Кіріспе

Карл Кох Баум сынағы (сонымен қатар "Ағаш сынағы" немесе "Кох сынағы" деп те аталады) әзірлеген проективті сурет салу техникасы - бұл бүкіл әлемдегі психологтар кеңінен қолданатын проективті тест. "Баум" - неміс тілінде ағаш деген сөз. Ол адамның жеке тұлғасын және оның ішкі сезімдерін бір ағашты суреттеп, содан кейін оны талдау арқылы көрсетеді.

Тарих

1952 жылы Карл Кох суретке түскен адамға ағаш суретін салуды тапсырғаннан кейін, қолжазбаларды талдау қағидаларына сәйкес үлгілерді түсіндірді. Ол әдісті ағаштардың формаларын клиникалық тұрғыдан талдаған Эмиль Джукерге жатқызды. Оның құрамына ағаштардың көлемі, ағаш элементтері (ағаштың діңгегі, тәжі, бұтақтары), жер және ағаштардың өркендеуі кіреді. Баум тесті жеке тұлғаны тексеру және қайшылықтарды көрсету үшін, әсіресе даму кезеңіндегі жеке тұлғаны бағалау үшін клиникалық әдіс ретінде қолданылады. Қазіргі кезде Баум тестісі клиникалық зерттеулерде, мысалы, танымдық бұзылуларды диагностикалауда қолданылады.

Процесс

Бірінші қадам - қатысушыға қағаз бетіне ағаш сурет салу. Кейде қатысушылардан суреттелген ағаш туралы қысқаша эссе жазуды сұрайды. Психолог немесе психиатр суреттің әр түрлі аспектілерін, сондай-ақ адамның мінез-құлқын немесе пікірлерін тестілеуді аяқтаған кезде бағалайды. Бағалау стандартты критерийлерге негізделеді және "өте жетілмеген" -ден "өте жетілгенге" дейін бағаланады, ал эссе жетілдірілген, қалыпты және артқа қарай бағаланады. Кох пен Джукердің айтуынша, олар ағаштардың бөліктерін түсіндіруге баса назар аударады. Олардың талғамы мынау: таныстық балалардың суреттейтін фактор болып табылады, бірақ олар өздерінің құндылықтарын (мақсаттары мен қалауларын) да суреттейді. Ол суреттеудің жобалау әдісі ретінде балаларға өздерінің жеке сезімдерін және басқаларға және қоршаған ортаға деген көзқарастарын білдіруге жақсы мүмкіндік береді деген қорытындыға келді. 2007 жылы жүргізілген зерттеулер жастармен жұмыс істейтін адамдарды суретті балаға бағытталған процедура және бағалау құралы ретінде пайдалануға шақырды, бірақ түсіндіру процесінде субъективтілік деңгейін күтіңіз.

Жеке психологияда қолдануы

Бұл проективті тест сонымен қатар адамның жеке тұлғалық құрылымдарын көрсету үшін қолданылады, ал ол интроспективті, өзін-өзі баяндау сұранысы болып табылады. Ол тұлғаның санасыздығын және ынталандыруға жауап беру арқылы бағалауды білдіреді (ағаш салу). Урсула Аве Лаллеманның айтуынша, ағаштың көлемі мен діңінің ені "өзін-өзі білдіру сезімін және ақыл-ой энергиясының мөлшерін" бейнелейді. Ағаштың орналасуы "адамның өзі өмір сүріп жатқан уақыт пен кеңістікті қалай түсінеді және онымен қалай байланысады" дегенді білдіреді.

Психикалық бұзылыстарды диагностикалауда қолдану

Баум сынағының дәлелін көрсететін көптеген зерттеулер жүргізілді. Роберто мен оның әріптестері Баум сынағын жеңіл когнитивтік бұзылу (ЖББ) науқастары мен бақылау тобымен зерттеді. Альцгеймер ауруы бойынша жүргізілген бір зерттеу сурет салу үлгілерінің айырмашылығын көрсетті. Ол шатырдың ені бойынша статистикалық мәнді айырмашылықты тапты. Сонымен қатар, тамақтану бұзылыстарының белгілерін табуға көмектеседі. Зерттеуші ағаштың ұзындығы мен енін, оның ұзындықтарын, ұзындықтарын өлшеді.

Артықшылықтары мен шектеулері

Баум сынағының артықшылығы - оны тез (510 минут) қолдануға болады, жеке және топтық тестілеуге жарамды және дәрігерге науқастың моторлық дағдыларын байқауға мүмкіндік береді.