Кіріспе

Құстардың жойылған туысы Palaelodus - құстардың жойылған туысы Palaelodidae туысына жататын, фламинголарға алыс туыс. Олар ұзын, жұқа аяқтары мен мойындары бар, қазіргі туыстарына ұқсас, бірақ өмір сүру салты мүлдем басқаша болған жұқа құстар еді. Олардың тік, конус тәрізді тұмсықтары сүзгімен тамақтандыруға жарамсыз, ал аяқтары гребке ұқсас. Олардың нақты өмір салты таласқа ұшырады, бұрын зерттеушілер олардың суға секіруші болуы мүмкін деп болжаған, ал соңғы зерттеулер олардың құрттар личинкалары мен шаяндарды жегенде, қатты аяқ аяқтарын жүзу үшін қайырма ретінде пайдаланған болуы мүмкін деп болжайды. Бұл мінез-құлық кейінгі феникоптерифомдарда сүзгімен қоректенуді дамытатын негізгі фактор болуы мүмкін. Бұл тұқымға бес-сегіз түр жатады және Еуропа, Австралия, Жаңа Зеландия, Азия және мүмкін Оңтүстік Америкада кездеседі. Алайда кейбіреулер Еуропадан аталған таксондардың көпшілігі бір ғана түрдің әртүрлі мөлшердегі тұлғаларын білдіреді деп айтады. Палелодус соңғы олигоцен мен орта миоцен кезеңдерінде өте көп болды, бірақ Австралиядан табылған оқшауланған қалдықтар плейстоценге дейін тірі қалған тұқымның немесе кем дегенде туыстарының бар екенін көрсетеді.

Тарих және атау

Палаэлодус тұқымдасын алғаш рет 1863 жылы француз ғалымы Альфонс Милн Эдвардс Сент-Жерен-ле-Пуй аймағындағы Францияның ерте миоцендік шөгінділерінде табылған қалдықтардың негізінде сипаттады. Милн Эдвардс үш түрді анықтап, атады: Palaelodus ambiguus (типтік түрі), Palaelodus gracilipes және Palaelodus crassipes. Осы алғашқы сипаттамадан кейінгі жылдары Милн Эдвардс тағы екі түрді атады: Palaelodus minutus және Palaelodus goliath. 1933 жылы P. minutus Ламбрехт P. gracilipes-ке батты, бұл шешімді Бродкорб немесе Швек сияқты басқа палеонтологтар дереу ұстанбады, бірақ кейіннен 1983 жылы Жаков Шеневал Сент-Жерен ле Пьюидің палелодидтерін үлкен қайта қарау кезінде қабылдады. P. gracilipes және P. minutus арасындағы синонимдікке келісуден басқа, Ченевал сонымен қатар P. goliath Megapaloelodus тұқымдасына орналастырды, бұл бағалауды Heizmann & Hesse (1995) орындады. 2002 жылы Mlíkovský түрлердің әлдеқайда консервативті санын ұсынды, ол M. goliath-ты Palaelodus-қа қайта орналастырды, бірақ қалған барлық Еуропалық Palaelodus түрлерін P. ambiguus-қа батты, олар тек өлшем бойынша ғана ерекшеленуі мүмкін және сондықтан түрлер ішіндегі өзгерісті білдіреді. Милн Эдвардс ұсынған түрлер бір таксонның әртүрлі өлшемді мүшелері болуы мүмкін екенін мойындағанмен, Ворти және оның әріптестері Еуропалық материалды жан-жақты салыстырмағанға дейін Мликовский ұсынған синонимизм ерте деп санайды. Жаңа Зеландияның Баннокберн формациясының Сент-Батанс фаунасынан 2008 және 2009 жылдары екі оң distal tibiotarsi 2010 жылы Уорти мен оның әріптестері тағы бір жаңа, Palaelodus aotearoa,

Түрлер

P. ambiguus Франция мен Германияның Олигоценнің соңғы кезеңінен бастап Миоценнің орта кезеңіндегі қабаттарына дейін жиналған мыңдаған сүйектерден белгілі, P. ambiguus - Palaelodus-тың ең танымал түрлерінің бірі. P. ambiguus сүйектерін беретін аймақтар: Сент-Жерен ле Пьюй (MN 2a, Аквитания), Майнц бассейні Пробалерика проблематикасы Палелодус амбигуспен синоним болып саналады. P. pledgei Оңтүстік Австралиядағы Эйр көлінің алабындағы Паланкаринна көлінің Этадунасынан жиналған проксималды оң тарсометатарсусы мен дисталды оң тибиотарсусынан сипатталған түр. Ол, сол басылымда сипатталған П. wilsoniмен бірге, олигоценнен миоценге дейін (шамамен 26-24 млн. жыл бұрын) өмір сүрді. Австралиялық екі түрдің ішінде P. pledgei - ең кіші таксон және ең кіші танылған түр, тіпті Еуропадан келген P. gracilipes-тен де кіші. Түрдің атауы сол кезде Оңтүстік Австралия мұражайында куратор болған Невилл Пледжден алынған. P. kurochkini Азиядағы Palaelodus тұқымдасының алғашқы және қазіргі кездегі жалғыз түрі P. kurochkini Монголиядағы орта миоцен (MNU 7) Оошин формациясынан табылған бір ғана ішінара тибиотарс негізінде сипатталған. Бірнеше қазбалар бұл түрге уақытша тағайындалған, оның ішінде карпометакарпустың, фаланкстың және тарсометатарсустың фрагменттері бар. P. kurochkini - бұл оның отбасының орташа өлшемді мүшесі, оның голотипі қазіргі заманғы американдық фламингоның көлеміне тең. Оны Палаэлодус пен Мегапалоэлодустан ажырататын кейбір белгілерге байланысты ол нақты бір тұқымға жатады. Алайда, жаңа материал табылғанға дейін ол уақытша Палаэлодусқа кіреді. Ол марқұм профессор Евгений Курочкиннің құрметіне аталған.

Даулы түрлер

P. gracilipes Аквитанияның Сент-Жерен ле Пюйден P. ambiguus және P. crassipes-пен бірге аталған және сонымен қатар Nördlinger Ries (MN 6) -де кездесетін түр. Мликовскийдің айтуынша, бұл түр тек типтік түрдің кішігірім тұлғаларын ғана білдіреді, бірақ басқа зерттеушілер екі түрді синоним деп жариялау мүмкін емес, бірақ қол жетімді материалдарды кеңінен қарамай тұрып, ертерек болар еді деп айтады. Жақсылап қаралғанда, жамбас жамбас сүйектері өте терең, жоғарғы жиегі тік, ал төменгі жиегі симфизден кейін ғана бүгіліп, тарылады. Рамидің фламингомен байланысты қоңыраулы пішіні жоқ, олардың жоғарғы жиегі де кеңейтілмеген. Жақсылап қарасақ, бұл жапырақтың арғы жағында ұзын қалыңдық бар, ол фламинголарда кездесетінге ұқсамайды, керісінше, гребтерде байқалатын жағдайға ұқсас. Алдыңғы жамбас жамбасының алдында қысқа, бірақ терең жамбас симфизі бар. Палелодустың бас сүйегінде тұз бездері бар екені анық көрінеді. Келесі филогенетикалық ағаш 2015 жылы Торрес пен оның әріптестері жинаған Мирандорнит түрін көрсетеді.

Жылжыну

Оның ерекше анатомиясы мен мирандорниттердегі аралық жағдайына байланысты Палаэлодустың нақты экологиясы толық түсініксіз. Шеневал мен Эскуиллие екеуі де Палаэлодустың желбезекті аяғын қозғалыс үшін пайдаланған дайвер болуы мүмкін екенін айтады, алайда бұл гипотеза Майрдың, сондай-ақ Ворти мен оның әріптестерінің еңбектерінде күмән тудырады, екеуі де әртүрлі нұсқаларды ұсынады. Ворти және басқалар. (2010) палелодидтер фламинголарға ұқсас, құстармен жүзіп жүрген деп болжанады, ал Майрдың жарияланымдары жүзу өмір салтын ұсынады. Суға секіруші өмір салтын анықтау үшін қолданылатын кейбір белгілер фламинголарда да бар екені байқалды, ал Палаэлодуста кездесетін пневматизацияланған көкірек тұяғы суға секірушілерде мүлдем белгісіз. Worthy және оның әріптестері, бүйірлік қысылған тибиотарси батырушы құстармен ортақ қасиет болуы мүмкін, бірақ мұндай өмір салты бар құстың ешқайсысында Палелодустағыдай аяқ-қолдың ұзартылуы жоқ. Олар бұл қысылу, сондай-ақ артқы аяқтардың басқа да ерекшеліктері, терең су арқылы оңай жүзуге бейімделу болуы мүмкін деп қарсылық білдіреді. Осыған орай, Майр өзінің пікірінше, жүзу өмір салтын қолдайтын бірнеше қасиеттерге назар аударған. Аяқ саусақтарының қысылуы кез-келген қазіргі заманғы құстарда кездесетінге ұқсамайды, ал аяқ саусақтарын иіруге қабілетінің төмендеуі қатқыл қайырмалар ретінде қанатқа толы аяқтарды пайдалануды білдіреді. Сонымен қатар, бұл белдіктің тарлығы фламинголар өмір сүруінің басқаша екенін көрсетеді.

Тамақтандыру

Шеневал мен Эскуиллие Палаэлодустың терең жамбасында фламинголар тіліне ұқсас ұлғайтылған тіл болған болуы мүмкін және бұл құстар сүзгімен тамақтанудың алғашқы белгілерін көрсеткен болуы мүмкін деп болжады. Майр тілінің ұлғаюын тікелей жоққа шығармай, Палелодустың құйрығының суды сүзгілеуге мүмкіндік беретін кератинозды ламельдерді ұстайтын кеңейтілген жиегі жоқ екенін айтады. Сондықтан, тіпті қалың тіл болса да, Palaelodus ересек фламинголар сияқты азық сүзгілеуге қабілетті болмас еді. Оның орнына, бұл механизмді әлі дамыта алмаған жас фламинголар сияқты. Сонымен қатар, жамбас жамбас сүйектерінің екі жағындағы кеңілген қақпақтар, фламинголарға қарағанда, тамақ іздеуде бас қозғалысының рөлі үлкен екенін көрсетеді, бұл тамақтанудың дәстүрлі әдісін көрсетеді. Жақсылық пен жамандықтың айырмашылығы Фламинголар тамақтану үшін тік тұрып, мойындарын тік бұрышпен төмен түсіреді. Бұл қисық Палаэлодуста айқын көрінбейтіндіктен, олар тамақтану кезінде басқа позицияға ие болған. Бұл сонымен қатар, құлақтың құлақтың әдеттегі ілгек пішіні жоқ екендігімен сәйкес келеді. Палелодустың қалдықтары тек көлдiк ортада ғана танымал, ал тұзды бездерiнiң болуы олардың тамақтануының егжей-тегжейлерiне қарамастан, олар фламинголар сияқты тұщы немесе кем дегенде тұщы суларда азық-түлік іздеген болуы керектігін көрсетеді. Кейбір жерлерде табылған палелодустың көптеген қалдықтары олардың сүйікті тағамдары мол болған жерлерді көрсетеді. Милн Эдвардс бұл жерде әсіресе Сен-Жерен-ле-Пуйда көп кездесетін кадисфляйлар мен шаяндардың личинкалары болуы мүмкін деп болжады. Шын мәнінде, бұл ерте миоцен қабаттарында кадисфляйлар өте жиі кездеседі, сондықтан олардың қабықтары жергілікті әк тастың бір бөлігін құрайды. Сондықтан Palaelodids және туыс туыстары кіші омыртқасыздарды тамақтандыруға маманданған болуы мүмкін және кейіннен феникоптеридтердің сүзгілік тамақтану аппаратының негізін қалады. Әлеуметтік мінез-құлық түрлер арасында әр түрлі болуы мүмкін. Уорти мен оның әріптестері Францияда табылған мыңдаған сүйектер Еуропалық Palaelodus түрінің қазіргі фламинголар сияқты үлкен үйірмелерде өмір сүргенін көрсетеді деп айтады. Австралия мен Жаңа Зеландиядан келген түрлер, бұл арада, бірнеше жерлерде тек бірнеше сүйектер ғана белгілі болғандықтан, аз әлеуметтік болуы мүмкін. Бұл жағдай Жаңа Зеландиядағы палелодид қалдықтарының жарығында ішінара жасалды, онда қазынды қазындылар мол кездеседі, бұл, әрине, үйір-үйір жүріс-тұрысына байланысты, бірақ феникоптериформдардың қалдықтары сирек кездеседі.

Палеоорталық

Бұл тұқым тұщы және тұщы көлдерде өмір сүргендігі белгілі және әсіресе Олигоцен мен Миоцен кезеңдеріндегі Еуропаның шөгінділерінде көп болды, онда екі-төрт түр бірге өмір сүрген болуы мүмкін. Алайда, бұл үлкен түрлердің әртүрлілігі M. goliath Palaelodus ішінде ұя салады ма, жоқ па және Milne Edwards түрлері тек бір таксонды білдіре ме, жоқ па, оған байланысты. Неоген Австралиясында Palaelodus түрлері Эйр көлі бассейніндегі тұзды көлдердің болуынан көп пайда көрді, онда екі танылған түрлер өздерінің тіршілік ортасын фламингоның Phoenicopterus novaehollandiae сияқты басқа түрлерімен бөлісті. Австралия көлдерінің тұнбасында жас үлгілердің болуы бұл құстардың осы жерлерде көбейіп, ұя салғандығын көрсетеді. Жаңа Зеландияда П. аотеароа қазіргі Баннокберн формациясында, өзен дельтасымен қоректенген палео-Манухерикия көлінің шөгінділерінде табылды. Бұл көлдің құс фаунасында ансериформдар басым болды, бірақ су айдындарымен байланысты басқа құстар да болды, мысалы, құс, кран, рельс, түтікшелер, құсқарлар және құстар. Бірнеше факторлар P. aotearoa орналасқан ортаға толқын белсенділігі мен көлдегі ағымдар қатты әсер еткенін көрсетеді.