сенат Александрплацтың даму жоспарын бекітті. Инвеститорлар мен Сенаттың қала құрылысын дамыту жөніндегі департаменті арасындағы сатып алу келісімшарттары 2002 жылғы 23 мамырда қол қойылды, осылайша дамудың негізі қаланды. 2000 жылы қарашада ашылған CUBIX мультиплекс кинотеатры (CineStar Cubix am Alexanderplatz, CUBIX стилінде), 2007 жылы Берлин халықаралық кинофестивалінің кинотеатрлары қатарына қосылды және фестиваль фильмдерді үш экранында көрсетеді. Centrum универмагының жөндеу жұмыстары 2004 жылы Берлин архитектурасының профессоры Йозеф Пол Клейхуес және оның ұлы Ян Клейхуес бастауымен жүргізілді. Ғимарат шамамен кеңейтілді және содан бері Galeria Kaufhof деген атпен жұмыс істейді. 2004 жылы Metro AG универмагының және Берлиннің ең ірі жер асты теміржол станциясының реконструкциясы басталды, соның нәтижесінде алаңның оңтүстік-шығыс жағында бірнеше ғимарат қайта жобаланды және жаңа құрылыстар салынды. Жаяу жүргіншілер жолы кеңейтіліп, бір дағдыны тарыту арқылы, жаңа жер асты гаражы салынды және жаяу жүргіншілерді көшеден аулақ ұстау үшін арналған туннельдер алынып тасталды. Алаңның төсемі сары граниттен жасалып, ғимараттардың айналасында сұр мозаикамен шектелді. Wall AG компаниясы 1920 жылдардағы жер асты туалеттерін 750 000 евроға жаңартып, модернизациялады. Жалпы қайта жобалаудың құны шамамен 8,7 миллион евроны құрады. 2007 жылдың 12 қыркүйегінде Alexa сауда орталығы ашылды. Ол Платцтың жақын маңында, Берлиннің ескі полиция бас штабының орнында орналасқан. Сату алаңы бар бұл Берлиннің ең ірі сауда орталықтарының бірі. 2007 жылдың мамыр айында Техасқа қарайтын Hines компаниясы алты қабатты сауда ғимаратын салуды бастады. Ғимарат , Коллхофф жоспарларына сәйкес, алаңды шығыс жағынан жауып, осылайша Платцтың аумағын азайтады. Ғимарат 2009 жылдың 25 наурызында ашылды. 2007 жылдың басында Wöhr + Bauer құрылыс компаниясы Александрштрассе астында, қонақ үй мұнарасы мен Elektroindustrie ғимаратының арасында үш деңгейлі жер асты гаражын салды, оның құрылысына 25 миллион евро жұмсалды және шамамен 700 автомобильге орын берілді. Ашылу 2010 жылдың 26 қарашасында өтті. Сонымен қатар, Сенат Александрштрассе көшесін енінен қысқартып, әр бағытта үш қатарға дейін азайтты. Александрплац станциясының артында, CUBIX кинотеатрының жанында, телемұнараның жақын маңында 2012-2014 жылдар аралығында Alea 101 тұрғын үй және коммерциялық ғимараты салынды. 2014 жылы сұраныстың жетіспеуіне байланысты 1993 жылы жоспарланған көкжиектердің салынуы күмәнді деп бағаланды. Александрплац аймағы Берлиндегі қылмыс деңгейі ең жоғары аудан. 2017 жылдың қазан айынан бастап Александрплац Берлиннің жалпы қауіпсіздік және тәртіп заңдары бойынша "қылмысқа ұшыраған орын" (kriminalitätsbelasteter Ort) деп жіктеліп, саналды.

Қазіргі және болашақ жоспарлар

Трамвай желісі арқылы өту қайта құрылғанға қарамастан, ол өзінің социалистік сипатын сақтады, оның ішінде көп граффити жазылған, танымал орын. Александрплац – Берлиннің ең көп таңдалатын ауданы, Фридрихштрассе мен Сити-Вестті басып озады. Бұл туристер үшін танымал бастау нүктесі, онда көптеген тартымды орындар бар, соның ішінде Берлиндегі Телемунара, Николай ауданы және жақын маңдағы «Қызыл қала әкімдігі» (Rotes Rathaus) орналасқан. Александрплац әлі де Берлиннің ірі сауда орталықтарының бірі болып табылады, онда әртүрлі сауда орталықтары, универмагтар және басқа да ірі сауда орындары бар. Александрплацтың маңында көптеген тарихи ғимараттар орналасқан. Қалалық үкіметтің дәстүрлі орны – «Қызыл қала әкімдігі» (Rotes Rathaus) жақын жерде орналасқан, сондай-ақ бұрынғы Шығыс Германия парламенті ғимараты – «Республика сарайы» (Palast der Republik) да осы маңда болған. «Республика сарайы» 2006–2008 жылдары Барокко стиліндегі Берлин сарайын (Stadtschloss) толық қайта жаңарту үшін бұзылды, оның ашылуы 2019 жылға жоспарланған. Александрплац – сонымен қатар S-Bahn және U-Bahn станцияларының атауы. Бұл Берлиннің ең ірі және маңызды көлік торабының бірі, үш метро (U-Bahn) желісінің, үш S-Bahn желісінің және көптеген трамвай мен автобус желілерінің, сондай-ақ аймақтық пойыздардың тоғысқан жері. Мұнда «Park Inn Berlin» және «Әлемдік уақыт сағаты» (World Time Clock) – әлемнің барлық уақытын көрсетіп тұратын үздіксіз айналатын инсталляция, «Саяхат үйі» және Герман Хензельманның «Ұстаздар үйі» (Haus des Lehrers) де орналасқан. Бұрынғы «Interhotel Stadt Berlin» (қазіргі «Park Inn» қонақ үйі) ғимаратын бұзудың ұзақ мерзімді жоспарлары бар, оның орнына үш көкжай салынуы тиіс. Бұл жоспардың қашан орындалатыны әлі белгісіз, әсіресе қонақ үй мұнарасы 2005 жылы жаңа фасадымен жаңартылған және қонақ үйдің толымдылығы жоғары деңгейде. Дегенмен, жоспарлар алдағы бірнеше жылда жаңа биік блоктарды салуға мүмкіндік береді. «Saturn» 2009 жылдың наурыз айында «die mitte» ғимаратына көшіп өтті. 2014 жылы «Primark» қонақ үй ғимаратында филиал ашты. Жоспарланған биік көкжайлардың көпшілігі, басым бөлігі салынбауы мүмкін. Берлин қаласы тиісті қала құрылысы келісімшарттарын нарыққа қарсы қолданбайтынын мәлімдеді. 2008 жылғы жоспар бойынша 13 көкжайдың 10-ы, жоспарларға өзгерістер енгізілгеннен кейін сақталып қалды, олардың сегізіне құрылыс құқығы бар. «Alexa» сауда орталығының инвесторлары 2007 жылдан бері бірнеше рет учаскедегі үлестерін биік ғимарат салуға мүдделі инвесторға сатуға ниет білдірді. «die mitte» артында биік ғимарат салудың алғашқы нақты жоспарларын «Hines» компаниясы жасады. 2009 жылы «die mitte» артында биік мұнара салу туралы хабарланды. 2011 жылдың 12 қыркүйегінде аздап өзгертілген құрылыс жоспары ұсынылды, онда 400 пәтерлік тұрғын үй мұнарасы қарастырылған. 2013 жылдың басында жоспар жұртшылыққа ашылды. 2015 жылдың күзінде Берлин Сенаты екі форум ұйымдастырды, онда мүдделі азаматтар алаңға енгізілген өзгерістер туралы пікірлерін білдіре алды. Архитекторлар, қала құрылысы мамандары және Сенат өкілдері ашық пікірсайыстар өткізді. Алайда, биік ғимараттар салу жоспарлары талқылауға жатпайтыны тағы да қайталанды. Архитектор Ханс Коллхоффтың бас жоспарына сәйкес, он бірге дейін үлкен ғимараттар салынуы жоспарланған, онда дүкендер мен пәтерлер үйлесім тапқан.

Достық қайнар көзі

Достық бұлағы (Brunnen der Völkerfreundschaft) 1970 жылы Александрплацты қайта жаңарту кезінде орнатылып, 7 қазан күні ашылды. Оны Уолтер Вомакка және оның суретшілер тобы жасаған. Бұлақтың су бассейнінің диаметрі 23 метр, биіктігі 6,20 метр және ол рельефті мыс, шыны, керамика және эмальдан тұрғызылған. Су ең жоғары нүктеден ағып шығып, диаметрі бірден төрт метрге дейін жететін 17 қабыршақтан спираль бойынша төмен құйылады. Германияның бірігуінен кейін, Кауфхоф галереясының реконструкциясы барысында металл өнері шеберханасында толыққанды қайта жаңартылды.

Басқа

Hackescher Markt-тен басқа, Александрплац – Берлин қаласының қабырғасының ортағасырлық қақпаларының бірінің алдындағы жалғыз алаң болып табылады.