Кіріспе

Құстардың жойылған туысы Үлкен моа (Dinornis) - моа тұқымдасына жататын құстардың жойылған туысы. Басқа моа сияқты, ол Dinornithiformes отрядының мүшесі болды. Ол Жаңа Зеландияда таралған. Динорнисдің екі түрі жарамды деп саналады, Солтүстік аралдың алып моасы (Dinornis novaezealandiae) және Оңтүстік аралдың алып моасы (Dinornis robustus). Сонымен қатар, екі қосымша түр (жаңа A және B тұқымдары) ерекше ДНК тұқымдарына негізделген.

Сипаттама

Динорнис бұрын-соңды өмір сүрген ең биік құс болуы мүмкін, ең үлкен түрдің аналары биік тұрды және ең ауыр, салмағы немесе әртүрлі бағалаулар бойынша. Қауырсын қалдықтары қызғылт қоңыр және шашты тәрізді, ал төменгі аяқтар мен бастың көп бөлігін (бастың астындағы мойынның кішкентай бөлігімен қоса) қоспағанда, дененің көп бөлігін жауып тұрған көрінеді. Моа балапандарынан қауырсын табылмаса да, оларды Хаст бүркіттерінен жасыру үшін олар дақ немесе жолақ болған болуы мүмкін. Аяқтары үлкен және күшті болғандықтан, қауіп төнсе, күшті соққы бере алатын.

Тіршілік ету ортасы

Динорни өте бейімделген және жағалаудан альпійге дейінгі кең кеңістікте өмір сүрді. Мысалы, 2003 жылға дейін Динорнистің үш түрі танылған: Оңтүстік аралдың алып моасы (D. robustus), Солтүстік аралдың алып моасы (D. novaezealandiae) және жұқа моа (D. struthioides). Алайда ДНК-ның зерттеуі бойынша D. struthioides - еркек, ал D. robustus - әйел тұқымдас тұқымдас екені анықталды. Сондықтан Dinornis-тің үш түрі екі түрге қайта жіктелді, олардың әрқайсысы бұрын Жаңа Зеландияның Солтүстік аралында (D. novaezealandiae) және Оңтүстік аралында (D. robustus) кездесетін; Мұндай нәзік жұмыртқалар ұрғашы моаның ұрғашылардан кішірек болып, жұмыртқаларды ұрып-соғу қаупін азайту үшін бейімделуіне әкелуі мүмкін. Алайда ата моа жұмыртқаның үстіне отырудың орнына, оның айналасына құлап отыруы мүмкін. Олар аңға жем ретінде аңшылық жасады. Жаңа Зеландияда 1500 жылы осы тұқымдағы барлық таксондар жойылып кеткен. Жалпы алғанда, маорилер оларды он бесінші ғасырдың басында аңшылыққа шығарған, дегенмен кейбір модельдер 14-ші ғасырдың ортасында жойылып кеткенін көрсетеді. Кейбір құстар егіншілікпен айналысудың нәтижесінде жойылып кеткенімен, орманды кесіп, өртеп, жерді егістікке айналдырған, ал алып моа еуропалық қоныстанушылар келгенге дейін 300 жыл бұрын жойылып кеткен.