Кіріспе

Майя мифологиясындағы тұлға. Майя мифологиясында Зипакна Вукуб Какшикс (Жеті мака) мен Чималматтың ұлы болған. Ол және оның інісі Кабракан (Жер сілкінісі) көбінесе демон ретінде қарастырылған. Зипакна, оның туыстары сияқты, өте мақтаншыл және зорлыққа бейім болған. Зипакна ірі кайман ретінде сипатталған және таулар жасағанымен мақтанатын болған.

Төрт жүз жігіт

Пополь Вух бір күні Зипакна жағажайда күнге күйініп жатқанда, оны шатыр салуға тырысқан Төрт жүз жігіт (мүмкін, алкогольдің құдайлары) мазалады. Олар орталық тірек ретінде пайдалану үшін үлкен ағаш кескен, бірақ оны көтере алмады. Зипакна өте күшті болғандықтан, оларға ағашты тасымалдауға ұсыныс жасады, және ол соны істеді. Көптеген аудармалар мұны жақсылық ниетімен жасалғандай көрсетсе де, Зипакнаның оны мақтандығымен, жігіттердің әлсіздігін мазақтап жасағаны туралы кеңінен қабылданады. Төрт жүз жігіт бір адамның мұндай күшті болуы дұрыс емес деп шешті, және Зипакнаны өлтіру керек болды. Олар Зипакнаны алдап, өздеріне қазып беруін сұрады, үлкен бағананы шұңқырға итеріп, оны өлтіруді ниеттенді. Бірақ Зипакна олардың алдағанын түсінді, жасырын түрде бүйір тоннель қазып, жігіттер бағананы шұңқырға түсіргенде ішінде жасырынып құтылды. Өлімінің көрінісін толықтыру үшін Зипакна ауырсынудан айқайлады, кейін құмырсқаларға шашы мен тырнақтарынан кесілгендерін шұңқырдан шығаруға рұқсат берді, бұл жігіттерді оның өлгеніне сендірді. Ол алғаш рет 3-ші маусымның "Претензия" эпизодында пайда болды, онда Тилк оны "Апофистің ең адал қолбасшыларының бірі" деп сипаттады. Зипакна – В'Луганон сарайындағы Final Fantasy XI ойынындағы "Notorious Monster". Ол аспан қорғаушыларының бірі – Генбу (Қара Торғай / Солтүстік Қара Жоуынгер) шақыру үшін қолданылатын затты тастайды. Зипакна – Лучи Фуррдің "Imps" веб-комиксіндегі сюжет желісінің басты кейіпкері. Ол өзге құдайларын жинап, "Мая күнтізбесінде" болжалган "Әлемнің соңына" әкелуге тырысады. 1987 жылғы Луи Л'Амурдың "Қасіретті Меса" кітабында басты кейіпкер Майк Раглан Американың оңтүстік-батысындағы "Төрт бұрышты" аймағын мекендеген анасазилер немесе "Үңгірдегілер", жоғалып кеткенге дейін "Қол" деп аталатын және Шибалбаның (немесе Шибалба) иелері басқаратын параллель әлемге кіретін есік арқылы сапар шеккенін біледі. Олардың арасындағы басты қарсыласы (ешқашан көрінбеген "Қолдан" басқа) Зипакна болды. Ол жеңілді, бірақ оның соңғы тағдыры белгісіз қалды, сондай-ақ Зипакнаның күштеріне қарсы тұру үшін халқын ұйымдастыруға тырысқан Хунахпу есімді жас көтерілісшінің тағдыры да белгісіз болды. Зипакнаның өзінің "Қол" болғаны туралы да болжамдар айтылды, бірақ олар расталмады. Ж.С. Сервантестің "Шолпанды кесіп өтуші" ("The Shadow Crosser") – "Шторм жүгіруші" сериясының үшінші кітабында Зипакна, Сипакна деп жазылған, қосалқы кейіпкер ретінде бейнеленеді.