Кіріспе

Кариб теңізіндегі мифологиялық рух Колумбия мен Венесуэладағы джумби, джумби, мендо немесе чонго - кейбір Кариб теңізіндегі елдердің фольклорындағы мифологиялық рух немесе жын. Джамби - барлық зұлым заттарға берілген жалпы атау. Кариб теңізінің күрделі тарихы мен этникалық құрамы, африкалық, америкалық, шығыс үнді, голланд, ағылшын, тіпті қытай мифологиясына сүйене отырып, көптеген джамби түрлері бар. Әр түрлі мәдениеттерде джамбилер туралы әр түрлі түсініктер бар, бірақ жалпы идеясы - жамандық жасаған адамдар өлімде жамандықтың құралына (джамби) айналады. Жүрек фольклорынан айырмашылығы, ол қараңғы көлеңкелі фигураны бейнелейді.

Өңірлік

Ағылшын тілінде сөйлейтін Кариб теңізіндегі адамдар, британдықтар отарлаған, бұл тіршілікке көп сенуші. Бұл сенімді сондай-ақ Obeah практиканттары ұстайды, бұл дәстүрлі африкалық нанымдар мен Батыс Еуропа, негізінен англикан, өлілерге қатысты бейнелер мен нанымдарды қамтитын мистикалық сиқыршылықтың бір түрі. Гуана мен әртүрлі аралдар - оның ішінде шығыстағы Антигуа мен Барбуда, солтүстіктегі Багам аралдары және оңтүстіктегі Тринидад - ұзақ уақыттан бері джамбиді қамтитын фольклорлық дәстүрді ұстап келді. Француздық Гваделупа және Мартиника аралдарында адамдар Жумби емес, зомби деп жындарды, қайтыс болғандарды және басқа да табиғаттан тыс жаратылыстарды сипаттау үшін айтады. Гваделупадағы Этанг зомби өз атын құлдарды босатуға тырысқан күйеуі өлтірген құл сатушының әйелі туралы аңызға ие және қазір көлге айналды. Конго халқы нфунбилік "әжелер арбағы" деп санайды, ол "Джамби" сөзімен байланысты болуы мүмкін.

АҚШ Виргин аралдары

Моко джамби - USVI-ден шыққан мәдени балға билеуші.

Багам аралдары

Эльзи Уортингтон Клевс Парсонс 1918 жылы Багам аралдарындағы ескі әңгіменің транскрипциясында жазғандай, Ямайкадағы джамбиді жиі "дух" деп атайды: "Сендер сиқыршы деп атаған бұл рухтар ауада өмір сүреді".

Ямайка және Барбадос

Ямайка мен Барбадоста джамбиді дуппи деп атайды.

Монтсеррат

Монсерраттың халық дінінде джамби - өлгендердің арбағы немесе рухы. Жембилер адамдарды жемби биі деп аталатын рәсімдер кезінде иеленеді, бұл рәсімдер джемби барабандарымен бірге жүреді. Төрт жұп, бірінен соң бірі жунбиге биленгенше, басқа жұптармен алмасып, жунби биі кезінде бес рет жылдамдатылатын квадриллер сериясын орындайды. Жумбиелер Монтсерраттан бірнеше тамшы ром немесе тамақ сияқты көптеген шағын тартулар алады. Сондай-ақ, олар көптеген ырым-жырымдардың тақырыбы болып табылады. Өлгеннен кейін үш күн өткен соң рух тәннен бөлініп кетеді деп есептеледі, осы кезде апат басталады. Жумбилердің форманы өзгерте алатын қабілеті бар деп саналады, әдетте ит, шошқа немесе мысық түрінде.